عفونت ادراری چیست ؟

ساختار دستگاه ادراری به گونه‌ای است که معمولاً از ورود باکتری‌های مهاجم جلوگیری می‌کند؛ اما گاهی باکتری‌ها از دیوار دفاعی می‌گذرند و از طریق مجرای ادراری وارد می‌شوند و پس از آن به سمت مثانه حرکت می‌کنند. دامنه شدت  عفونت دستگاه ادراری که اغلب توسط پزشکان (UTI Urinary tract infection ) نامیده می شود  می تواند از التهاب مثانه (التهاب خفیف اما ناراحت کننده ای که تنها به مثانه محدود می شود)، باشد تا عفونت های شدید کلیوی مانند پیلونفریت (pyelonephritis)  زمانی که عفونت خود را به بافت کلیه ها می رساند.
 در این میان، عواملی هم وجود دارند که ورود باکتری‌ها را آسان‌تر می‌کنند. طبق آمار، زنان به دلیل ساختار دستگاه ادراری‌شان به میزان ۵۰% بیشتر از مردان در معرض ابتلا به عفونت ادراری قرار دارند. عفونت‌های ادراری در مردان زیر 50 سال نادر است و بیشتر در مردان مسن دیده می‌شوند. عفونت ادراری می‌تواند باعث مشکلاتی در ادرار کردن مانند ادرار کردن بیشتر از حد معمول و نشت ادرار شود.

این بیماری در میان افراد مختلف از جمله کودکان، کهنسالان و بیماران مبتلا به دیابت بسیار رایج است .

• علت عفونت ادراری 

. افزایش سن (افراد مسن بیشتر به عفونت ادراری مبتلا می‌شوند)

. استراحت طولانی‌مدت بعد از جراحی

. سنگ کلیه 

. داشتن عفونت ادراری در چند هفته گذشته

. انسداد مجاری ادراری در اثر بزرگ شدن پروستات ، سنگ کلیه و بروز انواع خاصی از سرطان

. استفاده طولانی‌مدت از سوندهای ادراری که ممکن است ورود باکتری‌ها به مثانه را راحت‌تر کند.

. استفاده از وسایل پیشگیری از بارداری توسط بانوان(استفاده ازدیافراگم برای کنترل بارداری و یا ژل اسپرمیسیدال (اسپرم کش))

. اختلالات و غیرعادی بودن دستگاه ادراری

. همچنین ضعف در سیستم ایمنی بدن

. داشتن شریک جنسی جدید

. یائسگی

علائم شایع عفونت ادراری

گاهی این بیماری بدون این که نشانه‌ای داشته باشد افراد را گرفتار می‌کند، در نتیجه آزمایش‌ دوره‌ای ادرار راه موثری برای تشخیص این بیماری است. از دیگر علائم عفونت ادراری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد  :

. احساس سوزش هنگام ادرار کردن
. فوریت ادراری: احساس نیاز به تخلیه‌ی فوری ادرار
. تکرر ادرار
. بیمار حس می‌کند که نیاز به تخلیه ادرار دارد؛ اما نمی‌تواند ادرار کند یا فقط چند قطره ادرار ترشح می‌شود.
. بدبو بودن ادرار
. کدر، خون‌آلود، صورتی یا تیره بودن ادرار
. بی اختیاری ادراری (در افراد مسن و سکته های مغزی یا آلزایمر بسیار شایع تر است)
. احساس درد سنگین در لگن
. کمر درد
. احساس کسالت عمومی
. درد لگن در خانم‌ها
. تب
. بزرگ شدن پروستات
. علائم زیر نیز نشان می دهد که عفونت کلیه‌ ها را نیز درگیر کرده است و بیمار مبتلا به پیلونفریت شده است:
. تب و لرز
. حالت تهوع یا استفراغ
. اسهال
. کمر درد

 انواع عفونت ادراری

. سیستیت : التهاب و عفونت مثانه
. اورثریت (Urethritis) : عفونت میزراه
. پیلونفریت :  عفونت کلیه
. اورتریت (Ureteritis) :  عفونت حالب

عوارض و خطرات عفونت ادراری

 اگر عفونت ادراری بویژه بخش تحتانی دستگاه ادراری، عفونت مثانه (سیستیت) یا عفونت حالب را به موقع درمان کنیم برایمان خطر جدی نخواهد داشت اما در صورتی که این بیماری درمان نشود می‌تواند به عفونتی عود کننده تبدیل شود و هر چند وقت یکبار دوباره به سراغمان بیاید. زنانی که زیاد به این بیماری دچار می‌شوند باید مدتی تحت نظر پزشک باشند و دوره درمان عفونت ادراری خود را کامل کنند . درمان نشدن این بیماری در کودکان خطرناک‌تر است و به کلیه‌هایشان به شدت آسیب می‌زند ، افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف یا مبتلا به عفونت بخش فوقانی دستگاه ادراری با عوارض زیر روبرو می‌شوند:

. نارسایی یا آسیب دائمی کلیه

. ملتهب شدن پروستات در مردان

. تنگ شدن میزراه در مردان که معمولاً نتیجه‌های عفونت‌های مکرر است.

. سپسیس (مسمویت خون): سپسیس عفونتی جدی است که در اثر سرایت کردن عفونت ادراری از کلیه به خون رخ می‌دهد.

• عفونت ادراری چگونه تشخیص داده می شود؟
  برای انجام آزمایش ادرار در آزمایشگاه، نمونه های ادرار باید از میانه ی ادرار انتخاب شود و فرایند نمونه برداری باید تمیز باشد
  به گونه ای که  ورود میکروب به داخل نمونه از خارج مقدور نباشد. (معمولا اصول انجام آزمایش توسط پرسنل آزمایشگاه به شما گفته خواهد شد)

نوار تست آغشته به نمونه های ادرار شخص بیمار، می تواند علائم غیر مستقیم وجود عفونت مانند خون، پروتئین، سلول های سفید خون و نیتریت را مشخص کند. بسیاری از باکتری های شایع، نیترات را که یک ماده ی شیمیایی بوده و به صورت طبیعی در ادرار وجود دارد، به نیتریت که وجود آن در ادرار غیر طبیعی است تبدیل می کنند.
وجود ١٠٠٠٠٠ باکتری در هر میلی لیتر از ادرار را می توان یک عفونت قابل توجه در نظر گرفت به خصوص اگر همراه با آن چرک و یا سلول های سفید خون لکوسیت (leukocytes) نیز توسط میکروسکوپ مشاهده شود.
هر نوع باکتری آلوده کننده ای که یافته شود، در آزمایشگاه کشت شده تا میزان حساسیت آن به آنتی بیوتیک های رایج ارزیابی شود.

تشخیص عفونت ادراری با سونوگرافی
سونوگرافی دستگاه ادرار یک روش غیرتهاجمی برای بررسی سیستم ادراری و مشکلات مربوط به آن از جمله عفونت ادراری است. انجام این سونوگرافی در دوران بارداری بی خطر است؛ زیرا در این روش از هیچگونه اشعه‌ ای استفاده نمی‌شود و
همچنین به دلیل آن که از ماده حاجب نیز استفاده نمی شود، این روش برای کسانی که به این ماده حساسیت دارند، کاملاً بی خطر می باشد.

راه های درمان عفونت ادراری چیست ؟

اقدامات عمومی

 مصرف زیاد مایعات ضروری است. موادی قلیایی مانند سیترات که از طریق آب وارد بدن ما می شود می تواند به بهبود علائم کمک کند. هر چقدر میزان قلیایی بودن ادرار بالاتر باشد، محیط برای رشد و تکثیر باکتری ها نامناسب تر شده و نتایج حاصل از درمان با استفاده از آنتی بیوتیک ها بهتر خواهد شد.
نکاتی مانند مصرف ٢ تا ٣ لیتر مایعات در روز و ادرار کردن قبل از خواب و بعد از رابطه ی جنسی می تواند به مدیریت عفونت ادراری آن هاکمک کند

درمان با استفاده از آنتی بیوتیک ها

آنتی بیوتیک ها معمولاً اولین مرحله درمان عفونت های مجاری ادراری هستند
مقاومت در برابر آنتی بیوتیک ها تنها یکی از مضرات مصرف خودسرانه ی آنتی بیوتیک ها در جامعه میباشد. برای استفاده از آنتی بیوتیک ها حتما به پزشک مراجعه فرمایید. پزشک با توجه به باکتری‌های موجود در ادرار و سابقه بیماری،‌ نوع آنتی‌بیوتیک و مدت مصرف آن از آنتی‌بیوتیک مشخص می کند .
اگر بیمار هنگام ادرار کردن سوزش و درد داشته باشد می‌تواند با توصیه پزشک از داروهای مسکن استفاده کند.
معمولا چند روز بعد از شروع درمان نشانه‌های بیماری از بین می‌رود، در این مواقع نباید به طور خودسرانه مصرف داروها را قطع کرد. برای درمان کامل عفونت ادراری باید تا چند هفته بعد و طبق تجویز پزشک داروها را مصرف کنیم.
در مواقعی که عفونت ادراری خیلی شدید باشد ممکن است بیمار به آنتی بیوتیک‌های تزریقی یا بستری در بیمارستان نیاز پیدا کند.

پیشگیری از عفونت ادراری

تغییرات زیر در شیوه زندگی ممکن است به کاهش عفونت مثانه کمک کند:

شش تا هشت لیوان آب در روز بنوشید.

به محض اینکه احساس نیاز دارید، ادرار کنید.

به جای استفاده از وان، دوش بگیرید.

لباس زیر خود را روزانه عوض کنید.

لباس زیر پنبه ای بپوشید.

قبل و بعد از رابطه جنسی ادرار کنید.

مردان: از کاندوم‌های غیر اسپرم کش روغنی استفاده کنید.

زنان: از دوش یا اسپری‌های بهداشتی زنانه استفاده نکنید ، بعد از ادرار کردن از جلو به عقب خود را پاک کنید
از استفاده از دیافراگم یا اسپرم کش اجتناب کنید و از یک فرم جایگزین پیشگیری از بارداری استفاده نمایید.