سرطان پستان چیست؟

پستان از غدد شیر و کانالهایی که شیر را به نوک پستان منتقل می نمایند تشکیل می گردد. به افزایش بدون کنترل و نامنظم سلول های پوشش دهنده غدد شیر و کانال های آن و با ادامه افزایش آن با پخش شدن در نقاط مختلف بدن از طریق خون و لنف ها سرطان سینه گفته می شود. سرطان پستان پس از سرطان کبد، شایع ترین نوع سرطان در جهان می باشد. ورزش منظم  از جمله اقداماتی است که احتمال بروز سرطان سینه را کاهش می دهد.

علت بروز سرطان سینه

شروع عادت ماهیانه در سنین پایین و یا یائسگی در سنین بالا ، احتمال ابتلا به سرطان سینه را افرایش می دهد. خانم هایی که بعد از سی سالگی از روش های پیشگیری استفاده می کنند و بچه ای ندارند ، بیشتر در معرض ابتلا به سرطان سینه قرار دارند.

● سبک زندگی

● چاقی و اضافه وزن و یا مصرف غذاهای چرب، احتمال ابتلا به سرطان سینه را افزایش می دهند.

● افرادی که مشروبات الکلی در حد زیاد مصرف می کنند، بیشتر در معرض ابتلا به سرطان سینه قرار دارند

● استفاده از قرص های پیشگیری نیز شانس ابتلا به این سرطان را افرایش می دهد.

علائم سرطان پستان چه می باشد؟

● توده های قابل لمس در پستان و در زیر بغل

●  ترشح نوک پستان (یک طرفه ، به خودی خود ، به صورت خونی و یا ترشحات سروزی)

●  تو رفتگی نوک پستان

●  التهاب پوست و نوک پستان

●  پوسته پوسته شدن

● عدم تقارن و یا بزرگی پستان

●  متاستاز اعضاء دور دست از علائم سرطان پستان می باشد) توده های سرطانی ، توده هایی سفت تر ، نا مرتب و محدود می باشند که در بافت پستان براحتی تکان نمی خورند.(

روش پیشگیرانه

بهترین روش پیشگیرانه در برابر سرطان پستان، تشخیص زود هنگام می باشد. روش هایی که امکان تشخیص زود هنگام را برای بیمار فراهم می نمایند عبارتند از:

● معاینه از سوی خود فرد

● معاینه فیزیکی سینه 

● انجام ماموگرافی و یا سونوگرافی پستان

 MRI 

● در نهایت بیوپسی

عوامل محرک سرطان ها

از انجایی که ابتلا به سرطانها هم  دلیل ژنتیکی و هم محیطی دارد، می توان با آگاهی از عوامل محرک آن تا حدودی احتمال ابتلا به آن را کاهش داد، عوامل محیطی که می تواند باعث تشدید بروز سرطانها به خصوص سرطانهای وابسته به زنان شود، شامل موارد زیر می باشد:

● افزایش سن

● آلاینده های شیمیایی محیطی

● مصرف سیگار

●  اشعه ها

●  ضعف سیستم ایمنی بدن

●  رژیم غذایی نادرست

● دردهای پستان

درد های پستان

درد سینه مشکل شایعی بین خانم ها میباشد که ممکن است به علت های زیر رخ دهد :

● عوامل ساختاری

مشکلات آناتومیکی ممکن است باعث بروز درد شود که اغلب درد ها غیر دوره ای هستند ، اختلالاتی مثل ، کیستها، ضرب دیدگی ها و جراحی های قبلی میتواند عاملی برای درد ها باشد

● هورمون ها

اگر درد به صورت دوره ای باشد و یا با قاعدگی در ارتباط باشد احتمالا با هورمون های جنسی مرتبط است

● داروها

مصرف برخی داروهای هورمونی،داروی درمان ناباروری یا داروهای خوراکی جلوگیری از بارداری و داروهای ضد افسردگی ممکن است با درد پستان مرتبط باشد

● اندازه سینه

خانم هایی با سینه ی بزرگ احتمال دارد درد های غیر دوره ای را تجربه کنند.

علت درد های غیر دوره ای سینه خانم

● علت به وجود آمدن آن سرطان پستان،آبسه ها ، عفونت هاي پستاني ،گشاد شدن مجاري و درمان آن( ترشحات آزار دهنده و مداوم پستان )برداشتن مجاري پستاني است.

○  ماستیت

التهاب یا عفونت بافت پستان است و معمولا در زنان شیرده ایجاد میشود. عفونت ممکن است از طریق دست های آلوده ی خود فرد ، شیرخوار مبتلا به عفونت دهان و چشم و‌پوست و یا از طریق عفونت های خونی خود بیمار منتقل شود.با پیشرفت التهاب ، مجاری دچار عفونت شده و‌شیر در آنجا دچار رکود میشود .قوام پستان حالت سفت یا خمیری پیدا کرده و بیمار از درد ناحیه شکایت میکند . درمان آن مصرف آنتی بیوتیک به مدت ۷الی ۱۰ روز ، سرمای موضعی، رعایت بهداشت شخصی، بستن سوتین گشاد و راحت، استراحت کافی و مصرف مایعات فراوان است.

○ آبسه پستان

ممکن است در نتیجه ی ماستیت حاد‌ ایجاد شود، حساسیت، قرمزی، خروج‌چرک از نوک پستان رخ میدهد که باید ناحیه برش داده شده و ابسه تخلیه شود.

سن شروع معاینه پستان

برای انجام معاینات دوره‌ای شما باید با فرم طبیعی سینه‌های خود آشنا باشید، تا در معاینات بروز هرگونه تغییری را تشخیص دهید. بهترین سن برای شروع معاینات سرطان پستان، ۲۰ سالگی است. هر چند متخصص‌ها بیشترین سن شیوع این بیماری را ۴۰ و ۵۰ سالگی در بانوان میدانند اما بروز این سرطان در زنان زیر ۳۰ سال نیز رو به افزایش است. بنابراین با شروع دهه سوم زندگی زنان باید ماهیانه ۱۰ الی ۱۵ دقیقه زمان صرف معاینه خود کنند و در صورت مشاهده هرگونه مورد غیرطبیعی به پزشک مراجعه کنند.

در خودآزمایی سرطان پستان‌ باید به این نکته توجه داشته باشید که برای دقیق تر بودن نتایج بهتر است معاینات را در تاریخ معینی از هر ماه انجام دهید. بهترین زمان انجام معاینات ۱ الی ۲ روز پس از اتمام قاعدگی است. عدم تشخیص موارد غیر طبیعی در معاینات خود را دلیلی بر عدم نیاز به مراجعه به پزشک نپندارید. شما باید به صورت دوره‌ای برای چکاپ پستان‌های خود به پزشک مراجعه نمایید تا علاوه بر معاینه توسط متخصص، تست‌های لازم مانند ماموگرافی و سونوگرافی و … را انجام دهید.

تغییراتی که ممکن است در هنکام معاینه پستان‌ها با آن‌ها روبرو شوید

● ترشحات غیرطبیعی

● احساس توده در بافت پستان

● فرورفتگی یا برآمدگی

● قرمزی، خارش و خشکی

ماموگرافی سینه چیست؟

ماموگرافی یک پرتونگاری و ابزار غربالگری برای تشخیص سرطان پستان می باشد که به یافتن توده های سرطانی در پستان کمک می کند.زنانی که پیشینه ابتلا به سرطان سینه و رحم در اقوام خود دارند بهتر است غربالگری ماموگرافی را زودتر از سن 40 سالگی شروع کنند زیرا بدون شک تشخیص زود هنگام سرطان سینه شانس درمان را تا حد زیاده بالا می برد. افرادی که سابقه این بیماری در اطرافیان نزدیک خود داشته اند از 25 سالگی معاینات مداوم و حتی خود آزمایی را نیز، روز بعد از اتمام سیکل ماهانه انجام دهند. مناسب ترین زمان برای شروع ماموگرافی در سن 35 سالگی است و بعد از 40 سالگی بهتر است سالی یکبار و 50 سال به بعد نیز هر 2 سال یکبار انجام گیرد. افرادی بر این باورند که ماموگرافی به دلیل اشعه ایکس سرطان زا می باشد، این باوری غلط است زیرا دوز اشعه در ماموگرافی بسیار پایین می باشد که حتی می شود آن را نادیده گرفت.

انواع ماموگرافی

سه نوع ماموگرافی وجود دارد که شامل معمولی، دیجیتال و سه بعدی می باشد.

● ماموگرافی معمولی

ماموگرافی های معمولی با استفاده از اشعه ایکس با دوز کم برای بررسی سینه ها تصاویر تشخیصی ایجاد می کنند. ماموگرام برای نظارت بر سینه ها و کمک به تشخیص زود هنگام و تشخیص بیماری های پستان در زنان استفاده می شود. پرتوهای ایکس متداول ترین شکل تصویربرداری پزشکی است .دو نوع ماموگرافی معمولی وجود دارد: غربالگری و تشخیصی.

▪ غربالگری: این روش برای بررسی سرطان پستان در بیمارانی استفاده می شود که علائم و نشانه های بیماری را نشان نمی دهند .این نوع ماموگرافی شامل گرفتن دو عکس با اشعه ایکس از هر پستان به منظور تشخیص تومورهای پنهان است که با یک معاینه معمولی سینه قابل احساس نیست.

▪ تشخیصی: این نوع ماموگرافی برای بررسی سرطان پستان در بیمارانی که دارای توده یا علائم دیگری از بیماری شامل درد، ضخیم شدن پوست پستان، ترشح نوک پستان یا تغییر ناگهانی در شکل یا اندازه پستان هستند، استفاده می شود.

● ماموگرافی دیجیتال

روش های مرسوم ماموگرافی شامل ذخیره تصویر روی فیلم است. ماموگرافی دیجیتال از تصویر الکترونیکی استفاده می کند که می تواند در یک فایل رایانه ای ذخیره شود.تصویر دیجیتال را می توان بزرگنمایی یا ارتقاء داد تا ارزیابی اشعه ایکس بسیار ساده تر شود، بنابراین نتایج دقیق تری به دست می آورند.این روش در خانم هایی که سینه متراکم دارند دقیق تر بوده و تابش کمتری دارد.

● ماموگرافی سه بعدی

ماموگرافی سه بعدی نوعی از ماموگرافی دیجیتال است که از دستگاه های اشعه ایکس برای گرفتن عکس از برش های پستان از زوایای مختلف استفاده می کند. سپس از نرم افزار رایانه ای برای بازسازی یک تصویر استفاده می شود.

 نحوه انجام ماموگرافی

برای انجام این غربالگری بیمار در مقابل دستگاه مخصوص اشعه ایکس قرار می گیرد، سپس تکنسین رادیولوژی سینه بیمار را روی یک صفحه پلاستیکی شفاف قرار می دهد و یک صفحه دیگر به طور محکم به پستان از بالا فشار وارد می کند. این صفحات بافت پستان را صاف کرده، پستان را نگه می دارند و فرد مقداری فشار احساس خواهد کرد. بهتر است که بیمار برای هر تصویر نفس خود را نگه دارد .

● به دلایل زیر فشرده سازی پستان انجام می شود.

● تمام بافت های خارج از پستان هم ارزیابی شوند.

● با پهن شدن بافت پستان، کوچک ترین موارد غیر عادی نیز راحت تر دیده شوند.

● نیاز به استفاده از دوز کمتری از اشعه ایکس باشد، زیرا حجم کمتری مورد تصویربرداری قرار می گیرد.

● پستان را نگه می دارد تا تاری تصاویر به علت حرکت کاهش یابد.

● پراکندگی اشعه ایکس را کاهش می دهد تا وضوح تصاویر افزایش یابد.

● گاهی در صورت عدم قطعیت نتیجه گیری، ممکن است گرفتن تصاویر اضافی را ترتیب داده شود که نماهای مختلف را نشان می دهد. این اتفاق اغلب عادی است و نباید دلیلی برای ناراحتی بوجود آورد.

چگونه برای ماموگرافی آماده شویم؟

● پیش از برنامه ریزی برای ماموگرافی، بهتر است هر گونه جراحی قبلی، استفاده از هورمون و سابقه خانوادگی یا شخصی سرطان سینه را با پزشکتان در میان بگذارید.

● اگر در دوران پیش از پریود به سر می برید و سینه های شما در این دوره حساس هستند، ماموگرافی را به زمان دیگری موکول کنید. بهترین زمان برای ماموگرافی، یک هفته پس از پریودی است. در صورتی که احتمال می دهید.

●  باردار باشید، این موضوع را به پزشک یا تکنسین پرتونگاری خود اطلاع دهید. توصیه هایی که بایستی برای انجام ماموگرافی در نظر بگیرید، شامل موارد زیر می باشند:

● در روز ماموگرافی، از دئودورانت یا لوسیون زیر بغل یا روی سینه هایتان استفاده نکنید. این موارد ممکن است به صورت رسوبات کلسیم در ماموگرافی ظاهر شوند.

● هر گونه علامت و مشکلی را در پستان به تکنسین خود اطلاع دهید.

● ماموگرافی های قبلی خود را در اختیار رادیولوژیست قرار دهید تا بتواند با نتیجه جدید آنها را مقایسه نماید.

فواید انجام ماموگرافی 

ماموگرافی هیچ کمکی به پیشگیری از سرطان سینه نمی کند. با این حال تشخیص به موقع وجود تومورها و ناهنجاری ها در بافت پستان باعث می شود نشانه های سرطان زودتر تشخیص داده شود و فرد با احتمال کمتری نیاز به انجام شیمی درمانی برای از بین بردن تومورهای پستان پیدا کند.در زنانی که بعد از چهل سالگی هر سال یکبار به طور مداوم آزمایش ماموگرافی را انجام داده اند، احتمال مرگ بر اثر سرطان سینه در این افراد به طور چشمگیری کاهش می یابد.

سخن پایانی

مهمترین نکته‌ در رابطه با سرطان پستان  این است که میزان درمان این بیماری رابطه مستقیمی با تشخیص زودهنگام و اقدام به موقع دارد. برای تشخیص زودهنگام سرطان، انجام معاینات دوره‌ای در خانه توسط خود فرد و مراجعه به پزشک امری ضروری است. زیرا مهمترین عامل در قابلیت درمان سرطان پستان، مرحله تشخیص آن است.پس معاینات دوره‌ای خود را جدی بگیرید و به دور از نگرانی و سهل‌انگاری معاینات خود را انجام دهید .