اختلالات قاعدگی

در واقع اختلالات قاعدگی از مهمترین عارضه های است که هر یک از زنان احتمال دارد به دلایل مختلفی ایجاد شود ،این اختلال می تواند منجر به مختل شدن زندگی فرد شود. که حتما بایستی درمان شود زیرا در برخی موارد این نوع اختلالات غیر طبیعی است و بایستی علت آن تشخیص داده شود و سپس درمان صورت گیرد. این عارضه در صورت ریشه یابی مشکلات زمینه ایی به سادگی قابل درمان می باشد.

انواع اختلالات قاعدگی

● آمنوره

در صورتی که با قطع خونریزی در دورانی به جز بارداری مواجه بودید این نوع اختلال آمنوره نام دارد که به دو صورت اولیه و ثانویه تقسیم بندی می شود. به طور معمول آمنوره اولیه در دختران بالای ۱۶ سال که هنوز عادت ماهانه نشده اند اتفاق می افتد

آمنوره ثانویه در دوران بارداری، شیردهی و یائسگی اتفاق می افتد که چنین اختلالی می تواند نشات گرفته از مصرف داروها یا مشکلات پزشکی همچون ناهنجاری های تخمک گذاری، اضافه وزن، فعالیت های ورزشی بیش از حد، اختلالات تیروئیدی و ناهنجاری های آناتومیک باشد.

● دیسمنوره

دیسمنوره اختلالی است که با دردهای شدید و مکرر قاعدگی تشخیص داده می شود و علت این نوع اختلال بسته به اولیه یا ثانویه بودن آن بستگی دارد. این درد معمولا در نواحی شکم، کمر، لگن، سر و پاها بروز می کند. اما زمانی که درد این نقاط بیش از حد معمول باشند و قابل تحمل برای فردی نباشد، نیاز است که توسط یک متخصص زنان معاینه و درمان شود.

دیسمنوره اولیه معمولا در ابتدای بلوغ رخ می دهد و به مرور، با افزایش سن و نیز زایمان کردن کاهش می یابد.

دیسمنوره ثانویه نیز در اثر برخی از عوامل زیر بروز می کند و لازم است برای تشخیص و درمان قطعی به یک متخصص زنان و زایمان با تحربه مراجعه کنید:

▪ کیست آندومتریوز

▪ عفونت و التهاب واژن و رحم

▪ فولیپ و فیبروئیدهای رحمی

▪ چسبندگی رحم

▪ مضطرب بودن

▪ عوارض زایمان، سقط جنین و نیز حاملگی بیرون از رحم

▪ از بین رفتن دهانه رحم

▪ مصرف داروهای رقیق کننده خون

▪ استفاده از ابزار ضد بارداری

▪ ابتلا به بیماری هایی مانند دیابت یا تیروئید

سندرم پیش از قاعدگی یا PMS  به علامت های ناخوشایند و ناراحت کننده در طول سیکل قاعدگی گفته می شود.

● منوراژی

خونریزی های که بسیار زیاد و بی نظم باشد را اختلال منوراژی می گویند این نوع اختال بسیار شایع و غیر طبیعی است. علل متعددی می تواند منجر به بروز این نوع اختلال شود که برخی از این عوامل عبارت است از: فیبروم های رحمی، بیماری های التهابی لگن، عدم تعادل هورمونی، بیماری های کبدی، بیماری های تیروئیدی و… می باشد. این مشکل در اثر اختلالی به عنوان منوراژی رخ می دهد که می تواند به شکل های دیگری نیز بروز کند که عبارتند از:

▪ طولانی شدن دوره قاعدگی بیشتر از 7 روز

▪ ابتلا به کم خونی حاد

▪ تعویض مکرر تامپون یا نوار بهداشتی در طول روز و شب

▪ تشکیل لخته های خونی بزرگ

▪ خونریزی و لکه بینی در فاصله بین دو دوره قاعدگی

 معمولا دخترانی که به بلوغ می رسند و یا زنانی که یائسگی آن ها نزدیک باشد این مشکل را تجربه می کنند. اما گاهی مشاهده شده است که افرادی با شرایط زیر نیز دچار اختلال خونریزی و لکه بینی بین دو قاعگی شده اند.

● اولیگومنوره یا پلی منوره

پلی منوره اختلال قاعدگی است که معمولا کمتر از سه هفته یا بیشتر از پنج هفته طول می کشد.

● خونریزی های قاعدگی نامنظم

خونریزی ها و لکه بینی های در فواصل بین عادت های ماهانه، خونریزی های پس از روابط جنسی و خونریزی های در دوران یائسگی و بارداری جز یکی از اختلالات قاعدگی می باشد.

علت اختلالات قاعدگی

علت های مختلفی سبب ابتلا به اختلالات قاعدگی می شود که این نوع اختلالات در حالت کلی به سه دسته تقسیم بندی می گردد که عبارت است از:

● مشکلات هورمونی

هر گونه اختلال در سیکل قاعدگی که ناشی از هورمون های از هیپوفیز، هیپوتالاموس، غدد فوق کلیوی، تخمدان ها و هر قسمت دیگر باشد منجر به بروز مشکلات در خونریزی های قاعدگی می باشد.

بیماری های هورمونی دیگر همچون کیست های تخمدان و تنبلی تخمدان سبب می شود تا اختلالات قاعدگی ایجاد شود.

● مشکلات آناتومیکال

هر گونه مشکل در آناتومی بدن می تواند زمینه ساز ابتلا به این نوع اختلال شود که عبارت است از:

▪ فیبروم های رحمی

▪ پولیپ های رحمی

▪ یائسگی زودرس

در این قسمت مواردی که ذکر می شود جز موارد نادر بوده است که شامل موارد زیر می باشد:

▪ دیابت

▪ بیماری های مزمن کلیوی و کبدی

▪ اضافه وزن

▪ فعالیت های شدید ورزشی

▪ اختلالات انعقادی

▪ اختلالات هیپوتالاموس و هیپوفیز

▪ انسداد و چسبندگی لوله های رحم

تشخیص اختلالات قاعدگی

روش های تشخیص بیماری های شایع زنان که جهت تشخیص اختلالات قاعدگی از چند طریق می توان استفاده نمود که عبارت است از:

● شرح حال

یکی از روش های تشخیصی که از دیرباز در تشخیص بیماری ها کمک بسزایی می نمایید آگاهی از شرح حال بیمار می باشد.

جهت آنکه بتوانید شرح حال دقیقی به پزشک خود دهید بهتر است شش ماه تاریخ های سیکل قاعدگی خود را یادداشت نمایید و به پزشک اطلاع دهید همچنین در زمان مراجعه به پزشک مطلع ساختن پزشک از سوابق بیماری خود بسیار لازم و ضروری خواهد بود. 

● معاینه

انجام معاینات فیزیکی به تشخیص عفونت ها، پولیپ های رحم و هر مشکلی می تواند در روند تشخیص بیماری کمک بسزایی نمایید.

● آزمایشات خون

سومین مرحله به منظور تشخیص دقیق بیماری ها انجام آزمایشات خون می باشد که با کمک این نوع آزمایشات می توان تمامی هورمون های بدن را بررسی نمود.

● سونوگرافی

یکی دیگر از روش های تشخیصی که کاملا بی ضرر بوده و در حیطه پزشکی کاربرد بسزایی دارد سونوگرافی می باشد. با کمک سونوگرافی می توان تمامی اختلالات را تشخیص داد.

آیا می توان اختلالات قاعدگی را درمان کرد؟

درمان اختلالات قاعدگی یک انتخاب یا ترجیح نیست؛ بلکه یک باید است. تحمل این مشکلات و بی توجهی به آن ها نه تنها موجب بهبودی نمی شود، بلکه می تواند بدون متوجه شدن شما، مشکلاتی جدی مانند سرطان دهانه رحم را به وجود آورد.

برای درمان این مشکلات باید به یک متخصص زنان خوب مراجعه کنید تا با معاینه و تجویز آزمایشات مختلف بتواند تشخیص درستی از مشکل شما بدهد. معمولا پزشکان برای تشخیص عارضه از سونوگرافی و آزمایشان هورمونی استفاده می کنند. سپس با بررسی نتیجه حاصل از آن ها بهترین روش درمان را انتخاب می نمایند.

درمان اختلالات قاعدگی

درمان اختلالات قاعدگی بسته به علت ایجاد این نوع اختلالات، سن بیمار و قصد بارداری در آینده متفاوت می باشد. درمان این بیماری از تغییر سبک زندگی تا جراحی متفاوت است و نوع درمان با توجه به شرایط فرد مشخص می گردد.

● تغییر سبک زندگی

یکی از روش های درمانی که می تواند مثمر ثمر واقع شود، تغییر در رژیم غذایی بدون نمک، قتد، چربی و الکل است. همچنین داشتن فعالیت ورزشی مناسب می تواند به درمان و کاهش درد های قاعدگی کمک بسزایی نماید.

● درمان علت های زمینه ای

یکی از روش های درمانی رفع علت زمینه ای می باشد. گاهی اوقات وجود بیماری های همچون تیروئید، کاهش استرس ها، پولیپ، اختلالاتی در آندومتر و … زمینه ساز بروز این نوع اختلال می گردد، که درمان و رفع آن ها می تواند به درمان اختلالات قاعدگی کمک بسزایی نماید.

● درمان دارویی

در مواردی استفاده از برخی داروها با توجه به شرایط بیمار می تواند در کاهش میزان خونریزی و تسکین دردهای قاعدگی کمک بسزایی نمایید.

داروهای مسکن و داروهای هورمونی پیشگیری از بارداری می تواند به تنظیم شدن عادت های ماهانه کمک نمایید و همچنین داروهایی دیگر که بهتر است توجه نمایید مصرف هر گونه دارو بایستی با تشخیص و تجویز متخصص زنان انجام شود.

● درمان جراحی

در صورتی که علت بیماری ثانویه باشد بهترین نوع درمان جراحی است که روش های جراحی متفاوت می باشد.

▪ کورتاژ درمانی تشخیصی

▪ جراحی باز شکمی

▪ لاپاراسکوپی

▪ هیسترکتومی