تیروئید
غده تیروئید در همه افراد وجود دارد و مهم این است این غده درست کار
کند. این غده از غدد درونریز بدن است و جلوی گردن زیرسیب آدم قرار دارد. دربرخی
افراد سیب آدم بسیار برجسته است.این غده دوتا لب دارد یا مثل کتاب بازاست. شاید
شکل بال پروانه یا پاپیون باشد . هورمونهای این غده T3 و T4 هستند که روی سوخت و ساز بدن و سلامت بدن نقش دارند. اگر این دو
هورمون بیش ازحد ترشح شوند فرد احساس گرما و کم شدن وزن میکند.اگر این دو کم ترشح
شوند فرد احساس سرما، اضافهوزن، رخوت، سستی، زود خسته شدن وکاهش توان ذهنی میکند.
همچنین یبوست، ریزش مو، پفآلودگی صورت، افزایش وزن، اختلالات قاعدگی در خانمها و
افسردگی در موارد شدید کمکاری تیروئید دیده میشود.
تیروئید
تیروئید یک غده کوچک درون ریز است که تنظیم مصرف انرژی،
متابولیسم، تولید گرما، روند رشد و تنظیم خواب را بر عهده دارد و در زنان ده برابر
بیشتر از مردان در معرض اختلال قرار میگیرد. این غده درتمام فرایندهای بدن دخالت
دارد و در زنان بالای 35 سال احتمال بروز آن خیلی بیشتر است. این غده هورمونایی را
ترشح میکند که بر روی سوخت و ساز بدن و سلامت قلب،
باروری، استخوان ها، وزن، مغز و پوست تاثیر مستقیم دارد و اختلالات آن در زنان
شایع تر است و بعضی دانشمندان علت آن را هورمون "استروژن" در زنها می
دانند و برخی دیگر احتمال می دهند بسیاری از علل کم کاری و یا پرکاری تیروئید
مربوط به بیماریهای خود ایمنی است که زن ها به آن مستعدتر هستند.
● تیروئید کم کار
“هیپو
تیروئیدی Hypothyroidism یا کمکاری
غده تیروئید در بیمارانی که غده درون ریز دارند بعد از بیماری دیابت بسیار شایع میباشد.
به زبان ساده این بیماری هنگامی ایجاد میشود که غده تیروئید نتواند به اندازه
نیاز بدن هورمون تولید کند . هورمون غده تیروئید تری یدوتیرونین (T3 ) و
تیروکسین ((T4 است. این هورمونها وظیفه تنظیم مصرف انرژی، تولید
گرما و تسهیل رشد در بدن را برعهده دارند. بیماری در زنان سه برابر شایعتر از
مردان است
● تیروئید پر کار
“پرکاری
تیروئید Hyperthyroidism (تلفظ: هیپرتیروئیدیسم)
بیماری غده تیروئید است که در آن تیروئید بیش از مقدار طبیعی، هورمون ترشّح میکند.
هورمونهای غدّهٔ تیروئید تیروکسین (T4) و T3 هستند. در این حالت علائمی از بیماری از جمله تپش تند قلب، کاهش وزن،
تعریق، عدم تحمّل گرما، لرزش و بیقراری نمایان میشود. از جمله بیماریهایی که
موجب پرکاری تیروئید میشوند بیماری گریوز یا بیماری بازدو است.
تشخیص با اندازهگیری سطح خونی هورمونهای غده تیروئید صورت میگیرد و در موارد خواص از طریق تست ید رادیواکتیو. همچنین اغلب بهدلیل فیدبک منفی هورمونهای تیروئید بر هیپوفیز سطح خونی TSH (هورمون محرکه تیروئید) کاهشمییابد
علت شایع کم کاری تیروئید بیماری "هاشیموتو" است که در ان
سیستم ایمنی بدن به غده تیروئید حمله می کند و باعث کاهش فعتلیت آن می شود و علت
شایع پرکاری تیروئید بیماری "گواتر سمی " است که احتمال آن در زنان 7
برابر مردان است.
علائم بیماری کم کاری تیروئید
علائم و نشانه های هیپوتیروئیدیسم بسته به شدت کمبود هورمون
متفاوت است . این مشکلات معمولاً به تدریج و طی چند سال گسترش می یابند .
در ابتدا به سختی ممکن است متوجه علائم کم کاری تیروئید مانند خستگی و
افزایش وزن شوید و یا ممکن است به سادگی آنها را به افزایش سن نسبت دهید ، اما از
آنجا که متابولیسم شما کند میشود ممکن است مشکلات بارزتری به وجود آیند .
علائم و نشانه های کم کاری تیروئید ممکن است شامل موارد زیر باشد :
● خستگی
● افزایش حساسیت به سرما
● عدم تحمل سرما
● یبوست
● خشکی پوست
● افزایش وزن
● صورت پف کرده
● درد مفاصل و عضلات، گرفتگی عضلات و ضعف
● بالا رفتن سطح کلسترول خون
● درد ، حساسیت و سفتی عضلات
● نامنظم بودن دوره های قاعدگی
● پریودهای سنگین
● کاهش ضربان قلب، حرکات و گفتار
● افسردگی
● نازک شدن موها
● اختلال در حافظه
● بزرگ شدن غده تیروئید (گواتر)
● موها یا
ناخن های دست نازک و شکننده
● کاهش
تعریق
● سوزن
سوزن شدن
● ضعف
● کلسترول
بالا
● صورت،
پاها و دست های پف کرده
● بیخوابی
● از دست
دادن میل جنسی
● عفونت
های مکرر ادراری و تنفسی
● کم خونی
علائم
بیماری پرکاری تیروئید
● افزایش اشتها
● عصبی شدن
● بیقراری
● نداشتن تمرکز
● ضعف عضلانی
● ضربان نامنظم قلب
● بی خوابی
● شکنندگی و نازکی مو
● خارش پوست
● ریزش مو
● تهوع و استفراغ
● بزرگ شدن سینه در مردان
● سرگیجه
● تنگی نفس
● از دست دادن هشیاری
● ضربان قلب نامنظم و سریع
علل کم کاری تیروئید
در صورتی که غده تیروئید به درستی کار نکند، یا اگر غده تیروئید به درستی توسط هیپوتالاموس یا غده هیپوفیز تحریک نشود، کم کاری تیروئید ممکن است رخ دهد:
○ تیروئیدیت هاشیموتو
شایعترین علت کم کاری تیروئید در ایالات متحده تیروئیدیت هاشیموتو
است که به عنوان تیروئیدیت لنفوسیتی مزمن یا تیروئیدیت خودایمن نیز شناخته میشود.
در این بیماری سیستم ایمنی به سلولها و اندامهای بدن حمله میکند.
این وضعیت باعث می شود که سیستم ایمنی به غده تیروئید حمله کند و منجر به التهاب و
اختلال در توانایی آن در تولید هورمون های تیروئیدی شود.
○ تیروئیدیت
تیروئیدیت التهاب غده تیروئید است. این بیماری باعث می شود که هورمون
های تیروئید به داخل خون نشت کنند، سطح کلی آنها را بالا برده و منجر به پرکاری
تیروئید می شود. پس از ۱ تا ۲ ماه، ممکن است به کم کاری تیروئید تبدیل شود.
تیروئیدیت می تواند در اثر عفونت ویروسی یا باکتریایی، یک بیماری
خودایمنی و یا به دنبال بارداری ایجاد شود.
○ کم کاری تیروئید مادرزادی
در موارد کم کاری مادرزادی تیروئید، غده تیروئید از بدو تولد به درستی کار نمی کند.این امر می تواند منجر به مشکلات رشد جسمی و ذهنی شود، اما درمان زودهنگام می تواند از این عوارض جلوگیری کند.
○ جراحی و درمان تیروئید به عنوان علل کم کاری تیروئید
درمان و جراحی تیروئید می تواند منجر به کم کاری تیروئید شود.چندین بیماری مانند پرکاری تیروئید، گواتر، گره های تیروئید و سرطان تیروئید را می توان با برداشتن جزئی یا کامل غده تیروئید درمان کرد. این کار ممکن است به کم کاری تیروئید منجر شود.
○ پرتودرمانی
پرتودرمانی تیروئید نیز می تواند منجر به کم کاری تیروئید شود. ید رادیواکتیو یک درمان رایج برای پرکاری تیروئید است. این دارو با تخریب سلول های غده تیروئید و کاهش تولید T4 عمل می کند.همچنین از پرتودرمانی برای درمان افراد مبتلا به سرطان سر و گردن، بیماری هوچکین و سایر لنفوم ها استفاده می شود که می تواند منجر به آسیب غده تیروئید شود
○ دارو
تعدادی از داروها می توانند در تولید هورمون تیروئید اختلال ایجاد کنند. این داروها عبارتند از آمیودارون، اینترفرون آلفا، اینترلوکین ۲، لیتیوم و مهارکننده های تیروزین کیناز.
○ ناهنجاری های غده هیپوفیز
اگر غده هیپوفیز به درستی کار نکند، غده تیروئید ممکن است به میزان مناسبی هورمون تیروئید تولید نکند.تومورهای هیپوفیز یا جراحی هیپوفیز می توانند بر عملکرد غده هیپوفیز تأثیر بگذارند و این می تواند بر غده تیروئید تأثیر منفی بگذارد.
○ سندرم شیهان نیز وضعیتی است که به غده هیپوفیز آسیب می رساند.
اگر زنی در حین یا بعد از زایمان مقداری خون از دست بدهد یا فشار خون
بسیار پایینی داشته باشد، غده ممکن است آسیب ببیند و باعث شود که هورمون های
هیپوفیز تولید نشوند.
○ عدم تعادل ید
ید برای تولید هورمون های تیروئید مورد نیاز است، اما سطح آن باید
متعادل باشد. ید زیاد یا خیلی کم می تواند منجر به کم کاری تیروئید یا پرکاری
تیروئید شود.
علل پرکاری تیروئید
عواملی می توانند منجر به ایجاد پرکاری تیروئید شوند که شامل بیماری گریوز ، پلومر و تیروئیدیت میباشد .تیرویید یک غده کوچک و پروانه ای شکل در پایه گردن درست در زیر سیب آدم می باشد که تاثیر بسیار زیادی بر سلامتی دارد و تمام جنبه های متابولیسم بدن توسط هورمون های تیروئید تنظیم می شوند .غده تیروئید دو هورمون اصلی یعنی تیروکسین (T4) و تریودوتیرونین (T3) تولید میکند که بر هر سلول بدن تاثیر می گذارد .آنها میزان چربی ها و کربوهیدرات هایی که بدن استفاده میکند را حفظ میکنند ، همچنین به کنترل دمای بدن ، ضربان قلب و به تنظیم تولید پروتئین نیز کمک می کنند . تیروئید همچنین هورمونی تولید می کند که به تنظیم مقدار کلسیم خون یعنی کلسیتونین نیز کمک می کند .
○ دلایل زیاد بودن هورمون تیروکسین (T4)
به طور معمول تیروئید مقدار مناسب هورمون ها را آزاد می کند ، اما
گاهی اوقات T4 زیادی
تولید می کند که این مسئله ممکن است به دلایل مختلفی رخ دهد که شامل موارد زیر می
باشند:
○ بیماری گریوز
بیماری گریوز نوعی اختلال خود ایمنی است که در آن آنتی بادی های تولید شده توسط سیستم ایمنی بدن ، تیروئید را به تولید بیش از حد T4 تحریک می کند که این مسئله شایع ترین علت پرکاری تیروئید می باشد .
○عملکرد بیش از حد ندول های تیروئید (آدنوم سمی ، گواتر سمی مولتی مدولار یا بیماری پلومر)
این شکل از پرکاری تیروئید ، زمانی اتفاق میافتد که یک یا چند آدنوم تیروئید بیش از حد T4 تولید کند .آدنوما بخشی از غده است که خود را از بقیه غده ها جدا کرده و تودههای غیر سرطانی یا خوش خیم تشکیل میدهد که ممکن است باعث بزرگ شدن تیروئید شود .
○ تیروئیدیت
گاهی اوقات غده تیروئید شما به دلیل وضعیت خود ایمنی یا به دلایل نامعلوم ممکن است بعد از بارداری ملتهب شود این التهاب می تواند باعث شود خرمان اضافی تیروئید ذخیره شده در غده به جریان خون نشت کند برخی از انواع تیروئیدیسم ممکن است باعث درد شود در حالی که برخی دیگر بدون درد می باشند.
○ سابقه خانوادگی به ویژه در بیماری گریوز
○ جنسیت (زنان بیشتر از مردان به پرکاری تیروئید مبتلا می شوند)
○ سابقه شخصی برخی از بیماری های مزمن مانند دیابت نوع ۱ ، کم خونی شدید و نارسایی اولیه آدرنال
چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به کمکاری تیروئید هستند؟
● زنان بسیار بیشتر از مردان در معرض ابتلا به کمکاری تیروئید هستند.
این بیماری همچنین در افراد بالای ۶۰ سال شایعتر است.
● در موارد زیر احتمال ابتلا به کمکاری تیروئید بیشتر است:
● سابقه مشکل تیروئید مانند گواتر (بزرگ شدن غده تیروئید)
● سابقه جراحی یا استفاده از ید رادیواکتیو برای درمان اختلالات تیروئید
● سابقه پرتودرمانی تیروئید، گردن یا قفسه سینه
● سابقه خانوادگی بیماری تیروئید
● بارداری طی 6 ماه گذشته
● سندرم ترنر: یک اختلال ژنتیکی که زنان را تحت تأثیر قرار میدهد.
● همچنین در صورت ابتلا به اختلالات زیر، احتمال بروز کمکاری تیروئید
بیشتر میشود:
● بیماری سلیاک: یک اختلال مزمن گوارشی و سیستم ایمنی است که باعث آسیب
به روده کوچک میشود.
● سندرم شوگرن: اختلالی که باعث خشکی چشم و دهان میشود.
● کم خونی بدخیم (آنمی پرنیشیوز): وضعیتی که در اثر کمبود ویتامین B12 ایجاد میشود.
● آرتریت
روماتوئید: یک بیماری خود ایمنی که مفاصل را تحت تاثیر قرار میدهد.
● لوپوس: یک بیماری خودایمنی مزمن که میتواند باعث التهاب و درد در
قسمتهای مختلف بدن مانند پوست، مفاصل، کلیهها و قلب شود.
● بیماری خودایمنی اختلالی است که در آن سیستم ایمنی بدن، که معمولا با
عفونتها مبارزه میکند، به اشتباه به بافتهای سالم بدن حمله میکند.
❃ در کودکان یا نوجوانان :
● رشد ضعیف
● تاخیر در رشد دندان ها
● رشد ذهنی ضعیف
● تاخیر در بلوغ
علائم بین افراد بسیار متفاوت است و تنها راه برای به دست آوردن یک
تشخیص قطعی، آزمایش خون است.
تشخیص بیماری کم کاری و پر کاری تیروئید
● گرفتن تاریخچه پزشکی و انجام معاینه بدنی
در طول معاینه پزشک ممکن است سعی کند ورزش های جزئی در انگشتان بیمار
را تشخیص دهد . او همچنین غده تیروئید را هنگام بلع معاینه می کند تا ببیند آیا
بزرگ و برآمده شده است یا خیر وی همچنین نبض را برای بررسی آن که آیا سریع یا
نامنظم است بررسی می کند .
● آزمایش
○ آزمایش
خون
آزمایش خون که تیروکسین و هورمون تحریک کننده تیروئید (TSH) را اندازه گیری می کند می تواند تشخیص پرکاری تیرویید را تایید کند .
مقادیر بالای تیروکسین و مقادیر کم یا عدم وجود TSH حاکی از
پرکاری تیروئید می باشد .
مقادیر TSH در خون
بسیار مهم است ، زیرا هورمونی است که به غده تیروئید علامت می دهد تا تیروکسین
بیشتری تولید کند .
انجام این آزمایشات به ویژه برای بزرگسالان که ممکن است علائم پرکاری
تیروئید را نداشته باشند ضروری می باشد .
در صورت مصرف بیوتین (مکمل ویتامین ب که در مولتی ویتامین ها نیز یافت
می شود) آزمایش خون تیروئید ممکن است نتایج نادرستی به همراه داشته باشد . در صورت
مصرف بیوتین به پزشک خود اطلاع دهید و برای اطمینان از نتایج آزمایش حداقل ۱۲ ساعت قبل از گرفتن نمونه خون مصرف بیوتین را قطع کنید .
در صورتی که آزمایش خون پرکاری تیروئید را نشان دهد ، پزشک ممکن است
یکی از آزمایش های زیر را برای کمک به تعیین علت بیش فعالی یا پرکاری غده تیروئید
تجویز کند .
○ تست جذب Radioiodine
در این آزمایش بیمار باید یک دوز خوراکی کوچک از ید رادیو اکتیو مصرف
کند تا بررسی شود چه مقدار در غده تیروئید و جمع می شود . پس از ۴ ، ۶ یا ۲۴ ساعت و گاهی اوقات پس از سه دوره زمانی بررسی میشود که تیروئید چه
مقدار ید جذب کرده است .
جذب زیاد رادیو ید نشان می دهد که غده تیروئید به طور بیش از حد
تیروکسین تولید می کند محتمل ترین علت یا بیماری گریوز یا گره های تیروئید با
عملکرد بالا می باشد. اگر دچار پرکاری تیروئید هستید و میزان جذب رادیو در بدن را
پایین است ، نشان میدهد که تیروکسین ذخیره شده در غده در جریان خون جریان دارد که
این مسئله ممکن است به معنای تیروئیدیت باشد .
● اسکن
تیروئید
در طی این آزمایش ایزوتوپ رادیواکتیو داخل رگ در آرنج و یا گاهی اوقات
به داخل رگ در دست تزریق می شود ، سپس یک دوربین ویژه ، تصویری از غده تیروئید را
بر روی صفحه رایانه تولید می کند . این آزمایش نشان میدهد که چگونه ید در تیروئید
شما جمع می شود .
● سونوگرافی
در این تست از امواج صوتی با فرکانس بالا برای تولید تصاویری از
تیروئید استفاده می شود . سونو گرافی ممکن است در تشخیص گره های تیروئید بهتر از
آزمایش های دیگر عمل کند . همچنین فرد در معرض تابش نیز قرار نمیگیرد .
درمان
● درمان کمکاری تیروئید
درمان کمکاری تیروئید شامل مصرف روزانه هورمون مصنوعی تیروئید”
لووتیروکسین” است. این داروی خوراکی سطح کافی هورمون را بازیابی کرده و علائم و
نشانه های کمکاری تیروئید را معکوس میکند.
پس از شروع درمان فرد احساس بهتری دارد. درمان سبب کاهش سطح کلسترول و
کاهش وزن اضافه میشود. درمان با لووتیروکسین معمولا طولانی مدت است، اما
دوز آن ممکن است بسته به میزان TSH تغییر
کند.
● درمان بیماری پرکاری تیروئید
چندین درمان برای پرکاری تیروئید وجود دارد که بهترین روش بستگی به سن
، وضعیت جسمی ، علت اصلی پرکاری تیروئید ، ترجیح شخصی و شدت اختلال دارد . درمان
های احتمالی شامل موارد زیر می باشند :
○ ید رادیو اکتیو
این دارو با استفاده از دهان توسط غده تیروئید شما جذب می شود و باعث
کوچک شدن این غده میشود و علائم معمولی طی چند ماه فروکش می کند . ید رادیو
اکتیوی در طی چند هفته تا چند ماه از بدن ناپدید می شود .
این روش درمانی ممکن است باعث کند شدن فعالیت تیروئید شود تا جایی که
تیروئید کم تحرک یا کم کار شده و به عنوان کم کاری تیروئید در نظر گرفته شود . در
نهایت نیز ممکن است نیاز به مصرف روزانه دارو برای جایگزین تیروکسین باشد .
○ داروهای ضد تیروئید
این داروها بتدریج با جلوگیری از تولید غده تیروئید شما از تولید
مقادیر اضافی هورمون علائم پرکاری تیروئید را کاهش میدهند . این داروها شامل
متیمازول (تاپازول) و پروپیلیتی اوریلاسیل هستند . علائم پس از چند هفته تا تا چند
ماه پس از مصرف این داروها بهبود می یابد . درمان با داروهای ضد تیروئید به طور
معمول حداقل یک سال و اغلب طولانی تر باید ادامه پیدا کند .در برخی از افراد استفاده از این داروها به طور دائم پرکاری تیرویید
را از بین میبرد اما در برخی دیگر ممکن است این بیماری دوباره عود کند .هر دو دارو میتوانند آسیب جدی به کبد وارد کنند که گاه منجر به مرگ
می شود .
از آنجا که پروپیلیتی اوریلاسیل موارد بسیار بیشتری از آسیب کبدی
ایجاد کرده است ، به طور کلی فقط باید در مواقعی که بیمار نمی تواند متیمازول را
تحمل کند ، از آن استفاده می شود .
○ مسدود کنندههای بتا
اگرچه این داروها معمولاً برای درمان فشارخون بالا مورد استفاده قرار
میگیرند و بر میزان تیروئید تاثیر نمی گذارند اما می توانند علائم پرکاری تیروئید
مانند لرزش ، ضربان سریع و تپش قلب را کاهش دهند . پزشک ممکن است آنها را برای
ایجاد احساس بهتر در بیمار تجویز کند تا زمانی که تیروئید به حد طبیعی نزدیک شود .
این داروها برای افرادی که مبتلا به آسم هستند توصیه نمی شوند و عوارض جانبی آن ها
ممکن است شامل خستگی و اختلال عملکرد جنسی باشد .
○ جراحی ( تیروئیدکتومی)
در صورتی که بیمار باردار باشد یا نتواند داروهای ضد تیروئید را تحمل کند و نمی خواهد یا نمی تواند از ید رادیو اکتیو استفاده کند ، ممکن است کاندیدای جراحی تیروئید باشد ، اگرچه این گزینه فقط در موارد معدودی انجام می شود .در جراحی تیروئید پزشک غده تیروئید را از بین می برد . خطرات این عمل جراحی شامل آسیب به تارهای صوتی و غدد پاراتیروئید که چهار غده ریز در پشت غده تیروئید می باشند و به کنترل سطح کلسیم کمک می کنند ، می باشد .علاوه براین ، بیمار به درمان مادام العمر با لووتیروکسین برای تامین مقادیر طبیعی هورمون تیروئید بدن نیاز دارد . اگر غدد پاراتیروئید نیز ازبین برود ، فرد برای طبیعی نگه داشتن سطح کلسیم خون به مصرف کلسیم نیاز دارد .
ما را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
برچسب ها :
ارسال دیدگاه :
آخرین دیدگاه ها
فعلا موردی یافت نشد!