سونوگرافی چیست؟

سونوگرافی یک روش تشخیصی پزشکی است که از امواج صوتی با فرکانس بالا (اولتراسوند) برای تولید تصاویر پویا از اندام ها ، بافت ها یا جریان خون در بدن استفاده می شود.

سونوگرافی شکم و لگن چیست ؟

یک روش تشخیصی پزشکی است که از امواج صوتی با فرکانس بالا (اولتراسوند)  برای تولید تصاویرپویا  از موقعیت و ساختار ارگان های شکم و لگن از جمله دستگاه گوارش ، دستگاه ادراری و تولید مثل استفاده می کند .سونوگرافی شکم و لگن به بررسی برخی

احشاء شکمی شامل :

کبد، کیسه صفرا، کلیه ها، طحال، لوزالمعده، آپاندیس، غدد فوق کلیوی و غدد لنفاوی عمق شکم، شناسایی  آنوریسم آئورت شکمی (آنوریسم آئورت شکمی ضعیف، نقطه ای برآمده در آئورت شکمی می باشد، شریانی که از وسط شکم عبور کرده و تامین کننده خون به نیمه پایین بدن می باشد)

سونوگرافی شکم برای نشان دادن آنوریسم آئورت شکمی در مردانی توصیه می شود که بین سنین 65 تا 75 هستند و در حال حاضر و یا قبلا سیگاری بوده اند. انجام سونوگرافی شکم جهت شناسایی آنوریسم آئورت چندان برای مردان و زنانی که هرگز سیگار نکشیده اند، توصیه نمی شود، مگر اینکه پزشک شما مشکوک به آنوریسم شکمی باشد.

احشاء لگنی شامل :

 مثانه، رحم تخمدان و پروستات می پردازد. 

برخی اعضا نظیر ریه، مری، معده، روده کوچک و بزرگ دارای روش های تشخیصی دیگری بجز سونوگرافی می باشند.

بررسی سونوگرافی رحم و تخمدان از طریق واژینال و بررسی پروستات از طریق رکتال دقت بسیار بالاتری نسبت به سونوگرافی های این اعضا از روی شکم دارند.

سونوگرافی لگن در مردان :

برای آقایان دو نوع سونوگرافی برای ناحیه لگن و شکم انجام می شود. سونوگرافی شکمی و سونوگرافی رکتال. در نوع رکتال برای بررسی اندام های تناسلی مردانه وسیله کوچکی به نام مبدل را وارد مقعد می کنند. همچنین برای بررسی مشکلات ادراری، بررسی اندازه مثانه و بررسی رشد ضایعات در لگن از سونوگرافی شکمی استفاده میشود.

سونوگرافی لگن در زنان :

برای  زنان دو نوع سونوگرافی برای ناحیه لگن و شکم انجام می شود. سونوگرافی شکمی و واژینال. برای بررسی مشکلات مختلف نظیر بررسی علت درد های لگنی، خونریزی غیر طبیعی از واژن و التهاب لگن و... از سونوگرافی شکمی و واژینال استفاده می‌شود. همچنین سونوگرافی واژینال ممکن است برای بررسی مشکلات باروری انجام شود.

شکمی: دستگاه کوچکی به نام مبدل بر روی شکم قرار می دهند.

رکتال: وسیله کوچکی به نام مبدل را وارد مقعد می کنند.

واژینال: دستگاه مبدل را وارد واژن می کنند.

در تشخیص چه بیماری‌هایی از سونوگرافی شکم و لگن (مردان و زنان ) استفاده میشود؟

. بررسی رشد ضایعات در لگن ( توده )

. ناهنجاری های عضلات مانند پارگی و توده های بافت نرم.

. .تومورهای خوش خیم و بدخیم بافت نرم.

. سونوگرافی مجاری ادراری

. بررسی مشکلات ادراری (علت وجود خون در ادرار ( هماچوری )سونوگرافی کلیه ها ممکن است انجام شود)

. بررسی اندازه مثانه قبل و بعد از ادرار کردن. این کار مشخص می کند که مثانه ادرار را به طور کامل تخلیه می کند یا نه.

. سونوگرافی کلیه

. بررسی پروستات و بیضه در مردان (غده پروستات، سمینال وزیکول)

. مشکلات رحم و تخمدان در زنان (تخمدان ها، رحم ، گردن رحم و لوله های فالوپ )

. پیچش و کیست تخمدان

. مشاهده ناهنجاری های آئورت شکمی مانند آنوریسم( گشاد شدن ناگهانی این شریان)

. سونوگرافی بارداری و کنترل سلامت جنین

. مشکلات کیسه صفرا و مجاری صفراوی برای مورادی نظیر سنگ صفرا و تومورها

. لوزالمعده یا پانکراس برای بررسی وجود تومور، کیست، التهاب حاد یا آبسه های پانکراسی

. بررسی عملکرد و مشکلات کبد نظیرکیست های خوش خیم، آبسه های کبدی

. علاوه بر این ، ممکن است از سونوگرافی به عنوان راهنما برای بیوپسی استفاده شود. بیوپسی که به آن تکه‌برداری و نمونه ‌برداری  نیز می‌گویند، شامل عمل جراحی برداشتن نمونه‌ای از سلول‌ها یا بافت‌ها برای بررسی وجود یک بیماری یا تعیین سطح آن است.

 بررسی سرطان کولورکتال و چگونگی روند درمانی آن.

. بررسی خونریزی غیر طبیعی از واژن

. بررسی التهاب لگن ( PID)

. بررسی دستگاه داخل رحمی (IUD)

. بررسی سایز و شکل رحم و ضخامت دیواره رحم ) اندومتر  (

. بررسی شکل و سایز تخمدان ها

. تایید بارداری ( ممکن است در اوایل بارداری برای بررسی سن بارداری و یا برای بارداری خارج رحمی استفاده می شود.(

. بررسی طول دهانه رحم در زنان باردار برای زایمان زودرس .

. بررسی فیبروئیدهای رحمی در طی معاینه لگنی

. بررسی روش هایی برای حذف فولیکول تخمدان برای لقاح آزمایشگاهی.

. بررسی وزیکول سمینال و غده پروستات

. بررسی سرطان پروستات. سایر آزمایشات مثل معاینه رکتوم با انگشتی، آزمایش خون برای بررسی آنتی ژن اختصاصی و نمونه             

  برداری از پروستات ممکن است استفاده شود .

. بررسی مشکلات ادراری به علت بزرگ شدن پروستات مثل هایپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH).

. بررسی مشکلات غده پروستات که باعث ناباروری شده است

. درد شکم

. وجود خون در ادرار

. عفونت مجاری ادرار

. مشکلات مثانه

. ناباوری در زنان

. تشخیص تومورهای و سرطان های ناحیه شکم و لگن

. برای پیگیری یا تشخیص بیماری های کیسه صفرا

. برای پیگیری یا تشخیص بیماری های کلیه

. نفخ شکم

. بررسی علل ناباروری در مردان و اختلال نعوظ

. معده

. روده‌ها

. کلیه‌ها

. کبد

. کیسه‌ی صفرا

. پانکراس

. مجاری صفراوی

. طحال

آمادگی های برای سونوگرافی لگن و شکم ؟

یک سری آمادگی برای سونوگرافی لگن و شکم مانند خوردن آب یا برعکس آن ناشتایی برای سونوگرافی وجود دارد که رعایت آنها برای رسیدن به نتیجه سونوگرافی بهتر ضروریست. به طورکلی در طول هر نوع سونوگرافی سعی کنید لباس راحتی و گشاد بپوشید و جواهرات را از قسمتیاز بدنتان که قرار است سونوگرافی شود دورکنید.

سونوگرافی شکمی  :

برای بررسی کبد ، کیسه صفرا ، طحال و لوزالمعده ، امکان دارد از شما خواسته شود که عصر روز قبل از سونوگرافی، وعده غذایی بدون چربی میل کنید .

از جویدن آدامس خودداری کنید؛ چراکه ممکن است باعث بلع هوا شود و کیفیت تصاویر را کاهش دهد.

برای سونوگرافی کلیه ها ، ممکن است از شما خواسته شود حدود یک ساعت قبل از آزمایش چهار تا شش لیوان مایعات بنوشید تا مثانه پر شود.

برای سونوگرافی آئورت ، ممکن است لازم باشد هشت تا 12 ساعت قبل از سونوگرافی ناشتا باشید.

در سونوگرافی ترنس واژینال: (زنان )

معمولاً از شما خواسته می‌شود مثانه خالی باشد. دراین‌صورت قبل از انجام سونوگرافی اقدام به دفع ادرار می‌کنید.

در سونوگرافی ترنس رکتال : (مردان )

معمولاً از شما خواسته می‌شود مثانه خالی باشد. دراین‌صورت قبل از انجام سونوگرافی اقدام به دفع ادرار می‌کنید.