خون چیست؟

خون مایعی است که در رگ‌ها جریان دارد و طی چرخه‌های متوالی توسط سیستم قلبی-عروقی در سرتاسر بدن انتشار می‌یابد تا اکسیژن و مواد مغذی را به سلول‌ها برساند. خون ترکیبی از مایع زمینه‌ای و انواع سلول‌ها است که با میکروسکوپ مشاهده می‌شوند. ماکرومولکول‌هایی مانند پروتئین و یون‌هایی مثل سدیم نیز در این مایع شناور هستند. تمام اجزای خون برای عملکرد صحیح آن ضروری هستند و نسبت آن‌ها به مقدار خون، مقدار مشخصی دارد.

اجزای خون

در انسان، خون شامل اجزای زیر است:

● »پلاسما (Plasma) « بخش مایع که پلاسما نام دارد و بیشتر حجم خون را تشکیل می‌دهد. ۹۰٪ پلاسما از آب تشکیل شده است و دیگر اجزای خون مانند یون‌ها، پروتئین‌ها، مواد مغذی، مواد زائد و گازهای محلول در آن قرار دارند.

● سلول‌های خونی: شامل گلبول‌های سفید و گلبول‌های قرمز است که به ترتیب وظیفه دفاع از بدن و جابجایی اکسیژن را بر عهده دارند.

● »پلاکت‌ (Platelets) « پلاکت‌ها باعث لخته شدن خون و بندآمدن خونریزی می‌شوند.

❉   ۴۵٪  خون انسان را پلاکت‌ها و ۵۵٪ آن را پلاسما تشکیل می‌دهد.

کم خونی چیست؟

کم خونی  یا آنمی (anemia)  وضعیتی است که در آن شما فاقد گلبول های قرمز سالم کافی برای حمل اکسیژن، به بافت های بدن خود هستید و بطور کلی اصطلاحی است که برای کاهش توان خون در حمل و انتقال اکسیژن استفاده می‌شود هموگلوبین کمک میکند که گلبولهای قرمز خون، اکسیژن را از ریه ها به همه قسمتهای بدن برسانند .ابتلا به کم خونی که به آن هموگلوبین پایین نیز گفته می شود، می تواند باعث احساس خستگی و ضعف شود. کم خونی زمانی اتفاق می افتد که:

○  بدن شما گلبول های قرمز کافی نمی سازد.

○  خونریزی باعث می‌شود که گلبول‌های قرمز خون را سریع‌تر از جایگزینی آنها از دست بدهید.

○  بدن شما گلبول های قرمز را از بین می برد.

انواع مختلف کم خونی  و علل آنها چیست؟

کم خونی می تواند به دلیل شرایطی باشد که در بدو تولد وجود دارد (مادرزادی)یا به دلیل شرایطی که شما ایجاد می کنید (اکتسابی).می‌تواند وابسته به علل متعددی همچون کاهش آهن، هموگلوبین یا گلبول قرمز باشد. کم خونی یا آنمی دو نوع موقت و دائمی و طیفی خفیف تا شدید دارد.

انواع مختلف کم خونی علل مختلفی دارند، که عبارتند از:

● کم‌خونی آپلاستیک

سلول های بنیادی در مغز استخوان، سلول های خونی (گلبول های قرمز، گلبول های سفید و پلاکت ها) را تولید می کنند. در کم خونی آپلاستیک، سلول های بنیادی آسیب می بینند. در نتیجه، مغز استخوان یا خالی است (آپلاستیک) یا حاوی سلول های خونی کمی است (هیپوپلاستیک).

● کم خونی های مرتبط با بیماری مغز استخوان

 انواع بیماری ها مانند لوسمی و میلوفیبروز می توانند با تأثیر بر تولید خون در مغز استخوان باعث کم خونی شوند. اثرات این نوع سرطان و اختلالات مشابه سرطان از خفیف تا تهدید کننده زندگی متفاوت است.

● نارسایی کمبود آهن

این شایع ترین نوع کم خونی به دلیل کمبود آهن در بدن ایجاد می شود. مغز استخوان شما برای ساختن هموگلوبین به آهن نیاز دارد. بدون آهن کافی، بدن شما نمی تواند هموگلوبین کافی برای گلبول های قرمز تولید کند.

● بدون مکمل آهن

 این نوع کم خونی در بسیاری از زنان باردار رخ می دهد. همچنین به دلیل از دست دادن خون، مانند خونریزی شدید قاعدگی ایجاد می شود. زخم در معده یا روده کوچک؛ سرطان روده بزرگ؛ و استفاده منظم از برخی مسکن‌ها که بدون نسخه در دسترس هستند، به ویژه آسپرین که می‌تواند باعث التهاب پوشش معده و در نتیجه از دست دادن خون شود. تعیین منبع کمبود آهن برای جلوگیری از عود کم خونی مهم است.

● کم خونی داسی شکل

این وضعیت ارثی و گاهی جدی، یک کم خونی همولیتیک است. این کم خونی به دلیل شکل معیوب هموگلوبین ایجاد می شود که گلبول های قرمز خون را مجبور می کند شکل غیر طبیعی هلالی (داس) به خود بگیرند. این سلول‌های خونی نامنظم زودتر از موعد می‌میرند و در نتیجه کمبود مزمن گلبول‌های قرمز خون ایجاد می‌شود.

● تالاسمی

تالاسمی ناشی از جهش در DNA سلول هایی است که هموگلوبین را می سازند – ماده ای در گلبول های قرمز خون که اکسیژن را در سراسر بدن شما حمل می کند. جهش های مرتبط با تالاسمی از والدین به فرزندان منتقل می شود.

مولکول های هموگلوبین از زنجیره هایی به نام زنجیره های آلفا و بتا ساخته شده اند که می توانند تحت تأثیر جهش قرار گیرند. در تالاسمی، تولید زنجیره‌های آلفا یا بتا کاهش می‌یابد که منجر به آلفا تالاسمی یا بتا تالاسمی می‌شود.

در آلفا تالاسمی، شدت تالاسمی شما بستگی به تعداد جهش‌های ژنی دارد که از والدین خود به ارث می‌برید. هر چه ژن های جهش یافته بیشتر باشد، تالاسمی شما شدیدتر است.در بتا تالاسمی، شدت تالاسمی شما بستگی به این دارد که کدام قسمت از مولکول هموگلوبین تحت تأثیر قرار گرفته است.

در آلفا تالاسمی چهار ژن در ساخت زنجیره هموگلوبین آلفا نقش دارند. شما از هر یک از والدین خود دو تا دریافت می کنید.در بتا تالاسمی دو ژن در ساخت زنجیره هموگلوبین بتا نقش دارند. شما از هر یک از والدین خود یکی دریافت می کنید

● کم خونی ناشی از کمبود ویتامین

علاوه بر آهن، بدن شما به فولات و ویتامین B-12 برای تولید گلبول های قرمز سالم کافی نیاز دارد. رژیم غذایی فاقد این و سایر مواد مغذی کلیدی می تواند باعث کاهش تولید گلبول های قرمز خون شود. برخی از افرادی که به اندازه کافی B-12 مصرف می کنند قادر به جذب این ویتامین نیستند. این می تواند منجر به کم خونی ناشی از کمبود ویتامین شود که به عنوان کم خونی خطرناک نیز شناخته می شود. کمبود فولات زمانی رخ می دهد که افراد غذاهای حاوی فولات مصرف نکنند یا بدن آنها قادر به جذب فولات از غذا نباشد.مشکلات جذب ممکن است ناشی از موارد زیر باشد:

•  بیماری های روده ای مانند بیماری سلیاک
• برداشتن یا بای پس قسمت بزرگی از روده ها با جراحی
• مصرف زیاد الکل
• داروهای تجویزی، مانند برخی از داروهای ضد تشنج
• زنان باردار و زنان شیرده، مانند افرادی که برای بیماری کلیوی دیالیز می شوند، تقاضای بیشتری برای فولات دارند.

● کم خونی التهاب

برخی بیماری‌ها – مانند سرطان، HIV/AIDS، آرتریت روماتوئید، بیماری کلیوی، بیماری کرون و سایر بیماری‌های التهابی حاد یا مزمن – می‌توانند در تولید گلبول‌های قرمز تداخل ایجاد کنند.

● کم خونی های همولیتیک

این گروه از کم خونی‌ها زمانی ایجاد می‌شوند که گلبول‌های قرمز خون سریع‌تر از آن‌چه مغز استخوان جایگزین آن‌ها شود، از بین می‌روند. برخی بیماری های خونی تخریب گلبول های قرمز را افزایش می دهند. شما می توانید یک کم خونی همولیتیک را به ارث ببرید، یا می توانید بعداً در زندگی به آن مبتلا شوید.

علائم کم خونی چیست؟

علائم و نشانه های کم خونی بسته به علت و شدت کم خونی متفاوت است. همچنین بسته به دلایل کم خونی شما، ممکن است هیچ علامتی نداشته باشید. در ابتدا، کم خونی می تواند آنقدر خفیف باشد که متوجه آن نشوید. اما علائم با بدتر شدن کم خونی بدتر می شود.علائم و نشانه ها، در صورت بروز، ممکن است شامل موارد زیر باشد:

● خستگی

● ضعف

● پوست رنگ پریده یا مایل به زرد

● ضربان قلب سریع و نامنظم

● تنگی نفس

● سرگیجه یا سبکیس سر

● در قفسه سینه

● دست و پاهای سرد

● سردرد

● عفونت های مکرر یا طولانی

● کبودی بدون دلیل

● خونریزی بینی و خونریزی لثه

● خونریزی طولانی مدت از بریدگی

●بثورات پوستی

● تب

● ناخن های شکننده

● تاخیر در رشد یا بلوغ

● مشکلات بینایی

● پوست رنگ پریده یا مایل به زرد

● ناهنجاری های استخوانی صورت

● تورم شکم

● ادرار تیره

● کاهش وزن

● بی حسی یا گزگز در دست ها و پاها

● ضعف عضلانی

● شخصیت متغییر

● حرکات ناپایدار

● آشفتگی ذهنی یا فراموشی

 کدام عوامل شما را در معرض افزایش خطر کم خونی قرار می دهند؟

● رژیم غذایی فاقد برخی ویتامین ها و مواد معدنی

 رژیم غذایی کم آهن، ویتامین B-12، فولات و مس خطر ابتلا به کم خونی را افزایش می دهد.

● اختلالات روده

 داشتن یک اختلال روده ای که بر جذب مواد مغذی در روده کوچک شما تأثیر می گذارد – مانند بیماری کرون و بیماری سلیاک – شما را در معرض خطر کم خونی قرار می دهد.

● قاعدگی زنان

به طور کلی، زنانی که یائسه نشده‌اند، نسبت به مردان و زنان یائسه، بیشتر در معرض خطر کم‌خونی ناشی از فقر آهن هستند. قاعدگی باعث از بین رفتن گلبول های قرمز می شود.

● بارداری

باردار بودن و عدم مصرف مولتی ویتامین با اسید فولیک و آهن، خطر کم خونی را افزایش می دهد.

● شرایط مزمن

○ اگر سرطان، نارسایی کلیه یا بیماری مزمن دیگری دارید، ممکن است در معرض خطر کم خونی بیماری مزمن باشید. این شرایط می تواند منجر به کمبود گلبول های قرمز خون شود.
○ از دست دادن آهسته و مزمن خون از یک زخم یا منبع دیگری در بدن می تواند ذخایر آهن بدن را تخلیه کند و منجر به کم خونی فقر آهن شود.

● سابقه خانوادگی

اگر خانواده شما سابقه کم خونی ارثی مانند کم خونی داسی شکل داشته باشد، شما نیز ممکن است در معرض خطر ابتلا به این بیماری باشید.

● عوامل دیگر

 سابقه برخی عفونت ها، بیماری های خونی و اختلالات خودایمنی خطر ابتلا به کم خونی را افزایش می دهد.
● الکلیسم

قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی سمی و استفاده از برخی داروها می تواند بر تولید گلبول های قرمز خون تأثیر بگذارد و منجر به کم خونی شود.
● سن

 افراد بالای ۶۵ سال در معرض خطر کم خونی هستند.

عوارض کم خونی چیست؟

در صورت عدم درمان، کم خونی می تواند باعث بسیاری از مشکلات سلامتی شود، مانند:

● خستگی مفرط

 کم خونی شدید می تواند آنقدر شما را خسته کند که نتوانید کارهای روزمره را انجام دهید.

● عوارض بارداری

زنان باردار مبتلا به کم خونی ناشی از کمبود فولات بیشتر در معرض عوارضی مانند زایمان زودرس هستند.

● مشکلات قلبی

کم خونی می تواند منجر به ضربان قلب سریع یا نامنظم (آریتمی) شود. هنگامی که شما کم خون هستید، قلب شما خون بیشتری پمپاژ می کند تا کمبود اکسیژن در خون را جبران کند. این می تواند منجر به بزرگ شدن قلب یا نارسایی قلبی شود.

●مرگ

برخی از کم خونی های ارثی، مانند کم خونی سلول داسی شکل، می تواند منجر به عوارض تهدید کننده زندگی شود. از دست دادن مقدار زیادی خون به سرعت منجر به کم خونی حاد و شدید می شود و می تواند کشنده باشد. در میان افراد مسن، کم خونی با افزایش خطر مرگ مرتبط است.

● مشکلات رشد در نوزادان و کودکان.

کمبود شدید آهن می تواند منجر به کم خونی و همچنین تاخیر در رشد و تکامل شود. علاوه بر این، کم خونی فقر آهن با افزایش حساسیت به عفونت ها همراه است.

● سکته

سلول های داسی می توانند جریان خون را در ناحیه ای از مغز مسدود کنند. علائم سکته مغزی شامل تشنج، ضعف یا بی حسی بازوها و پاها، مشکلات ناگهانی گفتار و از دست دادن هوشیاری است. اگر کودک شما هر یک از این علائم و نشانه ها را داشت، فورا به دنبال درمان پزشکی باشید. سکته مغزی می تواند کشنده باشد.

● سندرم حاد قفسه سینه

عفونت ریه یا سلول‌های داسی شکل که رگ‌های خونی ریه‌ها را مسدود می‌کند، می‌تواند باعث این عارضه تهدیدکننده زندگی شود که منجر به درد قفسه سینه، تب و مشکل در تنفس می‌شود. ممکن است نیاز به درمان فوری پزشکی داشته باشد.

● فشار خون ریوی.

افراد مبتلا به کم خونی داسی شکل ممکن است دچار فشار خون بالا در ریه های خود شوند. این عارضه معمولاً بزرگسالان را درگیر می کند. تنگی نفس و خستگی از علائم شایع این بیماری است که می تواند کشنده باشد.

● آسیب اندام

سلول های داسی که جریان خون را به اندام ها مسدود می کنند، اندام های آسیب دیده را از خون و اکسیژن محروم می کنند. در کم خونی داسی شکل، خون نیز بطور مزمن اکسیژن کم دارد. این کمبود خون غنی از اکسیژن می تواند به اعصاب و اندام ها از جمله کلیه ها، کبد و طحال آسیب برساند و می تواند کشنده باشد.

● جداسازی طحال

 تعداد زیادی از سلول‌های داسی شکل می‌توانند در طحال گیر کرده و باعث بزرگ شدن طحال و احتمالاً درد شکم در سمت چپ بدن شوند. این می تواند تهدید کننده زندگی باشد. والدین کودکان مبتلا به کم خونی سلول داسی شکل باید یاد بگیرند که به طور منظم طحال کودک خود را برای بزرگ شدن احساس کنند.

● کوری

سلول‌های داسی می‌توانند رگ‌های خونی کوچکی که چشم را تامین می‌کنند را مسدود کنند. با گذشت زمان، این می تواند منجر به نابینایی شود.

● زخم های پا

کم خونی داسی شکل می تواند باعث ایجاد زخم های باز دردناک در پاها شود.

● سنگ کیسه صفرا

 تجزیه گلبول های قرمز باعث تولید ماده ای به نام بیلی روبین می شود. سطح بالای بیلی روبین در بدن می تواند منجر به سنگ کیسه صفرا شود.

● پریاپیسم

در این شرایط، مردان مبتلا به کم خونی داسی شکل می توانند نعوظ دردناک و طولانی مدت داشته باشند. سلول های داسی می توانند رگ های خونی آلت تناسلی را مسدود کنند که در طول زمان می تواند منجر به ناتوانی جنسی شود.

● ترومبوز سیاهرگی عمقی

 داسی شدن گلبول های قرمز می تواند باعث لخته شدن خون شود و خطر لخته شدن در ورید عمقی (ترومبوز ورید عمقی) یا ریه (آمبولی ریه) را افزایش دهد. هر یک می تواند باعث بیماری جدی یا حتی مرگ شود.

● اضافه بار آهن

 افراد مبتلا به تالاسمی می توانند آهن زیادی در بدن خود دریافت کنند، چه از این بیماری و چه از طریق تزریق مکرر خون. آهن بیش از حد می تواند به قلب، کبد و سیستم غدد درون ریز شما آسیب برساند، که شامل غدد تولید کننده هورمون است که فرآیندهای سراسر بدن شما را تنظیم می کند.

● عفونت

فراد مبتلا به تالاسمی خطر ابتلا به عفونت را افزایش می دهند. این امر به ویژه در صورتی که طحال خود را برداشته باشید صادق است

● بدشکلی های استخوانی

. تالاسمی می تواند باعث انبساط مغز استخوان شود که باعث گشاد شدن استخوان ها می شود. این می تواند منجر به ساختار غیر طبیعی استخوان، به ویژه در صورت و جمجمه شود. انبساط مغز استخوان همچنین استخوان ها را نازک و شکننده می کند و احتمال شکستگی استخوان ها را افزایش می دهد.

● طحال بزرگ شده

طحال به بدن شما کمک می کند تا با عفونت مبارزه کند و مواد ناخواسته مانند سلول های خونی قدیمی یا آسیب دیده را فیلتر کند. تالاسمی اغلب با تخریب تعداد زیادی گلبول قرمز همراه است. این باعث می شود طحال شما بزرگ شده و سخت تر از حد معمول کار کند.بزرگ شدن طحال می تواند کم خونی را بدتر کند و می تواند عمر گلبول های قرمز خون را کاهش دهد. اگر طحال شما بیش از حد بزرگ شود، ممکن است پزشک جراحی برای برداشتن آن پیشنهاد دهد.

● اختلالات سیستم عصبی

کمبود ویتامین B-12 درمان نشده می تواند منجر به مشکلات عصبی مانند سوزن سوزن شدن مداوم در دست ها و پاها یا مشکلات تعادل شود. این می تواند منجر به سردرگمی ذهنی و فراموشی شود زیرا ویتامین B-12 برای عملکرد سالم مغز ضروری است.

● سرطان معده

کم خونی خطرناک خطر ابتلا به سرطان معده یا روده را افزایش می دهد.

چگونه از کم خونی جلوگیری کنیم؟

بسیاری از انواع کم خونی قابل پیشگیری نیستند. اما شما می توانید با خوردن یک رژیم غذایی حاوی انواع ویتامین ها و مواد معدنی از کم خونی فقر آهن و کم خونی های ناشی از ویتامین جلوگیری کنید:

● آهن

غذاهای غنی از آهن عبارتند از گوشت گاو و سایر گوشت ها، لوبیا، عدس، غلات غنی شده با آهن، سبزیجات برگ سبز تیره و میوه های خشک.

● فولات

 این ماده مغذی و اسید فولیک مصنوعی آن را می توان در میوه ها و آب میوه ها، سبزیجات با برگ سبز تیره، نخود سبز، لوبیا قرمز، بادام زمینی و محصولات غلات غنی شده مانند نان، غلات، ماکارونی و برنج یافت

● ویتامین  B-12    

 غذاهای غنی از ویتامین B-12 شامل گوشت، محصولات لبنی و غلات غنی شده و محصولات سویا هستند.

● ویتامین  C

غذاهای غنی از ویتامین C شامل مرکبات و آب میوه ها، فلفل، کلم بروکلی، گوجه فرنگی، خربزه و توت فرنگی است. اینها همچنین به افزایش جذب آهن کمک می کنند.

❉  اگر نگران دریافت ویتامین ها و مواد معدنی کافی از غذا هستید، از پزشک خود بپرسید که آیا مولتی ویتامین ممکن است کمک کند یا خیر.

❉  اجتناب از قرار گرفتن در معرض حشره کش ها، علف کش ها، حلال های آلی، پاک کننده های رنگ و سایر مواد شیمیایی سمی ممکن است خطر ابتلا به کم خونی آپلاستیک را کاهش دهد.

پیشگیری فقر آهن در نوزادان

● برای جلوگیری از کم خونی ناشی از فقر آهن در نوزادان، به نوزاد خود شیر بدهید.

● شیر یا شیر خشک غنی شده با آهن برای سال اول. شیر گاو منبع خوبی از آهن برای نوزادان نیست و برای نوزادان زیر یک سال توصیه نمی شود. پس از ۶ ماهگی، حداقل دو بار در روز به کودک خود با غلات غنی شده با آهن یا گوشت های پوره شده تغذیه کنید تا دریافت آهن را افزایش دهید. پس از یک سال، مطمئن شوید که کودکان بیش از ۲۰ اونس (۵۹۱ میلی لیتر) شیر در روز نمی نوشند. شیر زیاد اغلب جای سایر غذاها از جمله غذاهای غنی از آهن را می گیرد.

تشخیص کم خونی

علاوه بر معاینات بالینی و گرفتن شرح حال، آزمایشات مختلفی برای تشخیص آنمی و نوع آن وجود دارند که به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

● شمارش کامل سلول‌های خونی (CBC): بررسی تعداد، اندازه و شکل سلول‌های خونی

● تست شیمی خون: بررسی سطح ویتامین‌ها و مواد معدنی در خون

● شمارش رتیکلوئیدها: رتیکلوئیدها گلبول‌های قرمز بالغ نشده هستند که تازه از مغز استخوان آزاد شده‌اند.

● آزمایش مغز استخوان: برای اطمینان از عملکرد خون‌سازی

● بررسی سطح فولات و آهن خون (فریتین)

● آزمایش مدفوع: بررسی دفع خون در ادرار و وجود مشکلات گوارشی مانند زخم و کولیت

● سونوگرافی از طحال: بزرگ شدن طحال در برخی از انواع آنمی رخ می‌دهد.

درمان کم خونی

درمان کم خونی به علت آن بستگی دارد:

● نارسایی کمبود آهن

 درمان این نوع کم خونی معمولاً شامل مصرف مکمل های آهن و تغییر رژیم غذایی است. برای برخی افراد، این ممکن است شامل دریافت آهن از طریق ورید باشد.

● اگر علت کمبود آهن از دست دادن خون باشد – غیر از قاعدگی – باید منبع خونریزی را پیدا کرد و خونریزی را متوقف کرد. این ممکن است شامل جراحی باشد.

● کم خونی های ناشی از کمبود ویتامین

درمان کمبود اسید فولیک و ویتامین C شامل مکمل های غذایی و افزایش این مواد مغذی در رژیم غذایی است.

● اگر دستگاه گوارش شما در جذب ویتامین B-12 از غذایی که می خورید مشکل دارد 

ممکن است نیاز به تزریق ویتامین B-12 داشته باشید. در ابتدا، ممکن است این تزریق ها را یک روز در میان انجام دهید. در نهایت، بسته به موقعیت خود، فقط یک بار در ماه، احتمالا مادام العمر، به تزریق نیاز خواهید داشت.

● کم خونی بیماری مزمن

درمان خاصی برای این نوع کم خونی وجود ندارد. پزشکان بر درمان بیماری زمینه ای تمرکز می کنند. اگر علائم شدید شود، تزریق خون یا تزریق یک هورمون مصنوعی که به طور معمول توسط کلیه ها تولید می شود (اریتروپویتین) ممکن است به تحریک تولید گلبول های قرمز خون و کاهش خستگی کمک کند.

● کم‌خونی آپلاستیک

درمان این کم خونی می تواند شامل تزریق خون برای افزایش سطح گلبول های قرمز باشد. اگر مغز استخوان شما نتواند سلول های خونی سالم بسازد، ممکن است نیاز به پیوند مغز استخوان داشته باشید.

● کم خونی های مرتبط با بیماری مغز استخوان

درمان این بیماری های مختلف می تواند شامل دارو، شیمی درمانی یا پیوند مغز استخوان باشد.

● کم خونی های همولیتیک

مدیریت کم خونی های همولیتیک شامل اجتناب از داروهای مشکوک، درمان عفونت ها و مصرف داروهایی است که سیستم ایمنی شما را سرکوب می کنند، که می تواند به گلبول های قرمز خون شما حمله کند. کم خونی همولیتیک شدید به طور کلی نیاز به درمان مداوم دارد.

●کم خونی داسی شکل

درمان ممکن است شامل اکسیژن، مسکن ها و مایعات خوراکی و داخل وریدی برای کاهش درد و جلوگیری از عوارض باشد. پزشکان همچنین ممکن است تزریق خون، مکمل های اسید فولیک و آنتی بیوتیک ها را توصیه کنند.

● تالاسمی

 اکثر اشکال تالاسمی خفیف هستند و نیازی به درمان ندارند. اشکال شدیدتر تالاسمی عموماً به تزریق خون، مکمل‌های اسید فولیک، دارو، برداشتن طحال یا پیوند سلول‌های بنیادی خون و مغز استخوان نیاز دارند.

● درمان کم خونی با تغذیه

نکات زیر را در رژیم غذایی خود رعایت کنید:

○ مصرف غذاهای حاوی آهن: آهن برای ساخت هموگلوبین لازم است. این عنصر در غذاهایی همچون گوشت قرمز، گوشت سفید، غذاهای دریایی، حبوباتی همچون لوبیا، میوه‌های خشک و سبزیجاتی با رنگ سبز تیره به فراوانی یافت می‌شود. برای کمک به جذب آهن، دو ساعت قبل و پس از خوردن این منابع یا قرص آهن، مواد داراری کافئین و تئین مثل چای و قهوه و لبنیات مصرف نکنید.

○ مصرف ویتامین B12: کمبود ویتامین B۱۲ باعث کم خونی خطرناک می‌شود بنابراین از مصرف غذاهای زیر غافل نشوید:

○ گوشت قرمز، گوشت سفید و غذاهای دریایی

○ تخم مرغ

○ لبنیات

○ مواد خوراکی غنی شده با ویتامین B12

○ نوشیدن مایعات فراوان: به جذب آهن و ویتامین‌ها کمک می‌کند.

○ مصرف میوه و سبزیجات تازه که حاوی مقادیر بالای ویتامین C هستند.

○ مصرف قرص آهن

پیشگیری از کم خونی

بسیاری از انواع کم‌خونی قابل پیشگیری یا حتی درمان قطعی نیستند. اما برای کاهش احتمال ابتلا به آنمی ناشی از فقر آهن، توصیه‌های زیر کمک کننده خواهند بود:

● رژیم غذایی غنی از آهن، فولات، ویتامین B12 و ویتامین C

● پرهیز از استفاده خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها

● استفاده از مکمل‌های آهن و فولیک اسید پیش از بارداری (با مشورت پزشک)

● انجام سالیانه آزمایش فریتین و CDC

اگر من زیاد از حد آهن مصرف کنم چه اتفاقی می افتد ؟

انباشتگی آهن در طی سال های متمادی سبب انباشته شدن آهن در قلب و کبد مشکلات فراوانی بوجود می اورد. این مشکل ممکن است در اثر خوردن مقدار زیاد آهن در سال های متوالی یا از طریق تزریق خون پی در پی ایجاد شود. انباشته شدن آهن دربدن ،می تواند ارثی و به دلیل مشکلات ژنتیکی باشد که به آن همو کرو ما تو زیس وراثتی نامیده می شود و شامل علائم  :خستگی ، ضعف، از دست دادن وزن بدن ، دردهای شکمی ، درد مفاصل ،آرتروز (ارتریت) ، یائسگی زود رس ، امنوره ، کاهش میل جنسی ، ناتوانی جنسی وتنگی نفس ،ۀتاراحتی کبد ، بزرگ شدن کبد ، سیروز کبدی ، سرطان و از کار افتادگی کبد ، اسیب به پانکراس احتمالا به دلیل بیماری قند ، درد شکمی مزمن ، چاقی شدید ، ضعف ماهیچه های قلب ، مشکل در میزان و ریتم قلب ، از کار افتادگی قلب ، تغییر رنگ پوست به رتگ طوسی یا برنز می باشد .