• قرنیه پنجره شفاف جلو چشم است.یک قرنیه طبیعی گرد و صاف است،.وقتی شما آستیگمات دارید،قرنیه در یک جهت نسبت به سایرجهات انحنای بیشتری دارد،و بیضی شکل می باشد .آستیگمات دید را برای اجسام دور و نزدیک تار یا منحرف می کند.این عیب تقریباً شبیه یک آینه سرگرمی خانه است که در آن خیلی بلند ،خیلی پهن یا خیلی لاغر بنظر می رسید.
• 
  

آستیگماتیسم چیست ؟

آستیگماتیسم اصطلاحی است که برای بیان شکل غیرطبیعی سطح چشم که به آن قرنیه گفته می شود، به کار می رود. انحنای غیرطبیعی قرنیه به این معنی است که زمانی که نور وارد چشم می شود، تماما بر شبکیه متمرکز نمی شود؛ که باعث ایجاد تصویری غیرشفاف می شود.

علاوه بر این، آستیگماتیسم می تواند به علت شکل غیر طبیعی عدسی، که پشت قرنیه و درون چشم واقع شده است، ایجاد شود. آستیگماتیسمastigmatism) ) یکی از بیماری های شایع چشم است

به‌طور معمول قرنیه و عدسی در همه جهات صاف و منحنی هستند. این کمک می‌کند تا پرتوهای نور بر روی شبکیه در پشت چشم متمرکز شوند. اگر قرنیه یا عدسی شما صاف و منحنی یکنواخت و منظمی نداشته باشد، پرتوهای نور به‌درستی منکسر (خمیده) نمی‌شوند. در این حالت نور در یک جهت بیشتر از جهت دیگر خم می‌شود. این بدان معناست که تنها بخشی از یک شی در فوکوس است. این امر باعث تاری دید یا دیدی مبهم می‌شود. پزشکان به این مشکل عیوب انکساری می‌گویند. آستیگماتیسم همراه با نزدیک بینی یا دوربینی هم معمول است. این سه حالت را عیوب انکساری نامیده می‌شوند، زیرا دربرگیرنده بیماری‌هایی هستند که به‌خاطر نقص در نحوه خمش (انکسار) نور در چشم شما ایجاد می‌شوند.

انواع آستیگماتیسم

آستیگماتیسم قرنیه

زمانی‌که قرنیه شما دارای شکلی انحرافی است، آستیگماتیسم قرنیه دارید. آستیگماتیسم قرنیه زمانی اتفاق می‌افتد که قرنیه شما دچار انحنا یا بی‌نظمی باشد.

آستیگماتیسم عدسی

این نوع، مشابه با آستیگماتیسم قرنیه است. منتها بیشتر عدسی را بجای قرنیه تحت تاثیر خود قرار می دهد. آستیگماتیسم عدسی زمانی اتفاق می‌افتد که عدسی شما بد شکل باشد.

هنگامی که شکل عدسی شما مخدوش است، آستیگماتیسم عدسی دارید. در هر صورت، دید شما برای اجسام دور و نزدیک تار یا مخدوش است.

اکثر بیمارانی که آستیگماتیسم عدسی دارند، قرنیه ای با شکل سالم دارند.

سایر راه ها دسته بندی آستیگماتیسم

آستیگماتیسم همچنین می تواند با توجه به نقایص انکساری موجود، دسته بندی شود.

آستیگماتیسم نزدیک بینی :  زمانی رخ می دهد که آستیگماتیسم همراه با نزدیک بینی باشد و دو منحنی در جلوی شبکیه متمرکز شوند.

آستیگماتیسم دوربینی :  زمانی رخ می دهد که آستیگماتیسم همراه با دور بینی باشد و دو منحنی در پشت شبکیه متمرکز شوند.

آستیگماتیسم مختلط:  زمانی اتفاق می افتد که یکی از منحنی دور بین و دیگری نزدیک بین باشد.

در تقسیم‌بندی دیگری آستیگماتیسم را بر مبنای محور دو خط کانونی به این دو دسته عمده تقسیم می‌شود:

۱. آستیگماتیسم منظم

در این نوع از آستیگماتیسم نقص بینایی در محورهای قائم به‌وجود می‌آید و اختلاف درجه بین محورها نود درجه است. به‌طورکلی سطح تقریبا یکدستی از قرنیه داریم. به عبارتی در آن قرنیه از یک جهت (به‌عنوان مثال فقط از جهت عمودی) بیشتر از طرف دیگر (مثلا افقی) خمیدگی دارد.

آستیگمات منظم به ۵ زیر گروه تقسیم می‌شود:

. آستیگماتیسم مایوپی ساده: در آستیگماتیسم مایوپی ساده یک چشم بیمار مایوپ یا نزدیک بین بوده و دیگری سالم است.

 .آستیگماتیسم هایپرمتروپی ساده: آستیگماتیسم هایپرمتروپی یک چشم سالم و دیگری هایپرمتروپ یا دوربین است.

. آستیگماتیسم مایوپی ترکیبی: در نوع آستیگماتیسم مایوپی ترکیبی، هر دو چشم نزدیک بین هستند.

. آستیگماتیسم هایپرمتروپی ترکیبی: در آستیگماتیسم هایپرمتروپی ترکیبی، هر دو چشم دوربین هستند.

آستیگماتیسم مخلوط: در آستیگماتیسم مخلوط، یک چشم نزدیک بین بوده و چشم دیگر دوربین است.

نکات کمکی:

. مایوپ یعنی نزدیک بین و هایپرمتروپی یعنی دوربینی

. آستيگماتيمسي كه به همراه دوربينی و يا نزديك بينی است مركب گفته می‌شود.

 .در آستيگماتيسم مخلوط ميزان دوربينی و نزديک بينی كمتر از ميزان آستيگماتيسم و با نمره مخالف است.

۲. آستیگماتیسم نامنظم

میزان شیوع آستیگماتیسم نامنظم کم است. در این حالت سطح قرنیه صاف نیست و ناهمواری‌هایی در سطح قرنیه مشاهده می‌شود. این بی‌نظمی‌ها کار را برای درمان با عینک دشوار می‌کند. آستیگماتیسم نامنظم به دلایلی مثل ضربه، جراحی یا بیماری های چشمی مثل قوز قرنیه رخ دهد؛ که در آنها قرنیه به تدریج ضخیم تر می شود.

علائم آستیگماتیسم

بزرگسالان مبتلا به آستیگماتیسم ممکن است متوجه شوند که بینایی آنها آن‌طور که باید خوب نیست. اما کودکانی که علائم آستیگماتیسم دارند ممکن است ندانند که این بیماری را دارند. در نتیجه بعید است که از تاری دید یا تحریف بینایی خود شکایت کنند. آستیگماتیسم اگر درمان نشود، می‌تواند بر توانایی کودک برای پیشرفت در مدرسه و ورزش تأثیر بگذارد. بسیار مهم است که کودکان به‌طور منظم معاینه چشم داشته باشند. پس این معاینات را برای تشخیص آستیگماتیسم و سایر مشکلات بینایی در اسرع وقت انجام دهید. علائم آستیگماتیسم عبارتند از :

● انحراف یا تاری دید در هر فاصله ای

● سردرد

● پلک زدن زیادی برای تلاش دیدن واضح

● خستگی چشم، بخصوص هنگامی که چشم برای مدت های طولانی باید متمرکز باشد؛ مثل خواندن چیزی از صفحه کامپیوتر یا از روی یک برگه

● مشکل رانندگی در شب

● سردرد

● چشمک زدن مشکل دید در شب

● سوزش چشم

آستیگماتیسم در کودکان وجود دارد؟

بسیاری از نوزادان با آستیگماتیسم متولد می‌شوند و اغلب قبل از اولین سالگرد تولدشان از بین می‌رود. کودکی که مشکل بینایی درمان نشده دارد ممکن است در مدرسه با مشکل مواجه شود. چشم آستیگمات کودک اگر درمان نشود اغلب باعث تشخیص نادرست اختلال یادگیری در کودک شما می‌شود.

از آنجایی که کودکان معمولا نمی‌توانند تشخیص دهند که بینایی آنها مشکل دارد، یا علائم محدودی را تجربه می‌کنند، از حدود ۶ ماهگی به معاینات منظم چشم نیاز دارند

علت آستیگماتیسم

آستیگماتیسم زمانی اتفاق می افتد که انحنای قرنیه، عدسی یا هردو غیرطبیعی باشد.قرنیه لایه ای شفاف از بافتی است که جلوی چشم را می پوشاند. قرنیه در عین محافظت از چشم در برابر عفونت ها و آسیب ها، نور را از خود عبور داده و به  آنرا به سمت خلف چشم متمرکز می کند.

قرنیه ای که به درستی منحنی شکل باشد، می تواند به محض ورود نور به چشم، باعث شکست و انکسار آن شود.در فردی که آستیگماتیسم دارد، قرنیه اغلب تخم مرغی شکل است و بجای اینکه کاملا گرد باشد، دو انحنا دارد؛ که گاهی اوقات به نام آستیگماتیسم قرنیه ای شناخته می شود.به علت وجود دو انحنای متفاوت، تابش نور در شبکیه بجای یک نقطه در دو نقطه متمرکز می شود. این اتفاق موجب دید تا و گاهی اواقات، در صورت شدید بودن آستیگماتیسم، سبب دوبینی می شود.دقیقا به همین دلیل است که بعضی افراد از بدو تولد قرنیه ای دارند که انحنای مناسبی ندارند؛ اما ممکن است یکی بیماری ژنتیکی باشد.انواع خاصی از جراحی یا آسیب به چشم که می تواند باعث زخمی شدن قرنیه شود، ممکن است باعث آستیگماتیسم شود قوز قرنیه اختلالی دژنراتیو چشمی است که در آن قرنیه به تدریج نازک می شود و به شکل مخروطی در می آید. این اتفاق می تواند باعث ایجاد شرایطی شود که تحت عنوان آستیگماتیسم غیرعادی شناخته می شود.

تشخیص آستیگماتیسم 

بسیاری از کودکانی که با آستیگماتیسم متولد می شوند، تا هنگامی که چشم هایشان مورد آزمایش نگیرد، متوجه این قضیه نمی شوند.

در صورتی که کودکی، آستیگماتیسم تشخیص داده نشده داشته باشد، در خواندن و تمرکز کردن در مدرسه دچار مشکل خواهد شد؛ از این جهت انجام تست های ساده بسیار مهم است.

متخصص چشم ممکن است از ابزارهای زیر برای آزمایش چشم های شما استفاده کند:

● تست حدت بینایی

 شامل خواندن کلمات روی یک جدول می شود. کلمات در هر خط مرتبا کوچک تر می شوند.

● صفحه مدرج آستیگماتیک

جدولی است که مجموعه ای از خطوط را که یک نیم دایره را درست می کنند، نشان می دهد. افرادی که دید خوبی دارند، این خطوط را به وضوح می بینند؛ در حالی که افرادی که آستیگماتیسم دارند، بعضی خطوط ا شفاف تر از بقیه خطوط می بینند.

● کراتومتر یا افتالمومتر

 این ابزار میزان بازتاب نور از سطح قرنیه را اندازه گیری می کند. این ابزار، شعاع انحنای قرنیه را اندازه گیری می کند و می تواند درجه انحنای غیرطبیعی را تعیین کند.

● توپوگرافی قرنیه ای

 این روش اطلاعات بیشتری درباره شکل و انحنای قرنیع به ما می دهد.

پزشکان تست های چشمی را برای کودکان در این زمان ها توصیه می کنند:

۶ ماهگی

۳ سالگی

قبل از کلاس اول

هر دو سال یکبار پس از آن

برای کودکان با ریسک بالا، آزمون چشمی بصورت سالانه توصیه می شود.

بزرگسالان باید هر دو سال تست یکبار، تست های چشمی را انجام دهند. و در صورت داشتن بیماری های مزمن مثل دیابت دفعات این کار باید بیشتر شود.

بینایی‌سنج چگونه آستیگماتیسم را آزمایش می‌کند؟

یکی از آزمایش‌های عینی که برای کمک به تشخیص آستیگماتیسم استفاده می‌شود، ابزار کوچک و دستی به نام رتینوسکوپ است که برای تابش پرتوی نور به چشم شما استفاده می‌شود. اپتومتریست از این ابزار برای آزمایش نحوه حرکت پرتو نور به محض ورود به چشم و انعکاس آن استفاده می‌کند.

چه کسانی در معرض خطر آستیگماتیسم هستند؟

آستیگماتیسم می‌تواند در هر سنی یعنی هم در کودکان و هم در بزرگسالان رخ دهد. اما در صورت داشتن هر یک از موارد زیر، ممکن است خطر ابتلا به آستیگماتیسم بیشتر باشد:

● سابقه خانوادگی آستیگماتیسم یا سایر اختلالات چشمی مانند قوز قرنیه

● زخم قرنیه یا نازک شدن قرنیه شما

● نزدیک بینی بیش از حد، که باعث تاری دید در فاصله دور می‌شود

● دور بینی بیش از حد، که باعث ایجاد دید نزدیک تار می‌شود

● سابقه انواع خاصی از جراحی چشم، مانند جراحی آب مروارید. 

آستیگماتیسم چه عوارضی دارد؟

اگر چشم آستیگماتیک اصلاح نشود، تنبلی چشم ممکن است رخ دهد.

آستیگماتیسم ممکن است سبب اختلالات دیگر چشمی همچون دوربینی و نزدیک بینی شود. 

خستگی چشم،‌ سردرد و دیگر عوارض ناشی از مشکلات بینایی مانند خستگی و کلافگی یا تصادف همگی از عوارض آستیگمات محسوب می‌شوند.

روش‌های مختلفی برای درمان آستیگماتیسم وجود دارد. در دکترتو می‌توانید با بهترین متخصصان چشم آشنا شوید و از پزشک موردنظرتان نوبت اینترنتی بگیرید یا اینکه از خدمات مشاوره اینترنتی و تلفنی استفاده کنید

راه های اورتوکراتولوژی یا عیوب انکساری ( آستیگماتیسم ) 

اگر آستیگماتیسم خفیف باشد، معمولا پزشک ها درمانی را توصیه نمی کنند.در غیر این صورت، لنز های اصلاحی  و عینک ، اقدام معمول برای این وضعیت هستند و ممکن است برخی افراد از جراحی لیزر استفاده کنند.

◆  لنزهای اصلاحی برای آستیگماتیسم

لنز های اصلاحی  نوری که می آیند را به گونه ای می شکنند، که ایراد ایجاد شده توسط انکسار ناقص، اصلاح می شود. بدین صورت، تصاویر به خوبی روی شبکیه نمایش داده می شوند.

لنزهایی که برای آستیگماتیسم به آن نیاز دارید شامل:

● قدرت کروی، برای اصلاح نزدیک یا دوربینی

● قدرت استوانه ای لنز، برای اصلاح آستیگماتیسم

برای مثال حین شب ها برای شب ها برای شکل دهی به قرنیه. این کار باعث بهبود دائمی دید نمی شود؛ اما فرد ممکن است متوجه شود که پس از استفاده از این لنز ها، طی روز می تواند بهتر ببیند.

◆ عینک ممکن است برای کودکان زیر ۱۲ سال مناسب تر باشد. هر کسی که از لنزهای تماسی استفاده می کند باید از بهداشتی بودن آن خوب مطمئن شود تا ریسک عفونت چشم را کاهش دهد. انواع مختلفی از عینک ها برای انتخاب کردن موجود هستند.

◆ جراحی لیزر 

جراحی لیزر گزینه ای برای درمان آستیگماتیسم است؛ اما خطراتی را درپی دارد.

بعضی افرادی که آستیگماتیسم دارند، می توانند با جراحی لیزر چشم درمان شوند.

●  لیزیک 

رایج ترین روش حاضر، لیزیک است که به معنی تغییر شکل درجای قرنیه با لیزر (LASIK) می باشد. پزشک با استفاده از ابزاری به نام کراتوم، برشی نازک، گرد و لولایی شکل در قرنیه ایجاد می کند.

جراح فلپ را بالا نگه می دارد؛ و یک لیزر اکسیمر، زیر فلپ، به قرنیه شکل می دهد.

لیزیک نسبت به سایر روش ها درد کمتری ایجاد می کند؛ و دید بیمار طی چند روز، بهبود پیدا می کند.

●  عکس برداری کراتکتومی (PRK)

در عکس برداری کراکتومی (PRK)، بعضی از لایه های خارجی محافظت کننده قرنیه برداشته می شوند. لیزر اکسیمر در این روش با از بین ردن بافت، شکل قرنیه را تغییر می دهد.

زمانی که قرنیه بهبود پیدا کرد، معمولا انحناهای کروی و یکنواخت تری پیدا می کند. این اتفاق می تواند سبب درد متوسط تا شدید شود.

●  تغییر شکل اپیتلیالی قرنیه با لیزر  (لازک )

در لازک، یک لایه نازک از قرنیه توسط جراح برداشته می شود تا در شکل قرنیه تغییر ایجاد شود؛ سپس بافت قرنیه جایگزین می شود.

در مقایسه با PRK، لایه بسیار نازک تری از چشم تحت تاثیر قرار می گیرد که سبب کاهش آسیب رسانی به چشم می شود. این جراحی گاهی اوقات در فردی که قرنیه نازکی دارد و نمی تواند لیزیک کند، مورد استفاده قرار می گیرد. گرچه معمولا از لیزیک دردناک تر است.

چه افرادی باید از جراحی خودداری کنند؟

جراحی لیزر چشم مناسب نمی باشد اگر:

● سن بیمار زیر ۱۸ سال است.

● بینایی فرد هنوز هم در حال تغییر است. برای مثال در افراد مسن، بینایی باید حداقل یک سال قبل از جراحی لیزر به حالت پایدار برسد.

● بیمار دیابت دارد. زیرا جراحی می تواند مشکلاتی که توسط دیابت ایجاد می شود را بدتر کند.

● خانمی باردار یا شیرده باشد؛ زیرا نوسانات هورمون ها ممکن است، موجب اشتباه در نتایج می شود.

● فرد مشکلات ایمنی مثل آرتریت روماتوئید، لوپوس یا HIV داشته باشد؛ زیرا ممکن است بهبود پس از عمل جراحی در این افراد مشکل باشد.

● فرد سایر مشکلات بینایی مانند آب مروارید یا گلوکوم، که ابتدا نیاز به درمان آنهاست، را داشته باشد.

● فرد داروهای خاصی مانند آکوتان یا پردنیزون خوراکی استفاده می کند.

موارد خفیف آستیگماتیسم نیاز به درمان دارد؟

خیر. موارد خفیف آستیگماتیسم ممکن است نیازی به درمان نداشته باشند. پزشک ممکن است برای آستیگماتی که باعث مشکلات بینایی نمی‌شود، عینک یا لنز تجویز نکند. اما این بدین معنا نیست که شما نیازی به پیگیری درمان ندارید. برای اینکه مطمئن شوید که نمره چشمتان افزایش پیدا نکرده، به صورت مرتب و هر ۶ ماه یکبار به چشم پزشک مراجعه کنید. هر گونه تغییرات در بینایی و یا تاری دید را هم به چشم پزشک گزارش دهید.