اما سینوزیت چیست؟

سینوزیت یکی از شایع‌ترین بیماری‌هایی است که می‌تواند افراد را در طول زندگی خود مبتلا کند .همه انسان‌ها روی استخوان های جمجمه خود حفره‌هایی دارند ، که با هوا پر شده اند. غیر از هوا، ماده ای مخاطی به نام موکوس نیز در سینوس ها تولید می شود. موکوس به مرطوب نگه داشتن راه های هوایی کمک می کند، و همچنین مانع ورود ویروس ها و باکتری ها و قارچ ها به داخل راه های هوایی می شود.

 وقتی سینوس ها به جهت عفونت، آلرژی یا هر علت دیگری تحریک شوند، موکوس بیش از حد ترشح شده، و منجر به انسداد مجرای سینوس و التهاب آن می شود، اصطلاحا فرد دچار سینوزیت خواهد شد..

اگر در این شرایط، ویروس‌ها یا میکروب‌ها حمله کنند، وضعیت پیچیده‌تر می‌شود و اصطلاحا عفونت سینوزیت اتفاق می‌افتد؛ مشکلی که برای درمان آن حتما باید به متخصص گوش حلق و بینی مراجعه کنید.

سینوزیت یا عفونت سینوس التهاب حفره‌های هوایی در مجرای بینی است. سینوزیت می‌تواند در اثر عفونت، آلرژی و تحریک شیمیایی یا ذرات در سینوس‌ها ایجاد شود

.سینوزیت ممکن است به عنوان عفونت حاد سینوسی، سینوزیت مزمن، سینوزیت عفونی و سینوزیت غیر عفونی طبقه بندی شود.

عفونت سینوسی، بیماری مسری نمی‌باشد.

چهار جفت سینوس اغلب به عنوان یک واحد توصیف می‌شوند و “سینوس‌های پارانازال” نامیده می‌شوند. عبارتند از :

. سینوس فرونتال (در پیشانی)

. سینوس ماگزیلاری (پشت گونه)

. سینوس‌های اتموئید (بین چشم‌ها)

. سینوس اسفنوئید (عمیق پشت اتموئید)

عملکرد سینوس‌ها

. شامل مرطوب کردن و گرم کردن هوای دمیده شده

. عایق سازی ساختارهای اطراف (چشم‌ها، اعصاب)

. افزایش تشدید صدا

. بعنوان بافر در برابر ضربه‌های صورت

. سینوس‌ها وزن جمجمه را کاهش می‌دهند

اگر التهاب مانع از پاک‌سازی مخاط شود یا دهانه طبیعی سینوس‌ها را مسدود کند، التهاب ممکن است به یک عفونت باکتریایی تبدیل شود.

انواع سینوزیت

سینوزیت دارای دو نوع حاد و مزمن است. این که به کدام یک از این دو نوع سینوزیت مبتلا شده باشید، کاملا به عامل به وجود آمدن سینوزیت و شدت آن ربط دارد.

همچنین اصطلاح رینوسینوزیت نیز به این معنی است که هم بینی و هم سینوس‌ها درگیر هستند.

سینوزیت حاد

این نوع سینوزیت به دلیل نفوذ ویروس یا باکتری رخ می‌دهد و معممولا درمانش تا 4 هفته يا كمتر طول می‌كشد. هر آن‌چه که در ابتدا باعث ایجا سینوزیت شود را( سینوزیت حاد یا رینوسینوزیت حاد باکتریایی)می‌گوییم. آلرژی یا بعضی از عوامل فیزیکی و بیرونی می‌توانند منجر به این نوع از سینوزیت شوند.

سنوزیت مزمن

این نوع از تورم سینوسی به دلیل عفونت قارچی و باکتریایی رخ می‌دهد اما در واقع نسخه درمان نشده سینوزیت حاد است. به طوری‌که اگر برای 3 ماه سنوزیت حاد درمان نشود، قطعا به سینوزیت مزمن تبدیل می‌شود. با ابتلا به سینوزیت مزمن، تنفس از طریق بینی سخت می‌شود و اطراف چشم ممکن است دچار تورم شود.

سینوزیت مزمن ممکن است به سینوزیت مزمن با پولیپ بینی یا بدون پولیپ بینی و یا سینوزیت قارچی آلرژیک تقسیم شود.

در صورتی که برای درمان سینوزیت مزمن اقدام نکنید ممکن است دچار مشکلات بینایی و عفونت در استخوان‌های مجاور و پوست و همچنین التهاب در پرده‎‌های مغز و نخاع (مننژیت) شود.

سینوزیت عفونی

سینوزیت عفونی معمولاً توسط یک عفونت ویروسی بدون عارضه ایجاد می‌شود. در مواردی نادر، رشد باکتری باعث عفونت سینوس می‌شود و عفونت قارچی سینوس بسیار نادر است. اشکال سینوزیت زیر حاد و سینوزیت مزمن معمولاً نتیجه درمان ناقص عفونت حاد سینوسی است.

سینوزیت غیر عفونی

سینوزیت غیر عفونی ناشی از عوامل محرک و شرایط آلرژیک است و از همان جدول زمانی کلی برای سینوزیت حاد، زیر حاد و مزمن پیروی می‌کند.

علائم سينوزيت 

. سردرد سینوسی ناشی از فشار در سینوس‌های مسدود شده جزئی یا کامل. زمانی که فرد خم می‌شود، درد ممکن است افزایش یابد.

. حساسیت و یا تورم صورت هنگام لمس نواحی صورت روی نواحی سینوسی.

. فشار یا درد ناشی از فشار مخاط بر بافت سینوس یا التهاب سینوس‌ها.

. تب به دلیل التهاب بافت‌های سینوسی و عفونت.

. درناژ بینی کدر و تغییر رنگ اغلب در عفونت‌های سینوسی باکتریایی دیده می‌شود.

. احتقان احساس گرفتگی بینی است و با سینوزیت عفونی و غیر عفونی رخ می‌دهد.

. چکه پس از بینی تولید بیش از حد مخاط ناشی از سینوزیت است که به سمت گلو جریان می‌یابد و بافت گلو را تحریک می‌کند.

. گلودرد التهاب بافت گلو توسط قطره بعد از بینی است.

. سرفه پاسخی به چکه بعد از بینی و تلاش بدن برای پاک‌سازی محرک‌های بافت گلو است.

. دندان درد ناشی از فشار روی اعصاب و بافت‌های اطراف است

. گوش درد ناشی از فشار روی اعصاب و بافت‌های اطراف

. درد چشم ناشی از فشار بر روی اعصاب و بافت‌های اطراف

. خستگی ناشی از تب، پاسخ ایمنی و/یا سرفه

. بوی بد دهان معمولاً به دلیل عفونت‌های باکتریایی است

. خارش یا عطسه – در سینوزیت غیر عفونی، سایر علائم آلرژی مرتبط با خارش چشم و عطسه ممکن است شایع باشد، اما ممکن است شامل برخی از علائم ذکر شده در بالا برای سینوزیت عفونی باشد.

. تخلیه بینی معمولاً در افراد مبتلا به سینوزیت غیر عفونی شفاف یا سفید رنگ است.

. علائم مزمن متعدد (که بیش از یک تا سه ماه طول بکشد) معمولاً علائم سینوزیت مزمن یا حاد است. برای درمان سينوزيت مزمن باید حتماً سریع به پزشک مراجعه کنید.

اختلال حس بویایی

احساس پری یا فشار در گوش 

علائم سینوزیت در کودکان

. تب شدید

. تغییر رنگ ترشحات بینی و تیره‌تر شدن آن

. آبریزش بینی شدید ادامه دار

علت سینوزیت چیست؟

. سابقه سرماخوردگی : درون سینوس‌ها مخاط وجود دارد اگر مقدار این مخاط از میزان مشخصی بیشتر شود، حالتی که معمولا در سرماخوردگی‌ها و آلرژی‌ها رخ می‌دهد، مخاط اضافی، مجاری سینوسی را می‌بندد و زمینه برای سینوزیت فراهم می‌شود

. آلرژی های فصلی

. سیگار کشیدن

. پولیپ های بینی

. ضعف یا نقص  سیستم ایمنی در اثر ابتلا به بیماری مثل HIV یا شیمی درمانی

. انحراف بینی : برخی مشکلات آناتومیکی مانند انحراف تیغه‌ی میانی بینی، پولیپ بینی و یا مشکلات مجرای بینی نیز می‌توانند سبب بسته شدن مجرای سینوس شوند و در ادامه سینوزیت به وجود آید.

. فیبروز سیستیک (سفتی مخاط، نوعی بیماری که بر اثر آن ترشحات در بخش‌هایی از بدن سفت و چسبنده می‌شوند)

. بیماری‌ها و عواملی که باعث فلج و از کار افتادگی اجسام مژکی می‌شوند

سردرد سینوسی

سردرد سینوسی یکی از علائم عفونت در سینوس‌ها است و از لحاظ درجه سختی در در دسته بدترین سردردهای میگرنی قرار می‌گیرد. عفونت سینوسی باعث فشار و درد در صورت می‌شود و به همین امر سردرد سینوسی را پدیدار می‌کند. این درد معمولا در افرادی که مبتلا به سرماخوردگی یا آلرژی هستند ایجاد شده و باعث درد شدید می‌شود. البته همیشه علت سردرد و عفونت سینوسی سرماخوردگی نیست ولی در بیشتر موارد سرماخوردگی و آلرژی ریسک سردرد سینوسی را افزایش می‌دهند.به  طور کلی روش‌های درمان پزشکی زیر برای درمان این سردرد میگرنی استفاده می‌شود:

داروهای ضد درد (OTC)

داروهای ضد انعطاف‌پذیر

اسپری‌های بینی ضد انعقاد

استروئیدهای استنشاقی

آنتی هیستامین‌ها

عمل جراحی

تزریق بوتاکس

درمان سینوزیت

مطمئن‌ترین راه برای درمان دارویی سینوزیت مراجعه به متخصص گوش حلق و بینی است اما داروهایی که برای درمان تجویز می‌شوند عبارتند از:

֎دارویی 

. آنتی بیوتیک زمانی برای درمان سینوزیت کاربرد دارد که علت سینوزیت، عفونت باکتریایی باشد. اگر عفونت زمینه‌ای برطرف نشود، پزشک آنتی بیوتیک تجویز می‌کند.

. کورتیکواستروئید بینی به صورت اسپری بینی ارائه شده و به درمان التهاب کمک می‌کند. داروهای مشابه آن، فلوتیکازون، تریامسینولون، بودزونید، ممتازون و بکلومتازون هستند.

. ایمونوتراپی که واکسن‌های آلرژی هستند و باعث درمان سینوزیت هم می‌شوند.

. آسپرین باعث حساسیت‌زدایی و درمان سینوزیت می‌شود. این دارو باید طبق دستور پزشک مصرف شود.

. کورتیکواستروئیدهای خوراکی یا تزریقی که برای رفع فوری التهاب شدید استفاده می‌شود. این دارو برای کسانی که پولیپ بینی دارند، مناسب است.

. اسپری کورتون داخل بینی که از التهاب موضعی جلوگیری می‌کند.

֎عمل و جراحی 

اگر با دارو نتوانستید سینوزیت را درمان کنید، عمل جراحی آندوسکوپی سینوس راه‌حلی مطمئن است. در این عمل از یک لوله نازک و انعطاف‌پذیر و یک آندوسکوپ برای بررسی سینوس استفاده می‌شود.

عمل سينوزيت: جراحی آندوسکوپی عملکردی سینوس (FESS)

در حال حاضر این روش، رایج‌ترین نوع عمل سينوزيت است. عمل سينوزيت را می‌توان به صورت سرپایی انجام داد. این کار با نگاه کردن به سوراخ بینی با آندوسکوپ بینی (تلسکوپی کوچک) برای دیدن داخل بینی و ورودی سینوس‌ها انجام می‌شود. سایر ابزارها از طریق همان سوراخ بینی برای انجام عمل سينوزيت استفاده می‌شوند.

عمل سينوزيت: جراحی با هدایت تصویر FESS  

این نوع عمل سينوزيت اغلب با یک سیستم هدایت تصویر انجام می‌شود که از اسکن توموگرافی کامپیوتری (CT)  برای کمک به جراح در شناسایی آناتومی و برداشتن کمی از بافت در صورت لزوم، استفاده می‌شود. این سیستم به جراح کمک می‌کند تا بداند چه زمانی به حاشیه سینوس نزدیک می‌شود و در نتیجه ایمنی را نیز بهبود می‌بخشد.

جراحی

علی رغم تلاش برای درمان دارویی، گاهی نیاز به جراحی در درمان سینوزیت مزمن، غیرقابل اجتناب می باشد. در موارد زیر توصیه به جراحی در درمان سینوزیت مزمن می شود:

عدم کاهش علائم، علی رغم درمان دارویی مناسب.

پولیپ های بزرگی که علی رغم درمان با کورتون سایز آن ها کاهش نمی یابد.

سینوزیت قارچی.

انحراف شدید سپتوم بینی.

֎ درمان‌های خانگی سینوزیت

فرد بیمار در طول روز چند بار حوله‌ای را گرم کرده و بر روی صورت خود قرار دهد

مصرف مایعات را در طول شبانه روز افزایش دهد

روزانه چند بار مجاری تنفسی خود را در معرض بخار قرار دهد تا بخار آب به ضدعفونی سینوس‌ها بپردازد

همین طور از اسپری‌های نازال (بینی) نرمال سالین استفاده کند. (اسپری‌ها نیز نقش ضدعفونی‌کنندگی مجاری بینی را دارند)

شستشوی بینی با سرم نمکی

استراحت

مرطوب نگه داشتن سینوس‌ها

مصرف مایعات