بی اشتهایی 

اشتها به معنای میل به خوردن غذا و احساس گرسنگی است.  افراد ممکن است تمایل کمی به غذا خوردن داشته باشند، علاقه‌ای به غذا نداشته باشند، یا اینکه موقع غذا خوردن احساس حالت تهوع داشته باشند. بی ‌اشتهایی می‌تواند فیزیکی یا روانی باشد. اغلب  دلایل بی اشتهایی و کم اشتهایی بسیار متنوع است و در چنین صورتی بعد از بهبودی اشتها فرد برمی گردد .  افراد در کنار بی‌ اشتهایی ممکن است بدلیل عدم خوردن غذای کافی جهت حفظ بدن خود، احساس خستگی داشته و وزن کم کنند .

• علائم بی اشتهایی  
• 
  

● دل درد

●  تغییر کردن بو و مزه به مذاق فرد بی اشتها

● اسهال مزمن یا مداوم

● یبوست

● رفلاکس معده

●  سوء هاضمه

● حالت تهوع همراه با استفراغ یا بدون آن

● تنگی نفس یا نفس نفس زدن

●  احساس ضعف عمومی

● تغییر خلق و خو و عصبی شدن

● درد یا گرفتگی شکم

● تغییر در حس چشایی یا بویایی

● سوزش سر دل

● سوءهاضمه

● زردی

● کسالت یا بی حالی

● تپش قلب

● خستگی مفرط

● کاهش وزن بدون دلیل

 برخی از علائم جدی‌تر می‌تواند نشانه‌ی وجود یک بیماری خطرناک باشد که باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید.از جمله :

● ایجاد تغییراتی در سطح هوشیاری فرد مثل از حال رفتن یا نداشتن واکنش

● کاهش چشمگیر میزان ادرار دل دردهای شدید

●  سرگیجه های شدید یا از دست دادن تعادل ناگهانی

عوامل بی‌اشتهایی

عوامل جسمی

● بالا رفتن سن

اشتها در اغلب موارد با بالا رفتن سن تغییر می‌کند. افراد مسن ممکن است به دلیل تغییر جوانه‌های چشایی، زوال عقل، بیماری‌ها، عوارض جانبی داروها یا مشکلات روانشناختی، علاقه کمتری به غذا داشته باشند. از سوی دیگر، گاهی اوقات افراد مسن کمتر غذا می‌خورند چون سطح فعالیت خود را کاهش داده‌اند و به همین دلیل، نیاز به دریافت کالری کمتری دارند.

● برخی از بیماری‌های مزمن

 . کم‌خونی: کم‌خونی زمانی اتفاق می‌افتد که سطح سلول‌های خونی به شکلی غیرطبیعی پایین باشد. از دست دادن اشتها و کاهش وزن هر دو می‌توانند نشانه‌های کم‌خونی باشند، به‌خصوص اگر همراه با این علائم، خستگی نیز وجود داشته باشد.

. سرطان: بی‌اشتهایی در بین افراد مبتلا به سرطان بسیار شایع است. این مسئله ممکن است به‌طور مستقیم با سرطان ارتباط داشته باشد، به‌خصوص زمانی که سرطان‌های دستگاه گوارش، مانند سرطان معده یا سرطان پانکراس اتفاق افتاده باشد اما می‌تواند با سرطان ریه و تخمدان نیز همراه باشد. از سوی دیگر، بی‌اشتهایی یکی از عوارض درمان سرطان نیز محسوب می‌شود.

. دیابت: افراد مبتلا به دیابت ممکن است به دلایل مختلفی احساس گرسنگی را تجربه نکنند. در برخی مواقع، دیابت باعث شرایطی می‌شود که در آن غذا به‌کندی در دستگاه گوارش حرکت می‌کند. قند خون بالای درمان‌نشده نیز ممکن است باعث افزایش شدید کتون در خون و ادرار شود.

. کم‌کاری تیروئید: کم‌کاری تیروئید ممکن است میل به خوردن را سرکوب کند. از سوی دیگر، این اختلال می‌تواند باعث شود که با وجود کاهش کالری مصرفی، افزایش وزن اتفاق بیفتد.

● درد

درد شدید ممکن است باعث شود که شما به‌شدت احساس ناخوشی کنید و درنتیجه تمایلی به غذا خوردن نداشته باشید. میگرن، معده درد یا انواع دیگر دردها ممکن است باعث شوند که علاقه به خوردن غذا را از دست بدهید.

● بارداری

 مادران باردار ممکن است دچار حالت تهوع و از دست دادن اشتها شوند. این مسئله به‌خصوص در اوایل بارداری اتفاق بیفتد. در سه ماهه‌ی نخست بارداری معمولاً با بی اشتهایی همراه با حالت تهوع و استفراغ همراه است.

● مشکلات معده

 مشکلات معده، به‌خصوص بیماری‌های گوارشی مانند سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) و بیماری کرون، ممکن است اشتها را کاهش دهند.

● عوارض جانبی داروها

 اگرچه بسیاری از داروها می‌توانند منجر به کاهش اشتها شوند اما قرص‌های خواب، آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای فشارخون، ادرارآورها، استروئیدهای آنابولیک و مسکن‌ها از رایج‌ترین آن‌ها هستند. این داروها ممکن است باعث حالت تهوع و خستگی نیز بشوند.

● عفونت

وجود مشکلاتی مانند عفونت (عفونت‌های تنفسی ،عفونت ویروسی یا باکتریایی ، سرماخوردگی، آنفولانزا) که سبب از بین رفتن آب بدن منجر شود. متأسفانه از بین رفتن آب بدن یا همان دهیدارته شدن به سلامتی آسیب جدی می‌زند حتی باعث کما می‌شود (اگر علائم دهیدراته شدن یعنی گیجی یا بیهوشی حتی به مدت کوتاه، پوست سرد یا کاهش ادرار را در خود و اطرافیانتان مشاهده کردید بلافاصله به پزشک مراجعه کنید).

● آنورکسیا

آنورکسیا (anorexia)، اصطلاح پزشکی برای از دست دادن کامل اشتهاست. بی‌اشتهایی عصبی (Anorexia nervosa) یک اختلال خوردن است که با ترس غیرطبیعی از افزایش وزن مشخص می‌شود. فرد مبتلا به این اختلال گرسنه است اما مقدار غذایی که می‌خورد را به‌شدت محدود می‌کند تا افزایش وزن اتفاق نیفتد.

عوامل روانی

● اضطراب: برخی از افراد مبتلا به اضطراب آن‌قدر در نگرانی غرق می‌شوند که ممکن است تمایلشان به غذا خوردن کاهش پیدا کند.

● افسردگی: افراد مبتلا به افسردگی بالینی ممکن است علاقه خود را به همه‌چیز ازجمله غذا از دست بدهند. آن‌ها ممکن است از انرژی لازم برای تهیه غذا برخوردار نباشند و علاقه کمی به غذا خوردن داشته باشند. همچنین ممکن است دچار حالت تهوع شوند.

● استرس: واکنش فیزیکی بدن به استرس در اغلب موارد منجر به سرکوبی اشتها می‌شود. بااین‌حال، برخی افراد نیز ممکن است در زمان استرس دچار حالت معکوس شوند و اقدام به پرخوری کنند. علائم جسمی مرتبط با استرس ازجمله حالت تهوع یا دل‌شوره می‌تواند منجر به کاهش اشتها شود.

● مصرف مواد: درحالی‌که برخی افراد با مصرف مواد وزنشان افزایش پیدا می‌کند، برخی دیگر ممکن است دچار کاهش وزن شوند. مصرف مواد مخدر یا الکل ممکن است اشتهای شما را کاهش دهد.

● بی‌اشتهایی عصبی: بی‌اشتهایی عصبی یک اختلال خوردن است که با کاهش وزن (یا عدم افزایش مناسب وزن در کودکان در حال رشد) مشخص می‌شود. بسیاری از افراد مبتلا به این اختلال، دچار اختلال تصویر بدنی هستند. اگرچه معمولا بی‌اشتهایی عصبی در نوجوانی شروع می‌شود اما کودکان و بزرگسالان نیز ممکن است به آن مبتلا شوند. افراد مبتلا به ( بی‌اشتهایی عصبی  و دل درد عصبی ) به ‌طورکلی تعداد کالری و نوع غذایی که می‌خورند را محدود می‌کنند.

عوارض بی‌اشتهایی چیست؟

ازآنجایی‌که بی‌اشتهایی می‌تواند ناشی از مشکلی جدی باشد عدم دریافت درمان برای این مسئله می‌تواند منجر به عوارضی جدی شود. هنگامی‌که علت اصلی مسئله تشخیص داده شد رعایت نکات درمانی اهمیت زیادی دارد.

● از دست دادن قدرت جسمی

● سوءتغذیه

● کاهش ایمنی بدن

● گسترش سرطان

● گسترش عفونت

● کمبود ویتامین، مواد معدنی و سایر مواد مغذی

● بیماری نزاری یا سندرم کاشکسی (سندروم لاغری شدید که موجب ضعف و از دست دادن وزن، چربی و تحلیل عضلات می‌شود).

کی باید به پزشک متخصص گوارش مراجعه کرد؟

عدم درمان بی اشتهایی  می‌تواند سبب عوارض شود.بی ‌اشتهایی مدام می‌تواند سبب کاهش وزن و سوءتغذیه گردد. در صورتی که فرد به مدت طولانی دچار بی ‌اشتهایی شود باید با پزشک خود مشورت کند. اگر متوجه هر نوع کاهش وزن سریع شدید، باید به پزشک مراجعه کنید.

افرا باید در صورتی که متوجه هر نوع نشانه‌ای در کنار بی ‌اشتهایی شوند، به پزشک مراجعه کنند. این علائم عبارتند از:

. درد شکم

. تب

. تنگی نفس

. سرفه

 .ضربان قلب تند و نامنظم

تشخیص بی اشتهایی

● تاریچه پزشکی

همچنین لازم است در مورد سلامت کلی، تاریخچه پزشکی و سبک زندگی خود اطلاعات کاملی در اختیار پزشک قرار دهید

● معاینه فیزیکی و ارزیابی علائم

پزشک ممکن است شکم فرد رابا لمس دستی معاینه کند تا هر نوع نفخ، برآمدگی، یا سفتی غیرعادی را حس نماید. این کار می‌تواند به آن‌ها کمک کند تا تشخیص دهند که آیا اختلال دستگاه گوارش سبب کاهش اشتها شده است یاخیر.

● آزمایشات تشخیصی

بی‌اشتهایی مزمن معمولا ناشی از یک بیماری زمینه‌ای اتفاق می‌افتد. پزشک ممکن است تست‌های زیر را برای یافتن علت بی ‌اشتهایی انجام دهد:

. تست‌های خونی

. تصویربرداری شکمی با اشعه ایکس ( سونوگرافی شکم  )

. آندوسکوپی، که در آن یک دوربین پزشک را قادر می‌سازد تا داخل بدن را ببیند.

●  ارزیابی روانشناختی

اگر علت جسمی‌ای برای بی‌اشتهایی یافت نشود و تشخیص پزشک شما به اضطراب، افسردگی یا اختلال بی‌اشتهایی عصبی باشد.

ارجاع به مشاوره روانشناسی

ارجاع به مشاوره تغذیه به‌خصوص برای افراد مبتلا به بیماری مزمن یا سرطان

● درمان‌های خانگی

. ممکن است پزشک داروهایی را برای افزایش اشتها و یا کاهش سایر علائم، نظیر حالت تهوع تجویز کند.

. اگر افسردگی و یا اضطراب سبب بی ‌اشتهایی فرد شود، صحبت درمانی و گاهی داروهای ضدافسردگی می‌تواند کمک کننده باشد.

. اگر پزشک فکر کند که داروی خاصی دلیل از دست دادن اشتهای شما است، ممکن است بتواند دز یا داروی شما را تغییر دهد.

. ممکن است افراد خوردن چند وعده غذایی سبک و مختصر را در یک روز به سه وعده سنگین غذایی ترجیح دهند.

. حواستون بر پر کالری کردن و پروتئین‌دار کردن این وعده‌های غذایی باشد تا مطمئن شوید که بدن مقدار زیادی انرژی و مواد غذایی را دریافت می‌کند. ممکن است فرد وعده‌های غذایی مایع  نظیر اسموتی و نوشیدنی پروتئینی که هضم آن‌ها نیز آسان‌تر است داشته باشد.

. افزودن سبزیجات، ادویه‌جات، یا سایر طعم‌دهنده‌ها می تواند فرد را به راحت تر خوردن غذا تشویق کند. غذا خوردن در زمان استراحت یا موقعیت‌های اجتماعی ممکن است بسیار لذت‌بخش باشد.

. بادام‌زمینی می‌تواند به افزایش اشتها و پروتئین‌سازی کمک کند. بنابراین، به رژیم غذایی کودک خود غذاهای مبتنی بر بادام‌زمینی اضافه کنید.

. افراد می‌توانند مقدار زیادی آب برای جلوگیری از کم‌آبی بنوشند. ورز‌ش های سبک نظیر پیاده‌روی کوتاه مدت ممکن است اشتها را نیز افزایش دهد.

. داشتن برنامه بهتر برای خواب

. داشتن یک رژیم غذایی خاص که به حفظ تغذیه مناسب کمک می‌کند

. تقویت مراقبت از خود

. افزایش فعالیت بدنی