فیزیوتراپی دیسک کمر 

اگر دچار بیرون زدگی دیسک کمر هستید و به دنبال روش‌های بدون جراحی برای درمان دیسک کمر می‌گردید، فیزیوتراپی دیسک کمر به عنوان بهترین و موثرترین روش در درمان غیرجراحی می‌تواند بسیار به شما کمک کند

بیرون زدگی دیسک کمر  که یکی از بیماری های مهم و شایع ستون فقرات است در صورتی که عاملی سبب آسیب و یا پارگی دیسک ها شود منجر به خارج شدن قسمت میانی درون دیسک شده و سبب وارد شدن فشار به ریشه ها و اعصاب نخاعی شده و منجر به بروز علائم حسی _ عصبی و حرکتی برای فرد بیمار می شود .

ستون فقرات انسان شامل 26 مهره است که به وسیله صفحاتی به نام دیسک بین مهره ای که حالت اسفنجی دارند از یکدیگر جدا میشوند. تا زمانی که دیسک های بین مهره ای سالم هستند، علاوه بر نقش ضربه گیری، در خم و راست شدن و حرکات آزادانه بدن کمک می کنند. . آسیب دیسک بین مهره ای که به عنوان فتق دیسک هم شناخته می شود،  فتق دیسک همچنین می تواند در اثر آسیب های ناشی از تصادفات، بلندکردن اشیا به روش نامناسب و در اغلب موارد آسیب های دیسک بین مهره ای در اثر ضعف ساختار دیسک در اثر افزایش سن رخ می دهد که به آن تخریب دیسک بین مهره ای می گویند.

از آن جایی که علائم فتق دیسک با سایر مشکلات ستون فقرات همچون کشیدگی رباط ها یا عضلات کمر، تنگی کانال نخاعی، آرتروز کمر، برخی از بیماری های روماتیسمی و حتی عفونت هایی مانند تب مالت شبیه است تشخیص آن دشوار است و نیازمند بررسی دقیق توسط متخصص است.

عصب سیاتیک بزرگترین عصب موجود در بدن است. عصب سیاتیک از قسمت تحتانی کمر شروع می شود‌‌. سپس در مقطع ستون فقرات جدا شده و به سمت ناحیه باسن ها، ساق پاها و کف پاها پیش می رود. گاهی عصب سیاتیک توسط دیسک کمر تحت فشار قرار می گیرد . در این حالت علائم حسی مثل حس سوزش، تیر کشیدن و سوختن در قسمت تحتانی کمر، باسن و ساق پا و کف پای فرد بروز می‌یابد.

علائم بیرون زدگی دیسک کمر چیست ؟

کمردرد مزمن و گاهی شدید که سبب بروز مشکلات زیادی برای فرد مبتلا می شود.

گزگز و مورمور، بی حسی و سرد و گرم شدن پاها

انتشار درد به پاها

تشدید درد با نشست و برخاست و حتی عطسه و سرفه

ضعف پاها

اختلال در عملکرد پاها

اختلالات حرکتی

دلایل دیسک کمر چیست ؟

. کاهش میزان آب موجود در دیسک و کاهش انعطاف پذیری آن به دلیل افزایش سن

. وارد آمدن فشار بیش از حد به ستون فقرات به دلایلی مانند بلند کردن اجسام سنگین

. ورزش سنگین و بدون آمادگی قبلی

. آسیب دیدگی دیسک ها در اثر وارد شدن ضربه شدید به ستون فقرات در اثر حوادث ناگهانی

انواع روش‌های درمانی در فیزیوتراپی دیسک کمر عبارتند از:

. لیزر درمانی

. اولتراسوند تراپی

. سوزن خشک یا درای نیدلینگ

. مگنت تراپی

. تکارتراپی

. گرما یا سرما درمانی

. درمان‌های دستی فیزیوتراپی

انجام حرکات فعال و یا غیر فعال :

با روش های فیزیوتراپی دیسک کمردر بسیاری از موارد میتوان  به بهبودی قابل توجهی می رسید و نیاز به انجام جراحی د حداقل  رساند.

فیزیوتراپیست با آموزش انجام حرکات فعال و یا غیر فعال عضلات ، ماساژ و دستکاری ستون فقرات به بهبود شرایط فرد مبتلا به فتق دیسک کمر کمک می کند.

استفاده از گرما و سرما :

استفاده از گرما و سرما به عنوان یکی از متدهای موثر در فیزیوتراپی به تخفیف علائم این عارضه کمک می کند.

گرما :

استفاده از گرما سبب افزایش جریان خون در کمر می شود که این وضعیت علاوه بر کمک به تسکین درد در دور کردن مواد زائد از ستون فقرات نیز نقش دارد که این امر کمک زیادی به کاهش درد و التهاب می کند. گرما سبب آرام شدن بافت های آسیب دیده و ملتهب می شود ، گرما همچنین به آزادسازی و شل شدن عضلات سفت شده کمک زیادی می کند ، گرما در افزایش قطر عروق خونی و افزایش میزان انرژی و اکسیژن دردسترس سلول ها برای سوخت و ساز و ترمیم خود کمک می کند.

سرما :

استفاده از سرما نیز سبب کاهش سرعت هدایت جریان عصبی ، جریان های الکتریکی و در نتیجه کاهش احساس درد در منطقه آسیب دیده می شود. سرما درمانی همچنین در کاهش التهاب ناشی از دیسک کمر نیز نقش زیادی دارد.

تمرین درمانی :

تمرینات ورزشی نیز بخش مهمی از برنامه درمانی فیزیوتراپی دیسک کمر است. انجام تمرینات ورزشی مناسب با شرایط بیمار ، فشار داخل دیسک را کاهش ، اسپاسم و گرفتگی عضلانی را از بین برده و به تنظیم مفاصل پشت ستون مهره ها کمک می کند.

ورزش دیسک کمر شامل تمرینات کششی برای افزایش انعطاف پذیری و دامنه حرکتی ستون فقرات است، در واقع تمرین درمانی یکی از موثرترین راهکارهای فیزیوتراپی دیسک کمر است که در تخفیف علائم و عوارض ایجاد شده برای بیمار نقش دارد.

اولتراسوند تراپی  : (امواج فرا صوت )

اولتراسوند تراپی نیز یکی از روش های درمانی در تسکین علائم دیسک کمر است ، امواج اولتراسوند دارای اثرات گرمایی و مکانیکی است.

اثرات گرمایی : در این فرآیند مولکول‌ها با جذب انرژی حول محور خود شروع به نوسان می‌کنند و سبب افزایش گرمای عمقی در بافت هدف شده. نوسان مولکول‌ها باعث ایجاد گرما شده و این گرما باعث افزایش متابولیسم (افزایش جریان خون) و فعالیت سلولی می‌شود، بنابراین روند التیام را سرعت می‌بخشد علاوه بر این افزایش حرارت بافت‌ها باعث کاهش درد و اسپاسم (گرفتگی عضلات ) می‌شود. همچنین گرمای تولیدی با افزایش انعطاف پذیری کلاژن بافت‌ها، بر روی خشکی مفصلی و چسبنگی‌های لیگامانی و کپسولی نیز تاثیر می‌گذارد.

اثرات مکانیکی : از اولتراسوندتراپی هم همانند لیزر در انواع مختلف بیماری‌های عضلانی اسکلتی مانند التهاب تاندون، چسبندگی‌ها، کشیدگی‌های بافت نرم و ترمیم شکستگی‌ها و … استفاده می‌شود.

اثر مکانیکی به این صورت است که با برخورد امواج اولتراسوند منقطع حباب‌های گازی در بافت هدف تشکیل شده و منبسط و منقبض می‌شود. نتیجه این انبساط و انقباض در بافت نرم که یک فعالیت مکانیکی است منجر به کاهش تورم و التهاب شده و درد از بین خواهد رفت.

. توانبخشی بعد از جراحی :

پس از جراحی فیزیوتراپی  دیسک کمر برای توانبخشی بیمار و بهبودی هرچه سریع تر باید بطور منظم دنبال شود تا بیمار هرچه سریع تر به شرایط زندگی عادی برسد.

توانبخشی بعد از جراحی در فیزیوتراپی کلینیک پارس انجام می شود .

تکنیک های منوال تراپی و مانیپولاسیون :

انجام این تکنیک ها ستون فقرات نیز به جااندازی مفاصل و بافت های نر کمک کرده و فشار ناشی از دیسک بیرون زده بر اعصاب نخاعی را کاهش می دهد.

لیزر درمانی

لیزر درمانی یکی روش های پرکاربرد فیزیوتراپی در درمان دیسک کمر است که با استفاده از لیزر پرتوان و لیزر کم توان به کاهش علائم این بیماری کمک می کند .لیزرها امواج الکترومغناطیسی تقویت شده‌ای هستند که می‌توانند پرتو متمرکزی را از خود ساطع کنند. شواهد علمی حاکی از اثرات سودمند پرتوهای لیزر بدون هیچگونه عوارض جانبی هستند.

لیزر درمانی برای درمان همه انواع آسیب‌های بافت نرم نظیر آسیب دیسک، صدمات عضلانی، هماتوم، التهاب‌های تاندونی، ترمیم انواع زخم، کاهش تورم، لنفودما و … استفاده می‌شود.

اما در نواحی که تومور وجود دارد، رحم خانم‌های باردار نمی‌توان از لیزر استفاده کرد. مدت زمان هر جلسه درمانی با توجه به حاد یا مزمن بودن عارضه و وسعت ناحیه مورد درمان تعیین می‌شود.

لیزرهای کم توان یا سرد :

ليزرهای كم توان (Low Level Lasers): از آن ميتوان در تحريک فرآيند های سلولی استفاده نمود.

لیزرهای پرتوان یا سوپر لیزرها یا لیزرهای گرم :

ليزرهای پر توان (High Power Lasers): برای بريدن، لخته کردن و بخار کردن بافت استفاده می‌شوند. به اين نوع ليزر اغلب ليزر جراحی می‌گويند چون از آن ميتوان بجای تيغ جراحی استفاده نمود.

لیزر پرتوان  

لیزر پرتوان درد در هر دو نوع عارضۀ مزمن و حاد، کارآمد است. برخی افراد برای کاهش کمر درد خود بدون تعلل به سراغ روش‌هایی همچون جراحی می‌روند.

در وهلۀ اول توصیۀ پزشکان استفاده از روش‌های غیرجراحی مانند درمان از طریق لیزر پرتوان است، مگر اینکه فرد بیمار روش‌های درمانی دیگر را امتحان کرده و نتیجۀ مطلوب حاصل نشده باشد.

لیزر درمانی مادون قرمز با تحریک آنزیم سیتوکریم اکسیداز در میتوکندری سلول‌های بدن عمل می‌کند.

این فرایند باعث افزایش گردش خون میکرو و جریان سلول‌های قرمز خون در ناحیه تحت درمان می‌شود. لیزر پرتوان با اکسیژن‌رسانی به بافت‌های بدن عملکرد وریدی و لنفاوی را باز می‌گرداند.

لیزر پرتوان می‌‌تواند به سرعت باعث تسکین درد شود و یک راه حل عالی برای درمان فتق دیسک محسوب می‌شود.

عملکرد لیزرها و اثرات و فوایدی که دارد، شامل موارد زیر است:

. اثر ضد التهاب :

نور لیزر باعث تحریک فعالیت دستگاه لنف می‌شود، (مایعات مناطق متورم را خالی می‌کند). بنابراین باعث کاهش ادم شده و در نتیجه درد کمتر می‌شود.

. ضد درد (اثر مسکن)  :

لیزر درمانی با اثر بر روی سلول‌های عصبی جلوی انتقال پیام درد به مغز را گرفته و حساسیت عصب را کمتر می‌کند. همچنین با تحریک ترشح مقادیر زیاد هورمون‌های ضد درد، اندورفین و انکفالین باعث کاهش درد می‎شود.

. بهبود فعالیت‌های عروقی :

لیزر درمانی باعث ایجاد مویرگ‌های جدید در بافت آسیب دیده شده، فرایند بهبود را سرعت بخشیده، زخم‌ زودتر بسته می‌شود و بافت اسکار را کاهش می‌دهد.

. کاهش تشکیل بافت فیبروز :

لیزر درمانی با قدرت بالا، تشکیل بافت اسکار ناشی از بریدگی، خراش، سوختگی یا جراحی را کاهش می‌دهد.

. تسریع فرایند ترمیم بافت و رشد سلولی :

لیزرتراپی با نفوذ در بافت، باعث سرعت بخشیدن به تکثیر و رشد سلولی و رگ زایی و افزایش جریان خون به ناحیه باعث تحریک ترمیم می‌شود.

.سوزن خشک یا درای نیدلینگ 

سوزن خشک یکی دیگر از روش‌های فیزیوتراپی دیسک کمر است که بسیاری از افراد آن را با طب سوزنی اشتباه می‌گیرند. در هر دو تکنیک از سوزن استفاده می‌شود، اما محل‌های درمان و مکانیسم عملکردشان با هم بسیار متفاوت می‌باشد.

در طب سوزنی هدف بازگرداندن تعادل و انرژی به بدن می‌باشد، اما هدف از زدن سوزن خشک، تسکین درهای عضلانی و رفع اختلالات عضلانی مثل سفتی یا کوتاهی عضلات ، تحریک ترشح هورمون‌های طبیعی اندورفین و انکفالین برای کاهش درد و غیر فعالسازی نقاط ماشه‌ای، تحریک کلاژن سازی و پروتئین‌سازی برای ترمیم می‎باشد.

در روش سوزن خشک در برخی موارد حتی ممکن است سوزن‌ها را برای اثرگذاری بیشتر به دستگاه تحریک الکتریکی وصل کنند. سوزن خشک تنها توسط فیزیوتراپیست آموزش دیده انجام می‌شود.

استفاده از این تکنیک در کودکان زیر ۱۲ سال، افرادی که داروهای ضد انعقاد خون مصرف می‌کنند، وجود عفونت‌های موضعی یا سیستمیک، خانم‌های باردار، مبتلایان به دیابت کنترل نشده ،افرادی که فشار خون بالا، پایین یا کنترل نشده دارند و افراد با بیماری های خودایمنی ممنوعیت دارد.

مگنت تراپی

مگنت تراپی یا مگنوتراپی که با اسم مغناطیس درمانی هم شناخته می‌شود، یک روش یب خطر است که با قرار گرفتن بیمار در داخل میدان‌های مغناطیسی ثابت، یون‌هایی را که در بدن ما وجود دارند به جنبش در می‌آیند و جریان خون به محل مورد نظر زیاد می‌شود و با انتقال بیشتر مواد مغذی به محل آسیب و دفع مواد زائد از ناحیه باعث تحریک رشد و ترمیم، کاهش التهاب و تورم بافت‌های عضله، لیگامان، تاندون و استخوان‌ها و اعصاب می‌شود.

مگنت تراپی با افزایش میزان هورمون اندورفین بدن به کاهش درد هم کمک می‌کند. همچنین در مناطقی که شکستگی‌های جوش نخورده یا پوکی استخوان وجود دارد، مگنت تراپی باعث افزایش جذب کلسیم به ناحیه و بهبودی می‌شود.

افرادی که ضربان‌ساز مصنوعی قلبی دارند، افرادی که کاشت حلزون گوش انجام داده‌اند، افراد مبتلا به بیماری‌های خونی و بیماری‌های عفونی شدید و بیماری‌های متابولیسمی بدن، وجود زخم‌های باز و خونریزی دهنده و در زنان در دوران بارداری نباید استفاده شود.

تکارتراپی

تکارتراپی یا آر اف (RF) تراپی طیفی از امواج رادیوفرکانس است که با افزایش گرمای عمقی در بافت‌ها سرعت متابولیسم و بازسازی بافت‌های عضلانی، تاندون‌ها، لیگامان‌ها، بافت‌های همبند و استخوان‌های آسیب دیده را افزایش می‌دهد و باعث تحریک آزادسازی هورمون‌های تسکین دهنده درد می‌شود و همچنین باعث کاهش ادم و تورم، افزایش اکسیژن و انرژی در بافت‌های آسیب دیده، افزایش دامنه حرکتی مفاصل، کاهش دوره نقاهت می‌شود.

انرژی وارد شده به بدن باعث افزایش تبادلات سلولی، بهبود جریان لنف و خون می‌شود.