لنز چشم چیست ؟

به دیسک های منحنی و خمیده پلاستیکی که ضخامت بسیار کم و شفافیت بالایی دارند و بر روی لایه اشکی سطح قرنیه چشم قرار می گیرد لنز گفته می شود.

لنزها معمولا یا با اهداف پزشکی و برای تقویت قدرت بینایی  (دور بینی ، نزدیک بیینی ،آستیگماتیسم ،پیرچشمی ) و یا با اهداف زیبایی استفاده می شوند.

لنزها برای بهبود بینایی دو نوع هستند تماسی و دائمی . تماسی مانند لنزهای زیبایی بروی سطح چشم گذاشته میشود اما دائمی در واقع قرار‌دادن یک لنز در داخل چشم به‌جای قراردادن آن بر روی سطح چشم (لنز تماسی) است که به آن کاشت لنز (IOL)می گویند.

لنزهای چشمی به سه دسته  لنزهای رنگی، لنزهای طبی  و لنزهای طبی رنگی تقسیم بندی می شوند.

 لنزهای طبی جایگزین مناسبی برای عینک هستند و بینایی فرد را اصلاح می کنند.

لنزهای رنگی می توانند ظاهر چشم و صورت فرد را به طرز چشمگیری تغییر دهند. فرد می تواند با انتخاب طیف گسترده ایی از رنگ ها، هر زمان که بخواهد رنگ چشم مورد نظر خود را داشته باشد. 

لنزطبی  رنگی نیز هم کار لنز طبی و هم کار لنز رنگی را انجام می دهد.لنزهای رنگی از نظر جنس تفاوت چندانی با لنزهای طبی ندارند. تنها تفاوت این دو نوع لنز در رنگی بودن، لنزهای رنگی است. البته برخی از لنزهای رنگی، از لنزهای طبی، ضخیم تر هستند اما تفاوت ضخامت آن ها معمولا ناچیز است

لنزهای رنگی مانند لنزهای طبی مستقیما با چشم شخص در ارتباط هستند، بنابراین باید بسیار با کیفیت باشند.

انواع لنز چشم بر اساس جنس

لنزهای چشمی هر یک جنس متفاوتی دارند که در صورت مراجعه به مطب پزشک متخصص، ایشان نوع جنس لنز را برای شما توضیح خواهد داد؛ در این صورت شما راحت تر می توانید نوع لنز چشم خود را انتخاب و خریداری کنید:

لنز ژله ای :

جنس این نوع لنز چشم، ترکیب  آب و ژلاتین است که  بسیار نرم و نازک می باشد؛ و در چشم بسیار راحت است و می تواند جایگزینی برای لنز های شکننده و سخت در نظر گرفته شود.

لنز سیلیکونی :

لنز سیلیکونی جزء لنزهایی با بافت نرم است که در صورت استفاده از آن، مقدار اکسیژن بسیار زیادی برای قرینه فراهم می گردد.

لنز نفوذپذیر گازی :

این نوع که به لنزهای  GP معروف می باشد ؛ کسانی که چشمانشان ضعیف است می توانند از آن به جای عینک استفاده کنند؛ دید این نوع لنز چشم در مقایسه با لنزهای سیلیکونی و ژلی بسیار بهتر است.

لنز سخت  یا  PMMA:

این نوع لنز  گزینه بسیار مناسبی در انعکاس نور است ولی  به خوبی نمی تواند اکسیژن را به چشم ها برساند و مدت زمانی طولانی نیاز است تا چشم بیمار به استفاده از این لنز عادت کرده باشد.

لنز ترکیبی :

لنز ترکیبی به نوعی از لنز گفته می شود که خاصیت چندین لنز را در خود دارد؛ آنها طوری طراحی شده اند که به عنوان مثال انعطاف پذیری و نرمی لنز سیلیکونی و شفافیت لنز نفوذپذیری گازی را دارد.

 مشخه های انواع لنزها و تفاوت آنها

مشخصه‌های لنز نرم

این نوع لنز خاصیت درمانی دارد و همزمان می­تواند به عنوان وسیلۀ آرایشی برای تغییر رنگ چشم استفاده شود. از مشخصه­ های لنز نرم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

. این نوع لنز از جنس هیدروژل و سیلیکون هیدروژل ساخته میشود .

. مقدار اکیسژنی که هنگام استفاده از لنز نرم به قرنیه می­رسد دارای درصد بالایی است. بهترین لنز نرم ساخته‌شده از هایدروژل سیلیکونی است که اکسیژن‌ رسانی بسیار خوبی دارد و به لنز تنفسی معروف است.

. این لنزبرای اشخاصی که به خشکی چشم مبتلا هستند نیز قابل‌استفاده است.

. یکی­ از خواص این محصول قابلیتی است که در تطابق با انواع قرنیه با انحناهای متفاوت دارد.  

. راحتی استفاده از این نوع لنز ویژگی دیگر آن است. هنگام استفاده از این لنز، شما هیچگونه احساس ناخوشایند وجود جسم خارجی در چشم ندارید.

مشخصه‌های لنز سخت

از نظر پزشکی به این نوع لنزها GP یا GRP  گفته می شود.  لنزهای سخت برعکس لنز نرم آب ندارند و به همین علت به راحتی لنزهای نرم نیستند. لنز سخت دارای مشخصه­ های متفاوتی است که مهم‌ترین آن عبارتنداز:

. قابلیت رفع مشکل نزدیک‌بینی در افرادی که در سنین پایین به این عارضه دچار می‌شوند.

. طول عمر و ماندگاری بالا

. قابلیت رفع مشکل بینایی افراد دارای آستیگماتیسم

. قابل استفاده برای اشخاصی که بی نظمی دید دچارند یا اشخاصی که دیدشان در تشخیص جهت­ ها دچار مشکل می­شود.

. قابل استفاده برای افرادی که مبتلا به قوز قرنیه هستند.

. مفید برای افرادی که دچار پیرچشمی شده ­اند. (این اشخاص می­توانند از مزایای  لنزهای دو کانونی و چندکانونی بهرمند شوند.

تفاوت‌هایی بین استفاده از لنز نرم و لنز سخت وجود دارد که در ادامه به آن می­پردازیم :

 استفاده از لنز نرم نسبت به لنز سخت رایج‌تر است.

. لنز سخت برای افرادی که به بیماری چشمی مانند کراتوکوئوس و یا قوز قرنیه و یا آستیگماتیس دچار هستند نیز، قابل استفاده است. 

. می­توان با لنز سخت خوابید، اما لنز نرم این قابلیت را ندارد.

. لنزهای نرم نوع رنگی نیز دارند. اما لنزهای سخت بیرنگ هستند و مصرف زیبایی ندارند.

. مقاومت لنزهای سخت نسبت به لنزهای نرم بیشتر است. درواقع این محصولات دچارتغیر حالت و رنگ نمی­شوند .

. لنزهای نرم نسبت به لنزهای سخت طول عمرکمتری دارند.

. بروز واکنش‌های التهابی و بیماری‌های چشمی هنگام استفاده از نوع لنز سخت کمتر پیش می­آید.  

. امکان آلوده شدن لنزهای نرم به باکتری‌هایی مانند آکانتوموبایی وجود دارد؛ درحالیکه این شرایط برای لنز سخت وجود ندارد.   

درواقع امکان چسبیدن باکتری به لنز سخت کمتر از لنزهای نرم است.

. لنزهای نرم را می­توان به‌صورت غیرحضوری و اینترنتی خرید. اما لنزهای سخت را نمی­توان غیرحضوری تهیه کرد.

 این محصول را باید حتماَ با نسخه پزشک و ازطریق مراکز معتبر فروش لنز تهیه کرد.

. لنزهای نوع سخت نمونه یکبار مصرف ندارند. اما در لیست لنزهای نرم، لنزهای یکبار مصرف نیز وجود دارد.

دسته بندی انواع لنز براساس تاریخ مصرف :

. لنزهای یکبار مصرف

: این نوع لنز را فقط برای یکبار می­توان استفاده کرد و به محض این که از چشم خارج شد باید دور انداخته شود. این محصول نیازی به محلول شستشو ندارد و برای اشخاص پر مشغله بسیار مناسب است.

. لنزهای روزانه

  لنزهای روزانه را می­توان برای یک ماه استفاده کرد. البته بعد از هر بار استفاده از این محصول آنها را باید با محلول لنز شستشو داد. این نوع لنز نیز همچون لنزهای یکبار مصرف برای اشخاصی که مشغله­ روازنۀ زیادی دارند، مناسب است.  

. لنزهای ماهانه

از پرطرفدارترین نوع لنز، می‌توان به لنز ماهانه اشاره کرد. مدت استفاده از این نوع محصول بین 1 تا 3 ماه است. اما بهتراست از این محصول بیشتر از یک ماه استفاده نکنید. این لنزهای طبی دارای رنگ‌های متنوعی نیز هستند. این مشخصه برای کسانی که تمایل دارند علاه بر رفع مشکل بینایی دارای چشمانی متفاوت و زیبا شوند، مناسب است.

. لنزهای فصلی

این محصول طوری طراحی و ساخته شده­است که می­توان از آنها 3 تا 6 ماه استفاده کرد. اما بهترین مدت استفاده از این محصول 3 ماه است. این لنزها را باید هر شب از چشم خارج و با محلول لنز شستشو داد. ازخوابیدن با این محصول خودداری کنید.

. لنزهای سالانه(دائمی)

منظور از لنزهای دائمی همان لنزهای سالانه هستند. این نوع محصول طبی آرایشی 6 تا یکسال تاریخ مصرف دارد. بهتر است بعد از یکسال حتماً این لنز را تعویض کنید. این نوع لنز با به روزترین تکنولوژی اپتیکی تولید شده است. از دیگر قابلیت­های لنزهای سالانه این است که می­توان با آنها خوابید. اما به طور کلی بهتر است از خوابیدن مداوم با لنز خوداری کنید.

برای نگهداری صحیح از لنز چشم خود باید به برخی نکات از جمله موارد زیر توجه کنید

پس از آن که لنز را از چشمان خود خارج کردید باید آن ها را به طور کامل تمیز و ضدعفونی کنید.

باید محلولی که مخصوص نگهداری از لنز است را هر روز تعویض کنید.

نباید از اشک مصنوعی زمانی که لنز داخل چشمتان است استفاده کنید.

سعی کنید لنز چشم را در دسترس کودکان قرار ندهید.

لنزها نباید با بزاق دهان تماس داشته باشند.

معایب لنز چشم

لنزهای چشمی در کنار تمامی مزایایی که دارند می توانند معایب خاص خودشان را نیز داشته باشند که عبارتند از:

. عفونت چشم در صورت استفاده طولانی و عدم رعایت بهداشت

. نیاز به مراقبت و نگهداری بیشتر

. محدودیت استفاده در شرایط آب و هوایی

. محدودیت استفاده برای افرادی با بیماری هایی مانند دیابت و پرکاری تیروئید

. ممنوعیت استفاده برای افرادی که دارای بیماری های چشمی مانند بلفاریت

چطور لنز چشم را تمیز کنید؟

. قبل از آنکه لنز را لمس کنید حتماً دستان خودتان را برای جلوگیری از وارد شدن کثیفی و جرم های آلوده به چشمانتان با شوینده مناسب و آب کاملاً شستشو داده و آن را خشک نمایید. مواد شوینده نباید با لنز تماس داشته باشند چون باعث خشک شدن آن می شوند که مشکلاتی را برای چشم به وجود می آورد

. لنز ها معمولا در جعبه های مخصوص قرار دارند و هر لنز مربوط به یک چشم است. حواستان جمع باشد که از لنز چشم چپ برای چشم راست و یا برعکس استفاده نکنید چون به شدت چشمان شما را اذیت خواهد کرد. توجه کنید که هنگام خارج کردن لنز از جعبه با گرد و غبار و آلودگی تماس نداشته باشد

. برای خارج کردن لنزتان از چشم، به دست تان کرم چرب کننده یا مرطوب کننده نزنید زیرا موجب آلوده شدن لنزتان می شود. ابتدا لنز یک چشم را بیرون آورده و سپس با یک محلول مخصوص لنز را تمیز کنید تا مواد آرایشی شسته شود سپس این کار را با چشم بعدی انجام دهید

. باید هنگام برداشتن لنز کاملاً احتیاط کنید تا به آن آسیبی وارد نکنید. برای نگه داشتن لنز به هیچ عنوان از ناخن استفاده نکنید.

. پس از گذاشتن لنز چندین بار پلک بزنید و به اطراف نگاه کنید و در صورتی که در چشم خود احساس سوزش کردید آن را خارج کرده و با مایع لنز کاملاً تمیز کنید و دوباره در جای خود قرار دهید. این اقدامات را برای چشم دیگر نیز تکرار کنید.

. لنزها را در جا لنزی تمیز قرار دهید و سپس با محلول مناسب و محلول ضدعفونی کننده آن را پر کنید و هیچ گاه اجازه ندهید جالنزی شما بدون محلول و خشک باشد.