پروتز دندان متحرک و ثابت
- پروتز دندان
پوسیدگی دندان یا بیماری لثه از عمده ترین دلایل از دست دادن دندان است . از دست دادن دندان به هر دلیلی که باشد باید بوسیله پروتز دندان جایگزین گردد . پروتز دندان بایستی بتواند کارآیی و ظاهر دندان های طبیعی را به دهان فرد باز گرداند. امروزه تمایل کمتری به پروتزهای دندانی متحرک وجود دارد و سعی می گردد تا به روشهایی که عمده ترین آنها کاربرد ایمپلنت دندان است آن را تبدیل به پروتز ثابت نمایند .
پروتز دندان چیست؟
بطور کلی، هر وسیله دندانپزشکی که جایگزین دندان از دست رفته شود یا اینکه نقص دندان ها را بپوشاند، یک پروتز دندانی (dental prosthesis) است. براساس این تعریف، انواع پروتز دندان عبارتست از:
● پروتز دندانی کامل یا دندان مصنوعی (dentures)
● پروتز دندان پارشیل (partial denture)
● تاج دندان)- (crown) روکش دندان)
● بریج یا پل دندانی (bridge)
❃ پروتزهای کامل (ثابت)
یعنی در دو دسته مجزا قرار داده میشوند. پروتزهای فوری به صورت موقت استفاده میشوند و تا زمان آماده شدن پروتزهای کامل معمولی، میتوان از آن ها به عنوان جایگزین موقت دندان استفاده کرد. از لحظه کشیده شدن دندان ها تا حدود 12 هفته بعد، میتواند از پروتزهای موقت و فوری استفاده کرد.
بعد از اینکه پروتزهای معمولی دندان آماده شدند؛ پروتزهای فوری کنار گذاشته شده و دیگر مورد استفاده قرار نمیگیرند. با توجه به اینکه طی دوره بهبودی از کشیدن دندان ها، فک، و لثه ها تمایل دارند که کوچکتر یا جمع شوند، بنابراین یک عیب پروتز فوری در مقایسه با پروتزهای معمولی این است که آنها برای جا انداختن صحیح در طول روند بهبود نیاز به تنظیم کردن بیشتری دارند.
پروتزهای دندانی ثابت دو نوع هستند:
♦ پروتز ثابت متکی بر ایمپلنت: میتوان از یک تا تمام دندان های یک فک را با استفاده از پروتز جایگزین کرد.
♦ پروتز ثابت متکی بر دندان: شامل دو پروتز دندانی کراون (روکش دندان )و بریج است.
❃ جزئی (متحرک )
از پروتزهای جزئی هنگام باقی ماندن برخی دندانهای طبیعی استفاده می شود
پروتز یا بریج پارسیل متحرک معمولاً متشکل از دندانهای جایگزین متصل به پایه پلاستیکی صورتی یا لثه ای است که گاهی اوقات بوسیله چارچوب فلزی متصل می شود که پروتز را در دهان ثابت نگه می دارد. از پروتزهای جزئی در صورت باقی ماندن یک یا چند دندان طبیعی در فک بالا یا پایین استفاده می شود. بریج ثابت با قرار دادن تاج بر روی دندانها در دو طرف فضا و اتصال دندانهای مصنوعی به آنها جایگزین یک یا چند دندان می شود،سپس در جای خود قرار می گیرند. دندان مصنوعی نه تنها فضاهای ایجاد شده توسط دندانهای از دست رفته را پر می کند ، بلکه از تغییر موقعیت دندان های دیگر نیز جلوگیری می کند.از محاسن پروتز پارسیل تراش نخوردن دندانهای باقیمانده است . حسن دیگر آن متحرک بودنش است که فرد قادر است جهت مسواک زدن دندانهایش آن را از دهان خارج نماید . ولیکن معایب این نوع پروتز نیز کم نمی باشند .معمولا دندانهایی که گیره ها بر روی آنها سوار می شوند سریعتر پوسیده می شوند . همچنین این دندانها به سرعت لق شده و دندان لق کشیده می شود . در نتیجه به سرعت به سمت تبدیل شدن به دندان مصنوعی کامل پیش می رود .
به طور کلی ما دو نوع پروتز دندان متحرک داریم:
♦ پروتز کامل
♦ پروتز پارشیل یا ناکامل
اگر همه دندان ها کشیده شده باشند، ما از پروتزهای کامل دندانی استفاده میکنیم و اگر تعدادی از دندان ها کشیده شده باشند، در کنار دندان های واقعی از پروتزهای پارشیل یا ناکامل استفاده خواهیم کرد.
پروتز ناکامل یا پارشیل، در دسته پروتزهای دندان متحرک قرار دارد و خود از اجزای مختلفی تشکیل میشود. دندان های مصنوعی جایگزین در این پروتزها، روی یک پایه پلاستیکی همرنگ لثه ها قرار میگیرند. این مجموعه توسط یک نگهدارنده فلزی در داخل دهان قرار میگیرد و موقتا فیکس میشود. اگر میخواهید پروتز دندان ارزان داشته باشید میتوانید روی پارشیل ها حساب باز کنید.
زمانی که هنوز چند دندان طبیعی در فک بالا و پایین وجود داشته باشند ما معمولا از این پروتزها به عنوان جایگزین سایر دندان های از دست رفته استفاده میکنیم. یک پروتز دندان ناکامل نه تنها فضای خالی ایجاد شده توسط دندان های از دست رفته را پر می کند، بلکه از تغییر موقعیت دندان دیگر جلوگیری می کند.
آیا گزینه های دیگری برای پروتز دندان وجود دارد؟
بله ، با کمک ایمپلنت های دندانی می توان مشکل نیاز به دندان مصنوعی را برطرف کرد. هزینه معمولاً بیشتر است ، اما ایمپلنت بیشتر شبیه دندان واقعی هستند. ایمپلنت های دندانی در حال تبدیل شدن به جایگزینی برای پروتزهای دندانی هستند ، اما همه کاشت را انتخاب نمی کنند.از ایمپلنت های دندانی ممکن است برای پشتیبانی از پروتزهای دندانی استفاده کرد و ثبات بیشتری داشته باشد.پروتز دندان کامل ثابت امروزه بسیار طالب پیدا کرده است . روش All in four با کاربرد چهار ایمپلنت برای نگاه داشتن پروتز کامل بصورت ثابت چندین سال است که انجام می گیرد . این روش بیشتر برای کسانی است که استخوان کافی نداشته یا تمایلی به پیوند استخوان ندارند .
پروتز دندان چگونه ساخته می شود؟
روند تولید پروتز بین دو تا چند هفته و چند قرار ملاقات طول می کشد. هنگامی که دندانپزشک یا متخصص پروتزهای دندانی( دندانپزشک متخصص در ترمیم و جایگزین دندان ها ) تشخیص دهند که بهترین نوع پروتز برای شما کدام است ، مراحل زیر را ادامه می دهند که عبارتند از :
● یک سری نمونه گیری از فک شما انجام می دهند برای اندازه گیری نحوه ارتباط فک ها با یکدیگر و فاصله بین آنها.
● مدل ها ، فرم های مومی و یا الگوهای پلاستیکی را در شکل و موقعیت دقیق پروتز ساخته شده قرار می دهند. شما چندین بار این مدل را ” امتحان می کنید ” و پروتز مصنوعی قبل از ریختن پروتز نهایی از نظر رنگ ، شکل و تناسب ارزیابی می شود.
● پروتز نهایی را انتخاب و درست می کنند. تغییرات در صورت لزوم انجام خواهد شد.
جنس پروتز دندان کامل از اکریل دندانپزشکی است .این ماده سبک بوده و در دهان احساس سنگینی ایجاد نمی کند . البته به مرور زمان در اثر جویدن غذا ساییده می شود . این سایش لازم است تا از میزان تحلیل استخوان کاهش دهد .گاهی اوقات نیز می توان دندان مصنوعی قبلی را که فرد با آن راحت است و زیاد ساییده نشده است را با کاربرد دو تا چار ایمپلنت نیمه متحرک کرد .
آیا غذا خوردن با دندان های پروتزی دشوار است؟
غذا خوردن با دندانهای پروتزی جدید کمی تمرین می خواهد و ممکن است برای برخی از افراد تا چند هفته ناخوشایند باشد اما بعد از آن عادی می شود. برای اینکه به دندانهای جدید عادت کنید ، با غذاهای نرم که به قطعات کوچک تقسیم می شوند شروع کنید. با استفاده از دو طرف دهان خود را به آرامی بجوید. آرام آرام که به خوردن غذاهای نرم عادت کردید ، غذاهای دیگر را نیز به آن اضافه کنید تا زمانی که به یک رژیم غذایی عادی برگردید.
در مورد غذاهای سفت و استخوانی احتیاط کنید. و از خوردن غذاهای بسیار چسبناک یا سفت اجتناب کنید. همچنین هنگام استفاده از پروتز مصنوعی باید از جویدن آدامس و استفاده از خلال دندان اجتناب کنید.
آیا دندانهای پروتزی نحوه صحبت کردن را تغییر می دهند؟
بعد از انجام پروتزهای مصنوعی ، ممکن است در تلفظ کلمات خاص مشکل داشته باشید. اگر چنین است ، با گفتن کلمات دشوار با صدای بلند تمرین کنید. با تمرین و به مرور زمان به صحبت صحیح با دندان مصنوعی عادت خواهید کرد.هنگامی که می خندید ، سرفه می کنید یا لبخند می زنید ، ممکن است دندان مصنوعی گاهی اوقات بلغزد. دندان های مصنوعی را با گاز گرفتن و بلعیدن آرام تغییر مکان دهید. اگر مشكل تكلم همچنان ادامه داشت ، با دندانپزشك خود مشورت كنيد.
آیا دندان های مصنوعی ۲۴ ساعته باید استفاده شوند؟
دندانپزشک یا پروتزهای دندانی به شما آموزش می دهند که چه مدت از دندان های مصنوعی استفاده کنید و چه موقع باید آنها را بردارید ، در طی چند روز اول پس از دریافت پروتز ، ممکن است از شما خواسته شود که آن را به طور مداوم استفاده کنید ، از جمله در هنگام خواب. گرچه این ممکن است به طور موقت ناخوشایند باشد ، اما دندان مصنوعی را قبل از خواب بر می دارید. این اجازه می دهد تا بافت های لثه استراحت کنند و باعث تحریک و پاک سازی طبیعی زبان و بزاق می شود. پروتز دندان را می توان دوباره در دهان قرار داد.
آیا باید از چسب دندان مصنوعی استفاده کرد؟
چسب پروتز ممکن است تحت شرایط زیر در نظر گرفته شود :
● برای افزایش رضایت از دندان مصنوعی ساخته شده به درستی ، چسب ها باعث افزایش ثبات ، نیروی گزش و احساس امنیت در فرد می شوند.
● برای کمک به افراد مبتلا به بیماری های خشکی دهان که میزان پایبندی دندان مصنوعی را کاهش می دهد ، مانند افرادی که داروهای سرماخوردگی مصرف می کنند ، افراد دارای معلولیت عصبی از جمله سکته مغزی و افراد مسن.
● برای ایجاد ثبات و امنیت بیشتر برای کسانیکه از عضلات صورت خیلی استفاده می کنند ، مانند سخنرانان عمومی یا نوازندگان.
روکش دندان یا پروتز دندان ثابت
این نوع پروتز دندان کاربرد بسیاری دارد:
❉ روکش دندان عصب کشی شده
بعد از درمان عصب کشی دندان و پر کردن دندان با کامپوزیت دندان یا آمالگام نیاز است که جهت تقویت تاج آن روکش دندان بر رویش قرار داده شود . دندان عصب کشی شده به مرور زمان رطوبت خود را از دست می دهد . در نتیجه ترد و شکننده می گردد و با اندک فشار جویدن بیش از تحمل از هم می پاشد . پروتز دندان روکش دندانی کمر دندان را دور تا دور بغل کرده و مانع از هم پاشیدن آن می گردد .
❉ روکش زیرکونیا جهت زیبایی دندان
این نوع روکش دندان در ابتدا بصورت سرامیک بر روی فریم زیرکونیایی ارائه شد . امروزه روکش تمام زیرکونیا با حضور زیرکونیا های شفاف بسیار عالی عمل کرده است . پس از تراش روکش دندان از روی دندان تراش خورده با کمک اسکنر دیجیتال دندان اسکن سه بعدی با دقت فوق العاده تهیه می گردد . سپس این اطلاعات به کامپیوتر دستگاه کد کم داده شده و پس از طراحی روکش زیرکونیا این دستگاه روکش دندان را می سازد .
دقت پروتز دندان روکش های دندان تمام زیرکونیایی که بدین طریقه تولید می شوند بسیار زیاد است . زیبایی این نوع روکش های دندانی نیز چشمگیر است .
❉ پروتز دندان بریج دندانی
هرگاه دندانهای دو طرف ناحیه بی دندانی حضور داشته باشند و فرد تمایلی به استفاده از درمان ایمپلنت نداشته باشد . پروتز دندان بصورت بریج دندان کاربرد پیدا می کند . در این روش دندانهای پایه تراش خورده و یک پروتز دندان یک تکه بصورت ثابت که شامل دندانهای پایه و دندانهای از دست رفته است بر روی آن چسبانده می شود.عمر این نوع بریج دندانی در صورتیکه از جنس خوب بوده و با دقت ایجاد شود بالا است . تنها مشکلی که خیلی ها ممکن است با بریج دندان داشته باشند تجمع مواد غذایی در زیر بریج و سخت بودن تمیز کردن زیر آن است .
❉ پروتز دندان روی ایمپلنت
ایمپلنت دندان به بخش تیتانیومی گفته می شود که به عنوان ریشه درون استخوان فک کاشته می شود . حال بر روی این پایه بسته به نیاز بیمار و تشخیص متخصص ایمپلنت انواع پروتز دندان در دندانپزشکی را می توان به کار برد .
انواع ایمپلنت دندان وجود دارد اما بهترین ایمپلنت دندان آن است که تنوع متعلقات پروتزی را داشته باشد . تنوع متعلقات پروتزی دست دندانپزشک را برای ساخت انواع روکش و دندان مصنوعی بر روی ایمپلنت باز می گذارد .عمده ترین پروتز هایی که می توان بر روی ایمپلنت ساخت عبارتند از:
● روکش ایمپلنت تکی
● بریج بر روی ایمپلنت
● دندان مصنوعی ثابت بر چند ایمپلنت
●دندان مصنوعی نیمه متحرک با کاربرد اتچمنت(
تجربه پروتز دندانی
احساس و تجربه دندان های جدید ممکن است برای چند هفته کمی عجیب و غریب باشد تا اینکه عضلات گونه و همچنین زبان یاد بگیرند که چگونه با آن ها کنار بیایند. تا چند روز بعد از استفاده ممکن است لثه ها کمی تحریک شوند و تولید بزاق دهان نیز افزایش یابد. اما همه این ها تا زمانی است که شما به طور کامل به پروتزها و دندان های مصنوعی جدید خود عادت کنید.
آیا پروتز دندانی غیرطبیعی است؟
دندانسازان و دندانپزشکان متخصص در پروتز، تمام تلاش خود را میکنند که پروتزها را به عنوان جانشین شایسته ای برای دندان های طبیعی شما بسازند. اگر نگاهی به آن ها بی اندازید خودتان متوجه میشوید که ظاهر آن ها چندان هم غیرطبیعی نیست و حتی طرح لبخند شما را هم زیباتر میکنند.
آیا غذا خوردن با پروتز دندانی سخت است؟
● غذا خوردن با این دندان های جدید در ابتدای امر، کمی دشوار خواهد بود. ممکن است چند هفته طول بکشد تا بتوانید به درستی و بدون مشکل با آن ها غذا بخورید. به همین دلیل شما باید تا چند هفته سعی کنید بیشتر غذاهای نرم و قطعه قطعه شده بخورید.
● مواد غذایی را با هر دو طرف دندان های خود بجوید. بعد از مدتی میتوانید غذاهای جامد هم بخورید اما سعی کنیدکه غذاهای سفت و سخت نخورید. زیرا به لثه های شما ممکن است آسیب وارد شود.
● از خوردن غذاهایی که بسیار چسبناک یا سخت هستند خودداری کنید.
● همچنین هنگام استفاده از پروتز دندان باید از جویدن آدامس خودداری کنید.
● هنگام استفاده از پروتز به این نکته توجه کنید که نباید از مسواک استفاده کنید.
آیا پروتزهای دندانی روی صحبت کردن من تاثیر میگذارند؟
بعد از قرار دادن پروتزها روی لثه ها ممکن است در تلفظ برخی از کلمات دچار مشکل شوید. اگر چنین شد؛ سعی کنید با تمرین و تکرار، آواز خواندن یا صحبت کردن با دیگران، تلاش کنید تکلم خود را بهبود ببخشید. با گذشت چند روز به راحتی میتوانید با پروتزهای جدید خود صحبت کنبد.
گاهی اوقات ممکن است وقتی می خندید، سرفه می کنید یا لبخند می زنید، پروتز دندان لغزیده یا کمی جابجا شود که این طبیعی است و جای نگرنی وجود ندارد. اما به راحتیِ یک فشار با کمک زبان، دوباره میتوانید پروتز را به سر جای خودش برگردانید.
آیا هر روز و 24 ساعته باید از پروتز دندان استفاده کرد؟
دندانپزشک یا متخصص پروتز به شما نحوه استفاده از پروتز را آموزش خواهد داد و به شما خواهد گفت چه وقت باید از آن ها استفاده کنید. اما در چند روز اول بعد از آماده شدن پروتزها، شما باید همیشه حتی موقع خواب آن ها را در دهان خود تحمل کنید تا متوجه وجود مشکلات احتمالی آن ها شوید. اما بعد از اینکه متوجه شدید با آن ها راحتید میتوانید شب ها قبل از خواب پروتز را دربیاورید تا لثه ها استراحت کنند. صبح که شد مجددا میتوانید از آن ها استفاده کنید.
- سخن پایانی
پروتز دندان متحرک و یا ثابت به بیماران کمک می کند که از نظر زیبایی طرح لبخند بتوانند ظاهر قابل قبولی داشته باشند. این پروتز ها جایگزین دندان های از دست رفته می شود و به بیمار برای غذا خوردن کمک می کند. انواع مختلفی از پروتزها وجود دارد که شامل پروتز متحرک دندان و ثابت می باشد. یکی از بهترین پروتزهای دندان استفاده از ایمپلنت می باشد که علاوه بر ظاهر زیبا مانع از تحلیل رفتن استخوان فک می شود.
ما را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
برچسب ها :
ارسال دیدگاه :
آخرین دیدگاه ها
فعلا موردی یافت نشد!