ناخنک چشم چیست؟

ناخنک چشم ( Pterygium  ) یکی از شایع ترین عارضه های چشمی پس از (کاتاراکت (آب مروارید است این بیماری این بیماری چشمی به صورت زائده‌ای صورتی رنگ است که از سفیدی چشم شروع شده و تا روی قرنیه نیز ادامه پیدا خواهد کرد. ناخنک چشم تا قبل از تهاجم و ورود به گوشه قرینه ، پنیکولا نامیده می شود. این بیماری برای فرد مبتلا با وجود جدی و خطرناک نبودن به دلیل سوزش و خارش و قرمزی دائمی در داخل چشم بسیار آزاردهنده خواهد بود. و در صورتی که درمان نشده و از بین نرود، موجب پیشرفت به سمت مردمک شده و مشکلاتی مانند آستیگماتیسم، تاری و دوبینی را ایجاد خواهد کرد.

رشد بعضی از ناخنک ها بسیار کند و تا آخر عمر ادامه می یابد.بعضی از انواع ناخنک چشم نیز، پس از اینکه به اندازه خاصی رسیدند، فرآیند رشد در آ نها متوقف می شود.معمولاً به ندرت ، ناخنک  آنقدری رشد می کند که جلوی مردمک را بپوشاند و مانع دید کامل آن چشم شود.ناخنک معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌کند یا نیاز به درمان دارد، اما اگر بینایی فرد را مختل کند، می‌توان آن را برداشت. اگر در هر دو چشم بیماردیده شود؛ که در آن صورت به آن ناخنک دو طرفه گفته می‌شود.

علائم بیماری ناخنک چشم

● نشانه‌ی اصلی بیماری ناخنک چشم ظاهر شدن یک بافت صورتی در ملتحمه موجب چشم است که امکان دارد، کل کره چشم را نیز در برخی از موارد بپوشاند.

● تاری دید و دوبینی (تغییری که درانحنای قرینه می دهند و یا با مسدود کردن محور بینایی، منجر به کاهش دید چشم های بیمار شوند)

● تورم زردرنگ روی ملتحمه (اگر ، دارای رشد سریع، بزرگ ، پرخون و دارای رگ های خونی بسیار زیادباشد)

● احساس سوزش داخل چشم (در صورتی که ملتهب شود)

● خارش چشم

● قرمزی چشم

● احساس وجود شیء خارجی در چشم که با مالش و فوت کردن و آب گرفتن از بین نخواهد رفت.(اگر ناخنک ضخیم یا بزرگ باشد)

دلایل بروز ناخنک چشم

● قرار گرفتن در معرض اشعه ماوراء بنفش به مدت طولانی مانند نور خورشید

● ابتلا به خشکی چشم

● مناطق با آب و هوای گرم

● قرار گرفتن در معرض عوامل محرک مانند گرد و غبار، شن و بادو دود

● سابقه خانوادگی

عوارض ناخنک چشم

● مزاحمت در استفاده از لنزهای تماسی

● ایجاد آستیگماتیسم

● تغییر شکل قرنیه بر اثر رشد ناخنک

● انحراف چشم

● خراب شدن ظاهر چشم‌ها

● اختلال در بینایی

● ایجاد زخم در قرنیه چشم

نحوه تشخیص ناخنک چشم

● چشم‌پزشک ابتدا سوالاتی در خصوص علائم فرد، مدت زمان گذراندن وقت در خارج از خانه و سوابق خانوادگی فرد در ابتلا به ناخنک خواهد پرسید.

● سپس به معاینه چشم افراد توسط میکروسکوپ مخصوصی به نام لامپ اسلیت با کمک نور و بزرگنمایی این لامپ نیز خواهد پرداخت. این لامپ به پزشک اجازه می‌دهد تا چشم را با کمک بزرگنمایی و نور روشن ببیند.

 اگر پزشک نیاز به انجام آزمایشات اضافی داشته باشد، ممکن است شامل موارد زیر باشد:

● تست حدت بینایی. این تست شامل خواندن حروف روی نمودار چشمی است.

● توپوگرافی قرنیه این تکنیک نقشه‌برداری پزشکی برای اندازه‌گیری تغییرات انحنای قرنیه استفاده می‌شود.

● عکسبرداری. این روش شامل گرفتن عکس برای ردیابی سرعت رشد ناخنک است.

پیشگیری از بروز بیماری ناخنک چشم

● استفاده از عینک آفتابی و کلاه در هنگام قرار گرفتن در معرض نور خورشید،باد و گرد و غبار

● استفاده از صفحات محافظ بر روی شیشه اتومبیل در هنگام رانندگی

● استفاده از کلاه لبه‌دار برای جلوگیری از قرار گرفتن چشم‌ها به طور مستقیم در معرض نور خورشید

● مرطوب نگه داشتن چشم‌ها با استفاده از قطره‌های اشک مصنوعی

راه‌های درمان ناخنک چشم

ناخنک معمولاً به هیچ درمانی نیاز ندارد مگر اینکه دید فرد را مسدود کند یا باعث ناراحتی شدید شود. چشم پزشک ممکن است بخواهد گاهی اوقات چشمان فرد را بررسی کند تا ببیند آیا رشد باعث ایجاد مشکلات بینایی می‌شود یا خیر.

●  در صورت خفیف بودن علائم درمان خاصی نداشته و با استفاده از اشک مصنوعی علائم آن را کاهش داد.

● این روش درمانی با هدف از بین بردن بافت و ترمیم ملتحمه چشم به کار می‌رود. در این عمل بافت ایجاد شده از چشم و قرنیه برداشته شده و سپس با استفاده از بخیه و چسباندن، پیوند بافت ملتحمه برای پر کردن فضای خالی پس از برداشت ضایعه انجام خواهد شد. این عمل در حدود 30 الی 40 دقیقه به طول خواهد انجامید، و باید پس از عمل به مدت 1 الی 2 روز چشم‌ها پوشیده و تا چند هفته از قطره‌های استروئیدی برای چشم‌ها استفاده شود. جراحی ناخنک چشم در صورتی که توسط جراحی با تجربه و با مهارت بالا انجام نگیرد؛ دارای عواض نادری مانند خونریزی زیر ملتحمه، عود دوباره ناخنک و عدم پیوند صحیح ملتحمه نیز خواهد بود.

❉ نکته ای که بسیار حایز اهمیت است احتمال عود مجدد ناخنک پس ازجراحی بالاست و احتمال این که ناخنک مجدداً برگردد و حتی بزرگتر از دفعه قبل باشد زیاد است. البته امروزه با استفاده از داروهایی مانند میتومایسن، با جلوگیری از رشد عروق خونی ، میزان احتمال عود ناخنک را کاهش می دهند.

❉ ترکیب روش های جراحی و درمان با میتومایسن، احتمال عود مجدد ناخنکِ چشم را پس از جراحی به کمتر از 3 درصد کاهش داده است.

مراقبت بعد از عمل ناخنک چشم

بعد از عمل ناخنک چشم به موجب پیوند بافت‌های چشمی و نیز ملتحمه و همچنین به دلیل وجود بخیه‌های چشمی ناشی از برداشتن ناخنک چشم، به مراتب قرمزی و درد و سوزی در چشم وجود دارد. در این صورت مراقبت بعد از عمل ناخنک چشم در جهت بهبودی فرد بیمار و نیز جذب بخیه‌های چشمی او، لازم و ضروری است. از جمله اقداماتی که در مراقبت بعد از عمل ناخنک چشم باید صورت پذیرد می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

● استفاده مرتب از قطره‌های چشمی

● دست زدن به چشم و مالیدن آنها در اولین روزهای جراحی ممنوع می‌باشد. لذا لازم است که در این مدت تا حد بسیار زیادی مانع از انجام این کار شد.

● حمام و نظافت شخصی از روز سوم بعد از جراحی باید صورت پذیرد.

● معاینات بعد از عمل ناخنک چشم باید به طور دقیق توسط پزشک معالج انجام پذیرد.

● استفاده مدام از عینک آفتابی لازم و ضروری است.

خطرات درمان خود سرانه ناخنک چشم

متاسفانه برخی  از افراد با مشاهده ناخنک در چشم ها، بصورت خود سرانه اقدام به خود درمانی کرده و از قطره های چشمی و ضد التهابی استفاده می کنند و این درحالی است که مصرف آنها بدون بررسی و تجویز چشم پزشک می تواند به رشد سریعتر ناخنک انجامیده و حتی درمان آن را غیر ممکن کند حتی ممکن است باعث ایجاد سایر اختلالات چشمی نیز در چشم بیمار شود  لذا توصیه می شود هرگز سلامت بینایی چشم های خود را با درمان های خود سرانه با خطر مواجه نکنید زیرا خود درمانی می تواند عوارض جبران ناپذیری به دنبال داشت.