کیست مویی چیست؟

معمولا کیست های مویی اطراف فولیکول مو تجمع می کنند. فولیکول به مجموعه سلولهایی گفته میشود که یک لوله را در اطراف موهایی که با فاصله از سایر موها است را تشکیل می دهند.کیست مویی یا سینوس پیلونیدال در واقع یک سوراخ و حفره کوچک ایجاد شده در پوست است که ممکن است با  مایعات و چرک پر شده باشد و در نهایت موجب ایجاد کیست و یا آبسه شود. اين بيماري بيشتر در ناحيه ساكروم (شکاف بالای باسن )ديده مي شود ولي در قسمت هاي ديگر بدن مثل کشاله ران ، زير بغل ، ناف و يا ناحيه پيوبيك ( ناحیه شرمگاهی ) نيز ممكن است ايجاد اگرچه زنان هم ممکن است به این بیماری مبتلا شوند، اما کیست های پیلونیدال به طور معمول پس از بلوغ در مردان جوان شایع تر است. این بیماری نشیمنگاهی که گاها فیستول مویی شناخته می شود. کیست پیلونیدال معمولا حاوی مو و چرک است که باعث ایجاد درد شده و اغلب هم این کیست ها آلوده هستند و بوی بدی دارند.

علائم بیماری پیلونیدال

● مزمن

درد،قرمزی،تورم در پایین ستون فقرات

● حاد

○ چرک و یا خون که از آن نقطه خارج شود

○ بوی بد چرک ایجاد شده در شکاف

○ حساسیت به لمس کردن آن نقطه

علت بوجود امدن کیست مویی

● اصلاح و شیو کردن موها، از موم کردن یا روش های دیگر

● مو های بسیار بلند در ناحیه مذکور

● پرمویی

● عدم رشد نمودن مو

● نشستن طولانی مدت

● چاقی

● استفاده از لباس های تنگ

● عدم تحرک

● تعریق

● گرما

● تغییرات هورمونی به خصوص در بین آقایان از دیگر عواملی است که موجب تحریک موهای زائد و ایجاد اختلال در مو و پوست آنها می شود.( افراد درسن بلوغ)

● افرادی که شکاف باسن آنها عمق بیشتری دارد

●  فرو رفتن مو در عمق پوست

روند ایجاد کیست مویی

کیست پیلونیدال در نتیجه اصطکاک های  ناشی از تحرکات موضعی بیمار ایجاد می شود. ناهنجاری این قسمت پوست بخاطر این است که مو به جای بیرون آمدن به درون پوست رشد  می کند.بدین ترتیب موها شکسته، پوست را تحریک و به تدریج آبسه ایجاد می کنند که آلوده می شود. کیست مویی یا پیلونیدال می تواند سالها بدون ایجاد درد ایجاد شده و حتی هیچ علایمی از خود نشان ندهد؛ اما وقتی در نتیجه آلودگی مزمن شد، احتمال دارد ظرف چند روز بسیار دردناک شود.

درمان کیست مویی

زمانی که کیست مویی به حالت مزمن درآمده باشد، مداخلات پزشکی برای درمان آن ضروری است.

● لیزر

برای درمان این کیست اگر مزمن نباشد جراحی با لیزر در مطب به صورت سرپایی بدون درد وخونریزی به روش بسته انجام می شود و اسکار و زخمی به جای نمی گذارد. رنگدانه در فولیکول ها نور لیزر را جذب می کنند، این نور بسیار قوی و متراکم، به فولیکول های مو تابانده می شود،  در واقع تنها ریشه های مو سوزانده می شوند و هیچ شکافی که نیاز به بهبود تدریجی داشته باشد ایجاد نمی گردد. لیزر برای از بین بردن موهای زائد و کیست های مویی موجود در صورت، پا، چانه، پشت، بازو، زیر بغل، کشاله ران و مناطق دیگر بدن مفید است.

❉  مزیت درمان سرپایی کیست مویی با لیزر

○  کاهش چشمگیر دوره نقاهت بیمار

○ محل زخم شکافته و تراشیده نمی شود و بالطبع نیاز به پانسمانی هم وجود ندارد

○ در این روش درد بیمار بسیار خفیف تر از جراحی بوده و سرپایی بودن آن نیز باعث سرعت در روند درمان می گردد.

● جراحی

زمانی  که  کیست مویی یا پیلونیدال آلوده و مزمن می شود، نیاز به عمل جراحی دارد. پزشکان ابتدا از طریق تزریق، چرک را خارج  و سپس در اتاق عمل، کل کیست آلوده را جدا می کنند. باید توجه داشته باشید که قبل از عمل تخمین اندازه و عمق کیست غیرممکن است و فقط با باز کردن آن است که جراحان به اصطلاح قسمت غرق شده کوه یخ را کشف می کنند. یک کیست کوچک می تواند آبسه بسیار بزرگتری را پنهان داشته باشد. جراحی برای برخی از انواع کیست ها مانند گانگلیون، بیکر و کیست پوستی گزینه ای مناسب است. از بی حسی موضعی نیز می توان برای بی حس کردن ناحیه جراحی استفاده کرد. در این روش، پزشک پس از بیهوشی بیمار و انجام یک برش کوچک، کیست مویی را بیرون می آورد .برداشتن جراحی کیست منجر به زخم خواهد شد. اندازه زخم بستگی به عوامل مختلفی از جمله اندازه کیست دارد. کیست های گانگلیون و کیست بیکر گاهی بعد از عمل عود می کنند.

مراقب های بعد از جراحی

● پس از عمل جراحی، بیمار به طور متوسط به دو ماه بی حرکتی و مراقبت روزانه پرستار در خانه نیاز دارد.

● بعد از جراحی باید طبق دستور پزشک و با توجه به سطح وخامت و نوع جراحی انجام شود تا از عود مجدد بیماری و یا بروز عفونت جلوگیری گرددمعمولا جراحان برای جلوگیری از ابتلا به عفونت جدید، زخم را نمی بندند تا به خودی خود بهبود یابد.

● محل زخم باید عاری از مو نگه داشته شود و حتی طبق توصیه پزشکان جراح، باید زخم را حتی پس از التیام عاری از مو نگه داشت و هر چند هفته یک بار موها را از بین برد که در این صورت احتمال برگشت بیماری بسیار کاهش خواهد یافت.

● همچنین رعایت بهداشت فردی، استفاده از توالت فرنگی تا چند روز بعد از جراحی و نشستن صحیح از موارد مهم دیگری است که لازم است توسط  بیمار رعایت شود.

ترکیدن کیست مویی دنبالچه

بسیاری از بیمارانی که به سینوس پیلونیدال مبتلا می شوند تصور می کنند با ترکیدن، یا ترکاندن کیست مویی باسن می توانند آن را درمان و از بین ببرند. اما نکته این است که فیستول مویی را نمی توان با این روش درمان کرد و ترکیدن آن تنها نشانه ها و خطرات بیماری را افزایش می دهد. افزایش عفونت، ایجاد بوی نامطبوع، گسترش یافتن عفونت تا مهره ها و ستون فقرات و آسیب رسانی جدی به آنها و احتمال بروز کمر درد از جمله خطرات ترکیدن سینوس مویی هستند.

نکات پیشگیری از این عارضه

● کوتاه نگه داشتن موهای ناحیه بین دو باسن

● شستشوی منظّم: حمام کردن یا دوش گرفتن روزانه برای تمیز نگه داشتن ناحیه کیست توصیه می شود

● پوشیدن لباس سبک و گشاد.

●  خشک نگه داشتن ناحیه به ویژه استفاده از لباس هاس زیر نخی و جاذب رطوبت.

● پرهیز از نشستن طولانی مدت روی صندلی

● جلوگیری از اضافه وزن

● در افرادی که تعریق زیادی دارند، کم کردن تعریق در این ناحیه نیز می تواند کمک کننده باشد.