شالازیون چیست و درمان آن چگونه است؟

در داخل پلک ایجاد می‌شود. این کیست‌ها معمولا دردناک نیستند و به‌ندرت بیش از چند هفته ماندگارند. وقتی غده میبومی در لبه پلک مسدود یا ملتهب شود، شالازیون می‌تواند ایجاد شود. غدد میبومی چربی تولید می‌کند که این چربی‌ها سطح چشم را روان می‌کنند شالازیون به‌طورکلی می‌تواند باعث آبریزش چشم و تحریک خفیف چشم شود. شالازیون بزرگ ممکن است کره چشم را فشار دهد که این مسئله می‌تواند منجر به تاری دید شود. همه افراد ممکن است به شالازیون مبتلا شوند. با این حال، به‌طورکلی، شالازیون در بزرگسالان بیشتر از کودکان مشاهده می‌شود و همچنین در مردان رایج‌تر است.

علت ایجاد شالازیون چیست ؟

شالازیون (chalazion) یا ژاله چشم یا برآمدگی چشم، یک توده یا کیست کوچک و کم‌رشد است که بعلت بسته شدن محل خروج غدد ترشح کننده چربی (میبومین) در پلکهای پایینی و یا بالای چشم منجر به تجمع مواد ترشح کننده در غدد چربی می گردد که نهایتاً منجر به تورم آن بافت می گردد اگر این تورم‌ها بیش از یک مورد باشند به آن شالازیا (chalazia) گفته می‌شود.شالازیون معمولا مشکل بینایی خاصی ایجاد نمی کند و با گذشت زمان و به صورت خود به خود پس از چند هفته خوب می شود.احتمال بروز شالازیون در افراد دیابتی بیشتر است و گاهی اوقات نیز بروز شالازیون بعلت تجمع ترشحات چربی نبوده و ممکن است به دلایل تومورهای بدخیم باشد که در این صورت می بایست تحت درمان دقیق توسط چشم پزشک قرار گیرد.شالازیون می تواند در هر دو چشم یا در برخی از افراد فقط در یک چشم رخ دهد.شیوع شالازیون در تمام سنین دیده شده اما در کهن سالان بدلیل توجه کمتر به مسائل بهداشت چشم ها بیشتر دیده می شود.

شالازیون چگونه تشخیص داده می‌شود؟

هیچ آزمایش خاصی برای تشخیص شالازیون وجود ندارد. پزشک احتمالا از شما در مورد علائم، سابقه مشکلات چشمی و به‌طورکلی سابقه سلامتی شما سوال می‌پرسد. اگر بیش از یک بار دچار شالازیون شده باشید متخصص چشم بررسی می‌کند که آیا به بیماری چشمی دیگری مبتلا هستید یا خیر. درمان بیماری‌هایی مانند بلفاریت و اختلال در عملکرد غده میبومی می‌تواند جلوی بازگشت شالازیون را بگیرد.

چرا شالازیون ایجاد می‌شود؟

شالازیون به‌طورمعمول در افرادی مشاهده می‌شود که به یک بیماری التهابی زمینه‌ای تاثیرگذار بر چشم و پوست مبتلا هستند. برخی از بیماری‌ها عبارت‌اند از:

● بلفاریت مزمن (chronic blepharitis)

● آکنه روزاسه (acne rosacea)

● درماتیت سبورئیک (seborrheic dermatitis)

در برخی موارد، شالازیون به دلیل التهاب ملتحمه ویروسی که نوعی عفونت چشم است ایجاد می‌شود. همچنین در افرادی که قبلا به شالازیون یا گل‌مژه مبتلا شده‌اند احتمال ابتلا به این بیماری بیشتر است.

شالازیون های مکرر

در برخی از افراد شالازیون مکرراً عود می کند. در این حالت لازم است فرد حتماً توسط چشم پزشک ویزیت شود زیرا:

● اولاً گاهی اوقات بیماری های جدی چشمی مثل تومورهای بدخیم پلک به صورت شالازیون های مکرر تظاهر می کنند که تشخیص آن ها از شالازیون معمولی فقط از عهده چشم پزشک برمی آید.

● ثانیاً در برخی از موارد بیماری های دیگر چشمی مثل التهاب لبه پلک (بلفاریت) یا مشکلات غدد ترشح کننده چربی لبه پلک (میبومینیت) باعث ایجاد شالازیون های مکرر می شود. در این حالت کنترل این بیماری ها توسط چشم پزشک به جلوگیری از عود شالازیون کمک می کند.

 سایر عوامل خطر برای ابتلا به شالازیون

● عفونت‌های ویروسی

● بیماری سل

● سرطان پوست

● دیابت

زمان مراجعه به پزشک

در صورت عدم تخلیه و بهبودی شالازیون در عرض یک ماه، به متخصص چشم‌پزشک مراجعه کنید. متخصص در مورد علائم شما سوال می‌کند و چشم شما را بررسی می‌کند تا ابتلا به سایر بیماری‌ها را رد کند :

● اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان علایم شالازیون را دارید و این علایم بیش از دو هفته طول کشیده اند.

● اگر درد چشم رخ دهد.

● اگر بینایی تغییر یابد.

● اگر دچار علائم جدید و غیر قابل کنترل شده اید. داروهای مورد استفاده در درمان ممکن است عوارض جانبی به همراه داشته باشند.

درمان شالازیون چگونه انجام می‌شود؟

● شالازیون های خیلی کوچک که ظاهر ناخوشایندی ندارند احتیاج به درمان خاصی هم ندارند و معمولاً به مرور زمان خود به خود خوب می شوند. شالازیون های بزرگتر به دو علت اصلی نیاز به درمان پیدا می کنند:

• اول آنکه شالازیون های بزرگتر ظاهر ناخوشایندی دارند و از لحاظ زیبایی ظاهری مشکل ساز هستند، ضمن آنکه بهبود خودبخودی آن ها ممکن است چندین ماه طول بکشد.

• دوم آنکه شالازیون های بزرگ به خصوص در پلک بالایی روی قرنیه فشار می آورند و با تغییر شکل قرنیه باعث ایجاد آستیگماتیسم و تاری دید می شوند.

● تجویز دارو

▪ قطره‌های چشمی ضد التهاب یا پمادهایی را برای کاهش ناراحتی و افزایش سرعت بهبود تجویز کند.

▪ تزریق استروئید انجام دهد تا تورم را کاهش دهد. این امر به محل، اندازه و تعداد شالازیون‌های موجود بستگی دارد.

▪ اگر نشانه‌هایی از عفونت باکتریایی داشته باشید، پزشک ممکن است یک دوره مصرف آنتی‌بیوتیک خوراکی را توصیه کند.

● درمان خانگی

همان‌طور که مطرح شد شالازیون به درمان پزشکی کمی نیاز دارد و ظرف چند هفته خودبه‌خود برطرف می‌شود. در این میان مهم است که از فشار دادن یا بیرون آوردن شالازیون خودداری کنید، زیرا این امر می‌تواند خطر عفونت چشم را افزایش دهد. همچنین چند روش وجود دارد که با استفاده از آن‌ها می‌توانید روند بهبودی را تسریع کنید.

▪ کمپرس گرم

استفاده از کمپرس گرم روی چشم آسیب‌دیده می‌تواند به نرم شدن هرگونه روغن سفت شده‌ای که مجاری غدد چربی را مسدود می‌کند، کمک کند. این کار به باز شدن و تخلیه موثرتر مجاری کمک می‌کند که درنهایت می‌تواند تحریک را تسکین دهد.

▪ ماساژ آرام

ماساژ دادن آرام پلک‌ها به مدت چند دقیقه در روز می‌تواند به تخلیه موثرتر مجاری چربی کمک کند. قبل از انجام این کار، از پاک بودن دست‌ها برای کاهش خطر عفونت اطمینان حاصل کنید. هنگامی‌که شالازیون شروع به تخلیه کرد، ناحیه را تمیز نگه دارید و از دست زدن به آن خودداری کنید.

● جراحی

اگر به صورت مداوم یا شدید به شالازیون مبتلا شوید پزشک ممکن است برای تخلیه آن، جراحی را توصیه کند. این امر معمولا با استفاده از بی‌حسی موضعی در مطب پزشک انجام می‌شود. شالازیون گاهی اوقات ممکن است عود کند. اگر این اتفاق اغلب رخ دهد، ممکن است لازم باشد پزشک از توده نمونه‌برداری کند. بیوپسی شامل برداشتن نمونه کوچکی از بافت است که پزشک آن را از نظر وجود علائم بیماری جدی‌تر بررسی می‌کند.

روند جراحی

روش اصلی درمان در این حالت جراحی شالازیون است که با استفاده از بی حسی موضعی از قسمت پشت پلک انجام می گیرد و نیازی هم به بخیه ندارد. روش دیگر تزریق داروهای استروییدی در داخل ضایعه است که بندرت و در مواردی به کار می رود که یا تعداد زیادی شالازیون کوچک وجود داشته باشد که نتوان آن ها را با جراحی خارج کرد و یا شالازیون در جایی باشد که جراحی آن احتمال ایجاد آسیب در ساختمان های مجاور را به همراه داشته باشد.

مراقبت های پس از عمل شالازیون

پس از عمل شالازیون ممکن است درد و روز اول با ترشحات خونی در داخل چشم روبرو شوید که به صورت خود به خودی رفع می شود.کبودی و تورم پس از عمل ظرف مدت یک الی دو هفته از بین می رود.قطره های آنتی بیوتیک و داروهای استروئیدی تجویز شده توسط چشم پزشک را طبق دستور استفاده کنید.همواره به بهداشت چشم هایتان توجه داشته باشد.

چگونه می‌توانید از ابتلا به شالازیون پیشگیری کنید؟

● پاکسازی روزانه ناحیه چشم

● پاکسازی روزانه ناحیه چشم می‌تواند از ابتلا به شالازیون یا عود آن پیشگیری کند. برای این کار می‌توانید از دستمال مرطوب تمیزکننده برای پاک کردن چشمان خود استفاده کنید. این امر باعث می‌شود که غدد چربی چشم مسدود نشود.

● مالش ندادن چشم‌ها

● اطمینان از تمیز بودن دست‌ها قبل از لمس چشم‌ها

● محافظت از چشم در برابر گرد و غبار و آلودگی هوا

● به‌عنوان‌مثال با استفاده از عینک آفتابی در فضای باز یا عینک ایمنی هنگام استفاده از ماشین‌آلات، مانند ابزارهای برقی

● عوض کردن لوازم آرایش چشم در هر 6 ماه برای جلوگیری از رشد باکتری‌ها