آلرژی چیست؟

آلرژی بیماری رایجی است که در افراد ممکن است با شدت متفاوت بروز کند. شدت آن از فردی به فرد دیگر متفاوت است و می‌تواند از تحریک جزئی تا شوک آنافیلاکسی که تهدید کننده‌ی حیات است، متغیر باشد.

آلرژی زمانی اتفاق می‌افتد که سیستم ایمنی بدن به یک ماده‌ی خارجی مانند گرده، نیش زنبور، غذا، موی حیوانات خانگی و دیگر موادی که در بیشتر افراد باعث واکنش نمی‌شود، واکنش نشان می‌دهد. هنگامی که آلرژی دارید، سیستم ایمنی بدن آنتی‌بادی‌هایی تولید می‌کند که آلرژن (ماده‌ی خارجی و حساسیت‌زا) را به عنوان ماده‌ی مضر خارجی شناسایی می‌کند، حتی اگر مضر نباشد. بدن در مقابل آلرژن یک واکنش ایمنی نشان می‌دهد که ما آن را به عنوان پاسخ آلرژی می‌شناسیم.

هنگامی که بدن با آلرژن در تماس قرار می‌گیرد، واکنش سیستم ایمنی باعث التهاب پوست، سینوس‌ها، راه‌های هوایی و دستگاه گوارش می‌شود .

 علائم و مشکلات آلرژی

. گرفتگی بینی و حلق

. عطسه کردن (علامت‌های شایع)

. خارش در چشم‌ها، گلو و بینی

. آبریزش از چشم‌ها و آبریزش بینی

. ترشحات زیاد پشت حلق : خاطر افزایش موکوس در سینوس‌هاست.

. خستگی مفرط

. سرفه کردن

ممکن است هر کدام از این علائم به تنهایی و یا همراه با هم و با شدت‌های مختلفی بروز کنند. تمامی این مشکلات باعث ایجاد یک پروسه التهابی مزمن می شود و مشکلات شخصی و اجتماعی را به همراه دارد

علائم حساسیت خفیف شامل:

 . بثورات پوستی

 . کهیر

 .آبریزش بینی

 .خارش چشم

 .حالت تهوع

 .کرامپ معده

انواع آلرژی 

. آلرژی فصلی

این نوع آلرژی معمولا در فصول خاصی ایجاد می شود و عمدتا در فصل بهار و پاییز اتفاق می افتد. در فصل بهار این آلرژی ها و یا ماده های حساسیت زا معمولا در گل و گرده گیاه حساسیت زا است.

. آلرژی دوره ای

آلرژی دوره ای تقریبا وجود ندارد، مگر این که فرد در معرض آن ماده حساسیت زا قرار بگیرد.

. آلرژی دائم

اگر فردی در روز بیش از دو یا سه ساعت علائم آلرژی را به مدت زمان نه ماه در سال داشته باشد در این صورت این فرد دچار آلرژی دائم است.

انواع آلرژی

 . آلرژی فصلی

. بهاری : هیچ درمانی برای آن وجود ندارد، اما می‌توانید اقداماتی را برای جلوگیری از آن انجام دهید.

. تابستانی : آلرژی تابستانی معمولا توسط گرده‌ی گیاهان ایجاد می‌شود.

. پاییزی : گرد و غبار بزرگترین عامل ایجاد آلرژی در پاییز است.

. زمستانی : علائم آلرژی در زمستان افزایش می‌یابند و فرد مجبور می‌شود زمان بیشتری را در منزل سپری کند.

. فصلی یا تب یونجه : به عنوان رینیت آلرژیک یا آبریزش بینی آلرژیک نیز شناخته می‌شود، نوعی اختلال ایمنی است که باعث پاسخ حساسیتی به گرده و دیگر مواد می‌شود. دو نوع تب یونجه وجود دارد؛ نوع فصلی که فقط در طی فصولی گرده افشانی گیاهان رخ می‌دهد و نوع پایدار که در کل طول سال وجود دارد.

علائم آلرژی فصلی 

. سرفه کردن

. عطسه کردن

. آبریزش بینی

. آبریزش چشم

. گرفتگی بینی

. ترشحات پشت حلق

. خارش چشم و بینی و حلق

. افزایش ساخت و ترشحات مایع مخاطی

 . آلرژی پوستی

آلرژی پوستی که اکثراً پزشکان به آن درماتیت نیز می‌گویند، با خارش، قرمز شدن و پوسته‌پوسته شدن پوست همراه است که این بسته به موادی که به آن حساسیت دارید، ممکن است شدت کم یا زیاد داشته باشد.آلرژی پوستی ممکن است به انواع پلاستیک‌های لاتکس و یا مواد شوینده عطرها و خوراکی‌های مختلف باشد؛ حتی بعضی از اشخاص به نور شدید آفتاب حساسیت دارند.با تقویت پوست، از بروز آلرژی پوستی پیشگیری کرد مثل خوردن انواع ویتامین‌های B و ویتامین A  می‌تواند در تقویت پوست کمک کند.

آلرژی و حساسیت پوستی، انواع مختلفی دارد

. درماتیت تماسی

زمانی که ماده‌ای حساسیت‌زا با پوست تماس می‌یابد، سیستم ایمنی بدن آن را مورد حمله قرار می‌دهد و آنتی‌بادی تولید می‌کند که نتیجه‌ی آن بثورات خارش دار و قرمز در محل تماس آن ماده است.

. کهیر و آنژیوادم

تاول و کهیر قرمز رنگ و متورم به شکل تکه ای، به‌طور ناگهانی بر روی پوست ظاهر می‌شوند. در آنژیوادما، تورم در زیر پوست، نه بر روی سطح پوست، اتفاق می‌افتد.

. آلرژی به سم پیچک، بلوط، و سماق

پیچک سمی، بلوط سمی و سماق سمی گیاهانی هستند که حاوی روغن تحریک کننده‌ای به نام اوروشیول هستند. اوروشیول باعث ایجاد واکنش آلرژیک هنگام تماس با پوست می‌شود و باعث بروز خارش می‌شود که در عرض چند ساعت یا چند روز پس از قرار گرفتن در معرض سم، ظاهر می‌شود.

. آلرژی به نیش حشرات

نیش زنبور عسل، زنبور زرد، زنبور سرخ و مورچه آتشین اغلب آلرژی‌زا است. علائم آن شامل تورم(ادم) در محل نیش، حساسیت پوستی خارش و قرمزی و حساسیت پوستی کهیر در سراسر بدن، سرفه، تنگی قفسه‌ی سینه، خس خس سینه، تنگی نفس و آنافیلاکسی است.

. آلرژی به نور خورشید

قرار گیری بیش از حد در معرض اشعه‌ی ماوراء بنفش باعث سوختن پوست می‌شود.

. آلرژی به لوازم آرایشی و بهداشتی

مواد خاص استفاده شده در لوازم آرایشی، مانند رایحه و مواد نگهدارنده، می‌تواند به عنوان آلرژن عمل کرده و باعث واکنش‌های آلرژیک شوند.

. آلرژی به نیکل

.علائم آلرژی پوستی

برخی از علائم حساسیت پوستی شامل موارد زیر هستند؛

. بثورات :  بثورات یکی از علائم شایع آلرژی پوستی هستند. نواحی پوستی تحریک شده، قرمزو متورم می‌گردد که می‌تواند دردناک یا خارش دار باشد.

. اگزما : تکه‌هایی از پوست ملتهب می‌شود و می‌تواند خارش و خونریزی بدهد.

. درماتیت تماسی : بلافاصله پس از تماس با آلرژن، پوست قرمز شده و ممکن است خارش دار باشد.

. گلو درد :  حلق یا گلو ملتهب می‌شود.

. کهیر : قرمزی، خارش و تاول که با اندازه و شکل‌های مختلف بر روی سطح پوست ایجاد می‌شود.

. تورم چشم‌ها : آبریزش و خارش چشم باعث پف کردن چشم‌ها می‌شود.

. خارش:  به علت تحریک و التهاب در پوست ایجاد می‌شود.

. سوزش : التهاب پوست منجر به ناراحتی و احساس سوزش پوست می‌شود.

. آلرژی چشمی

حساسیت چشمی حالتی است که در آن ملتحمه‌ی چشم به علت حساسیت نشان‌دادن به یک ماده‌ی خارجی، ملتهب می‌شود و علائمی نظیر خارش و سوزش و قرمزی چشمی در آن ایجاد می‌شود. در بیشتر موارد علائم آلرژی چشم در هر دو چشم دیده می‌شوند و کم‌تر پیش می‌آید که تنها یک چشم آلرژی نشان دهد!  

شایع‌ترین علائم آلرژی چشمی :

قرمز شدن چشم‌ها

خارش چشمی

سوزش در چشم

آبریزش از چشم

متورم شدن پلک ها

فرد احساس می‌کند که در چشمانش آلودگی، گرد و خاک و یا یک جسم خارجی وجود دارد.

. آلرژی پلک چشم

ممکن است که به علت حضور مواد آلرژی‌زایی مانند گرده‌ها،پوست ، مو و یا پشم حیوانات، گرد و خاک ،آلودگی، و بسیاری مواد حساسیت‌زای دیگر، چشم فرد دچار آلرژی شود ، بنابراین پلک چشم‌ها ورم می‌کند و سنگین می‌شود و این به علت تجمع مایعات در آن است  این روند به علت آن است که هیستامین به دور چشم آزاد می‌شود. هیستامین یک پیک شیمیایی است که گشاد‌کننده‌ی رگی و فراخوان دهنده‌ی سلول‌هاست. علاوه بر ورم پلاک ها چشمی که دچار آلرژی شده‌ دچار سوزش و خارش و آبریزش چشم هم می‌شود

.  آلرژی غذایی

آلرژی غذایی به حالتی گفته می‌شود که فرد به یک ماده‌ی غذایی حساسیت داشته‌باشد. مثلا اگر در معرض بوی آن ماده قرار بگیرد، علائم حساسیت و آلرژی نشان دهد و یا با خوردن ماده‌ی غذایی مذکور، واکنش‌های حساسیت‌زا در بدن او بروز کند. برخی از حساسیت‌های غذایی چندان تهدیدکننده‌ی حیات نیستند اما برخی خطرناک هستند و برخی دیگر و باعث ناراحتی و آزردگی فرد می‌شوند. بهترین راه مقابله با حساسیت‌های غذایی، دوری از ماده‌ی غذایی حساسیت‌زا است.

علائم حساسیت به مواد غذایی

سوزن سوزن شدن داخل دهان

تورم لب‌ها و زبان و صورت و گلو

پدیدار شدن کهیر

درد معده، تهوع و اسهال

خستگی

شوک آنافیلاکسی که یکی از خطرناک‌ترین علائم آلرژی غذایی است

انواع آلرژی غذایی

انواع آلرژی‌های غذایی و موادی غذایی که می‌توانند آلرژن باشند :

. آلرژی به شیر : علائم آن شامل خس خس سینه، استفراغ و کهیر است. اگر از حساسیت به شیر رنج می‌برید، اجتناب از محصولات شیری و مواد غذایی حاوی شیر تنها راه جلوگیری از واکنش‌های آلرژیک است.

. آلرژی به کازئین : اگر خوردن یک لیوان شیر و یا یک تکه پیتزا باعث تورم لب‌ها، کهیر یا نشانه‌های دیگر می‌شود ممکن است به پروتئین کازئین موجود در شیر آلرژی داشته باشید. یکی دیگر از پروتئین‌های موجود در شیر، پروتئین وی (Whey Protein) است. برخی از افراد به کازئین و پروتئین حساسیت دارند.

. حساسیت به تخم مرغ :  در کودکان بیشتر از بزرگسالان دیده می‌شود.

. آلرژی به گندم : پیشگیری از این آلرژی می‌تواند مشکل باشد زیرا گندم در بسیاری از مواد غذایی وجود دارد.

. آلرژی به مغزها و آجیل : تنها راه جلوگیری از واکنش‌های حساسیتی، اجتناب از آجیل‌هایی مانند بادام زمینی، گردو، بادام هندی و سایر غذاهای حاوی آجیل است.

. آلرژی به صدف دارها : اگر به یک نوع از سخت پوستان آلرژی دارید، ممکن است با دیگر صدف دارها نیز حساسیت داشته باشد.

. آلرژی به سولفید : سولفیدها گروهی از ترکیبات گوگردی هستند که ممکن است به طور طبیعی در غذاها وجود داشته باشند یا به عنوان نگهدارنده به غذا اضافه شوند.

. آلرژی به سویا : سویا، سس سویا و پنیر سویا (Tofu) بخش بزرگی از غذاهای فرآوری شده است که می‌تواند حساسیت‌زا باشد.

. عدم تحمل غذا

. آلرژی به ماهی

. آلرژی به انگور

. حساسیت به گلوتن

. حساسیت به انجیر

۵. آلرژی های تنفسی

 حساسیت های تنفسی زمانی بروز می‌کنند که سیستم ایمنی بدن ما نسبت به یک آلرژن خاص مانند  گرده، ذرات گرد و غبار، موی حیوانات ، کپک یا هاگ قارچ‌ها ، غبار واکنش نشان‌دهد. این آلرژی‌ها بسیار شایع هستند و در هر سنی می‌توانند بروز کنند.

اگر محل مورد آلرژی ریه و مجاری تنفسی باشد، راه‌های تنفسی یا همان نایژه‌ها دچار التهاب می‌شود؛ یعنی باریک‌تر شده و عبور هواکمتر انجام می‌شود. این باعث شده شخص هنگام بروز آلرژی به سختی نفس کشیده و دچار سرفه و خس‌خس شود.

در افرادی که یک نوع دیگر حساسیت و یا آسم دارند احتمال داشتن حساسیت تنفسی بیشتر از باقی افراد است و علائم در این افراد با شدت بیشتری بروز می‌کند. کودکان بیشترین احتمال برای داشتن حساسیت‌های تنفسی دارند که امکان دارد بعد از گذراندن دوران کودکی از این مشکل نجات پیدا کنند. معمولا افرادی که برای مدت طولانی در مجاورت آلرژن تنفسی قرار می‌گیرند، دچار فیبروز ریه می‌شوند.

علائم حساسیت تنفسی

حساسیت تنفسی علائمی مانند سرماخوردگی دارد :

عطسه

خارش سقف دهان

گرفتگی بینی

آبریزش بینی

خارش بینی

خارش چشم

آبریزش چشم

قرمزی و تورم چشم

. آلرژی ریه

معمولا افرادی که برای مدت طولانی در مجاورت آلرژن تنفسی قرار می‌گیرند، دچار فیبروز ریه می‌شوند.

افرادی که حساسیت ریه دارند ممکن است که علائم زیر را داشته باشند

تنگی نفس در زمان فعالیت کردن و یا ورزش کردن

سرفه زیاد

خستگی

تنگی نفس در حالت عادی

کاهش وزن به مرور زمان

تب، سرفه و لزر

 سایر آلرژی ها

. ملتحمه‌ای (چشم صورتی) :  ورم ملتحمه بیماری رایج و قابل درمان در کودکان و بزرگسالان است.

. حساسیت دارویی  : بسیاری از داروها دارای عوارض جانبی هستند که می‌توانند باعث واکنش‌های آلرژیک  شامل: کهیر، خارش پوست، بثورات پوستی، تورم صورت، خس خس سینه و آنافیلاکسی شوند.

. آلرژی به آسپرین (سالیسیلات) : اگر به سالیسیلات حساسیت دارید، از مصرف غذاها، داروها و سایر محصولات حاوی سالسیلات خودداری کنید.

. آلرژی به پنی سیلین

. آنافیلاکسی : نشانه‌هایی که آنافیلاکسی ایجاد می‌کند شامل تنگی نفس ناگهانی، خس خس سینه، خشونت صدا، تورم زبان و دهان، کهیر و خارش در تمام بدن، سوزن سوزن شدن دست‌ها و پاها و لب‌ها و پوست سر، تهوع و استفراغ، افزایش ضربان قلب، سرگیجه و از دست دادن هوشیاری است.

. مواد آلرژی زا در کودکان : آلرژی در کودکان؛ آلرژی پوستی با رشد کودک کاهش می‌یابد اما آلرژی‌های تنفسی و آلرژی به مواد غذایی با افزایش سن کودک بیشتر می‌شوند. اما کودکان می‌توانند به مواد غذایی مختلف، پوشک‌ها، شیر خشک، برخی مواد غذایی و موارد دیگر آلرژی داشته‌باشند. حساسیت پوستی در کودکان زیاد دیده می‌شود.

عوارض آلرژی

آلرژی می تواند شامل  گرفتگی بینی و سرفه‌هایی باشد که در شروع هر فصل جدید اتفاق می‌افتندتا  آلرژیک های  تهدیدکننده‌ی زندگی همچنین حساسیت باعث افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های دیگری می‌شود، که در زیر به آن‌ها اشاره خواهیم کرد:

. شوک آنافیلاکسی

واکنش شدید به آلرژن‌ها است. غذاها، داروها و نیش حشرات شایع ترین عواملی که موجب بروز آنافیلاکسی هستند.

.  آسم

آلرژی احتمال ابتلا به آسم را افزایش می‌دهد. آسم بر راه‌های هوایی تاثیر می‌گذارد. در بسیاری موارد، آسم ناشی از قرار گرفتن در معرض آلرژن‌های محیطی (آسم ناشی از آلرژی) است.

. سینوزیت و عفونت گوش و ریه

خطر ابتلا به این بیماری‌ها در صورت داشتن تب یونجه یا آسم، بیشتر است.

تشخیص آلرژی چگونه انجام میشود؟

ابتدا دکتر آلرژی درباره نشانه‌ها از شما سوال می‌کند و معاینه‌ی فیزیکی انجام می‌دهد. درباره‌ی هر غذای غیرمعمولی که ممکن است اخیرا خورده باشید و هر ماده‌ای که با آن تماس داشته باشید می‌پرسد. همچینین می‌توانید با انجام تست آلرژی در صورت داشتن هرگونه آلرژی از آن آگاه شوید. سپس در نهایت، آزمایش خون و آزمایش پوستی می‌تواند آلرژن‌هایی را که پزشک به آن‌ها مشکوک است را تایید کند یا تشخیص دهد

. تست پوستی

پزشک پس از خراشیدن پوست مقدار کمی آلرژن پروتئینی را در تماس با محل خراش قرار می‌دهد. اگر حساسیت داشته باشید در محل خراش ضایعات پوستی و کهیر ایجاد خواهد شد.

. آزمایش خون

آنتی‌بادی ای  که هنگام حساسیت در خون آزاد می‌شود، تحت عنوان ایمونوگلوبولین (IgE) شناخته می‌شود. در آزمایش خون IgE خاصی (sIgE) در خون اندازه‌گیری می‌شود.

. تشخیص های افتراقی 

برخی از مشکلات و موارد زیر ممکن است که با آلرژی اشتباه گرفته شوند و برای افتراق دادن آنها باید از پزشک  کمک بگیرید. این مشکلات شامل موارد زیر هستند؛

سرماخوردگی، سرفه آلرژیک، برونشیت

مدیریت و درمان آلرژی

. معمولاً بیشتر آلرژی‌ها درمان قطعی ندارد اما راهکارهایی وجود دارند که شدت این بیماری را کاهش می‌دهند .

  درمان قطعی آلرژی؛ اجتناب از آلرژنها

به طور کلی بهترین و مهم‌ترین گام در جلوگیری از واکنش‌های آلرژیک و کاهش علائم، دوری از مواد حساسیت‌زا و آلرژن‎‌ها است.

در صورت طولانی تر شدن این عارضه بهتر است به یک کلینیک  مراجعه نمایید و درمان را زیر نظر پزشک اعمال کنید.

. بهترین داروی آلرژی

بهترین قرص آلرژی، متناسب با شدت آلرژی و نوع آلرژی مشخص می‌شود. بسته به آلرژی، داروها می‌توانند به کاهش واکنش سیستم ایمنی بدن و کاهش علائم کمک کنند که به شکل قرص، شربت و اسپری بینی استفاده می‌شود. داروهای ضد آلرژیک عبارتند از؛

. آنتی هیستامین‌ها مانند دیفن هیدرامین (Benadryl)

. کورتیکواستروئیدها

. سیتریزین (Zyrtec)

. لوراتادین (Claritin)

. کرومولین سدیم (Gastrocrom)

. ضد احتقان (Afrin, Suphedrine PE, Sudafed)

. تعدیل‌کننده‌های لوکوترین (Singular, Zyflo)

. آمپول تریامسینولون برای آلرژی

آمپول تریامسینولون یکی از داروهایی است که برای واکنش‌های حساسیت‌زا استفاده می‌شود. این دارو استفاده‌های دیگری مانند بیماری‌های خونی، سرطان‌ها، نقرس و بیماری‌های چشمی هم دارد. تزریق آمپول تریامسینولون اپیدورال است و وارد فشای بین مهره‌ای می‌شود.

.  قرص کلداکس سینوس و آلرژی

قرص کلداکس یک نوع مخصوص برای سینوس و آلرژی هم دارد که مکانیسم عمل آن مهار کننده سیکلوکسیژناز، دکونژستانت، آنتی هیستامین است. بنابراین با این ویژگی‌ها گرفتگی بینی، التهاب سینوزیت‌ها و درد را برطرف می‌کند.

 . ایمونوتراپی

برای درمان آلرژی‌های شدید یا آلرژی‌هایی که هیچگاه به طور کامل از بین نمی‌روند، ایمونوتراپی با آلرژن توصیه می‌شود. این درمان شامل تزریق عصاره‌ی آلرژن تخلیص شده است که طی دوره‌ی چند ساله داده می‌شود. شکل دیگر ایمونوتراپی قرصی است که زیر زبان قرار می‌گیرد. داروهای زیر زبانی برای درمان آلرژی به گرده‌ی گیاهان استفاده می‌شود.

. اپی نفرین

اگر حساسیت شدید دارید، ممکن است لازم باشد همیشه اپی نفرین همراه خود داشته باشید. در زمان حساسیت شدید که تهدید کننده‌ی حیات است، تا زمانی که کمک پزشکی برسد تزریق اپی‌نفرین می‌تواند نشانه‌ها را کاهش دهد.

ویتامین D  و آلرژی

نورخورشید سبب ساخت ویتامین دی در بدن می شود. ساخت ویتامین دی در بدن سبب پیشگیری از مبتلا شدن به بسیاری از بیماری ها نظیر: سرطان، بیماری های قلبی، روماتیسم و …

در واقع ویتامین دی، سطح ایمنی بدن را بالا می برد و موجب محافظت بدن از مبتلا شدن به بسیاری از بیماری ها می شود.