کک و مک چیست ؟

کک و مک نوعی لک پوستی است که معمولا در ناحیه صورت ظاهر شده و به صورت نقطه‌های کوچک که رنگی متمایل به قهوه‌ای دارند، به چشم می‌آید. در اکثر موارد لک‌های پوستی مثل کک و مک کاملا بی‌خطر بوده و مشکلی را برای فرد ایجاد نمی‌کنند. اما مسلم است که زیبایی پوست ، در زیبا به نظر رسیدن چهره تاثیری بسزا دارد.

کک و مک در هر سنى ممکن است ایجاد شود ولى بیشتر در سنین بچگى و جوانى در افراد با پوست روشن خصوصاً اگر موهاى قرمز داشته باشند، بروز مى کند و یا در فصل بهار و تابستان کک و مک بروز پیدا مى کند و یا اگر فرد به آن مبتلا باشد، پررنگ تر مى شود و در ماه هاى زمستان از بین رفته یا رنگ آنها روشن تر مى شود.

انواع لک صورت

دو نوع کک و مک وجود دارد: کک و مک ساده (افلیس)  و کک و مک آفتاب سوختگی (لنتیگو). کک و مک ساده نوع رایجی است که اکثر مردم آن را تحت همان نام کک و مک می شناسند. کک و مک آفتاب سوختگی، لک های تیره ای روی پوست هستند که در بزرگسالی ایجاد می شوند و شامل کک و مک و لک هایی است که در اثر پیری و یا  نور خورشید ایجاد می شوند. اگرچه هر دو نوع این لکه ها مسطح هستند، اما از جهات مختلف، متفاوت هستند.

● کک و مک ساده

• ژنتیکی هستند؛

• ابتدا در سن 2 تا 3 سالگی، اغلب پس از قرار گرفتن در معرض آفتاب، ظاهر می شوند؛

• معمولا روی بازوها، سینه، صورت و گردن قرار دارند؛

• می توانند قرمز، قهوه ای تیره یا قهوه ای روشن باشند؛

• ممکن است با افزایش سن از بین بروند؛

• ممکن است در طول فصل زمستان محو شوند؛

• معمولا حدود 1 تا 2 میلی متر یا بزرگ تر هستند؛

• مرزهای نامشخصی دارند.

●کک و مک آفتاب سوختگی

• گاهی اوقات لک های پیری، لک های خورشیدی یا لک های کبدی نامیده می شوند؛

• با بالا رفتن سن بروز می کنند و وجود این نوع لک ها در سن 50 سال به بالا شایع است:

• می توانند در هر نقطه از بدن که در معرض آفتاب قرار می گیرد، مانند پشت بدن، قفسه سینه، صورت، ساعد، دست ها و ساق پا بروز کنند؛

• این لک ها محو یا ناپدید نمی شوند؛

• می توانند از رنگ زرد روشن تا قهوه ای تیره باشند؛

• به دلیل قرار گرفتن در معرض نور آفتاب و افزایش سن بروز می کنند؛

• مرزهای واضحی دارند.

لک‌هایی که ممکن است در سطح پوست به وجود بیایند، بسته به عامل ایجاد کننده متفاوت بوده و عمده‌ترین آنها شامل موارد زیر است:

♦ کک و مک

♦ لک‎‌های حاملگی

♦ لک‌های برجای مانده از جای جوش

♦ لک‌های بعد از زخم یا التهاب پوست

♦ برص یا پیسی

♦ لک‌های مادرزادی پوست

♦ لک‌های مرتبط با نور آفتاب

علت ایجاد لک صورت

بر اثر تجمع بیش از حد ملانین( رنگدانه های پوست )  در نقاطی از پوست، لک‌های پوستی از جمله کک و مک ایجاد می‌شوند. کک و مک ممکن است به رنگ قهوه‌ای، زرد، قرمز یا برنزه باشد. علت ایجاد لک صورت یکی از عوامل زیر است:

● قرار گرفتن در معرض نور خورشید

وقتی ما در معرض نور شدید خورشید قرار می‌گیریم، سلول‌های پوست به منظور محافظت از پوست در برابر آسیب‌های ناشی از نور خورشید، ملانین اضافی تولید می‌کنند. به همین دلیل است که لک‌های پوستی پس از قرار گرفتن در معرض نور خورشید در سطح پوست ظاهر می‌شوند. لک‌ها فقط مخصوص صورت نیستند و در قسمت‌های وسیعی از پوست می‌توانند ظاهر شده و در ماه‌های فصل تابستان حتی تیره‌تر به نظر برسند. برخی از لک‌های پوستی مثل کک و مک‌ها اغلب در ماه‌های فصل زمستان زمانی که سلول‌های جدید پوست جایگزین سلول‌های قدیمی می‌شوند، محو یا ناپدید خواهند شد.

● عوامل ژنتیکی و ارثی

ژنتیک در ابتلای افراد به کک و مک نقش برجسته‌ای را ایفا می‌کند. بنابراین علت ایجاد لک صورت به عوامل ارثی نیز می‌تواند مرتبط باشد. بدن انسان می‌تواند دو نوع ملانین به نام‌های فئوملانین و اوملانین تولید نماید. اوملانین از پوست در برابر اشعه ماوراء بنفش محافظت می‌کند اما فئوملانین این کار را نمی‌کند. نوع ملانین تولید شده توسط بدن به ژنی به نام MC1R بستگی دارد. افرادی که موها، چشم‌ها و پوست تیره دارند عمدتا اوملانین تولید می‌کنند و کمتر دچار کک و مک می‌شوند. اما اشخاصی که دارای موهای قرمز، بلوند یا قهوه‌ای روشن هستند و پوست و چشم روشن نیز دارند، عمدتا فئوملانین تولید کرده و احتمال ایجاد کک و مک در آنها بیشتر است.

● تغییر فصل

در برخی از افراد کک و مک در تابستان ظاهر می شود و در زمستان از بین می رود. به این معنی که تغییرات فصلی می تواند در بروز این لکه ها و از بین رفتن آن ها مؤثر باشد.

● پیشگیری از ایجاد کک و مک و لک صورت

به کمک بعضی راهکارها  می توان از بروز لک‌های پوستی جلوگیری کرده و حتی کک و مک را نیز کم‌رنگ‌تر کرد. محافظت از پوست در برابر نور خورشید کک و مک را کاهش نمی‌دهد اما از ایجاد کک و مک‌های جدید به خوبی پیشگیری می‌کند.

• استفاده از کرم ضد آفتاب ضد آب با حداقل SPF معادل ۳۰ و یا ضدآفتاب مقاوم در برابر آب (حتی در زمانی که هوا آفتابی نیست) استفاده کنید

• پوشیدن لباس آستین بلند همراه با کلاه و عینک آفتابی

• قرار نگرفتن در معرض نور شدید خورشید بین ساعات ۱۰ صبح تا 4 بعد از ظهر

• تمدید کردن ضد آفتاب هر ۲ ساعت یکبار به ویژه پس از شنا یا تعریق شدید

• برنزه نکردن پوست

• آفتاب نگیرید

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم ؟

• مرزهای ناهموار داشته باشند:

• متقارن نباشند؛

• دردناک باشند؛

• دارای قطر بیش از 6 میلی متر باشند؛

• برآمده شوند؛

• دارای بخش های تیره یا چند رنگ باشند؛

• شروع به رشد یا تغییر اندازه یا رنگ کنند.

 درمان کک و مک

کک و مک های طبیعی نیازی به درمان ندارند. آنها نشانه مشکل پوستی نیستند. ممکن است کک و مک ها، بسته به نوع آنها، با افزایش سن، خود به خود روشن تر شوند یا به طور کامل از بین بروند.

اگر از ظاهر کک و مک خود راضی نیستید،  روش های درمانی می تواند به محو شدن آنها کمک کند. این روش ها عبارتند از:

● درمان با لیزر

لیزر مخصوص درمان کک و مک تقریبا بی‌عارضه است البته درصورت استفاده از دستگاه‌های خوب و معتبرو مهم‌تر مهارت و تجربه کافی پزشک . در این روش درمانی مناطق آسیب دیده پوست را توسط پالس های نور متمرکز و شدید هدف قرار می دهند. بر اساس مطالعات انجام شده لیزر برای درمان کک و مک مؤثر است و تا 50 درصد می تواند لکه های به وجود آمده را کم رنگ تر کند. این روش درمانی به طوری کلی بی خطر است ولی ممکن است عوارضی از جمله: خارش، ورم، سرخی، پوسته پوسته شدن پوست، لایه برداری، عفونت و تغییر رنگ پوست را به همراه داشته باشد.

● انجماد پوست ( کرایو سرجری)

 در  کرایو سرجری از سرمای شدید به شکل نیتروژن مایع برای انجماد و از بین بردن سلول های غیر طبیعی پوست استفاده می شود. این روش مانند لیزر بی خطر و بدون بی هوشی است و دوران نقاهت بسیار کوتاهی دارد. برخی از عوارض احتمالی کرایو کردن پوست عبارت است از: افت رنگدانه، خونریزی، تاول و در موارد بسیار نادر ایجاد اسکار.Cryosurgeryروش درمانی دیگری که بعد از تشخیص علت ایجاد کک و مک استفاده می شود، است.

● لایه برداری شیمیایی

در حال حاضر، کرم‌های لایه‌بردار متعددی وجود دارند. این کرم‌ها با برداشتن یک لایه از سطح پوست باعث می‌شوند تا سطح کک و مک‌ها روشن‌تر بشود. این مجصولات معمولاً یا حاوی اسیدهای میوه مانند آلفاهیدروکسی هستند یا در آنها از رتین‌آ استفاده شده است. این محصولات حتماً باید با تجویز پزشک استفاده شوند.

در بعضی افراد که پوست حساسی دارند، استفاده سر خود از آنها می‌تواند باعث تحریک پوست شوند و در این کرم‌ها، این تحریک منجر به بدتر شدن وضعیت کک و مک‌ها می‌شود. برای استفاده از کرم‌های لایه‌بردار قوی یا ضعیف، پزشک متخصص به میزان حساسیت پوست بیمار توجه می‌کند.

● درمان های موضعی

کرم رتینوئید یک ترکیب از ویتامین A است رتینوئید ها می توانند با جذب اشعه ماوراء بنفش، از پوست محافظت کنند و مانع بروز این لکه های ریز قهوه ای رنگ شوند. در صورت ظاهر شدن عوارضی مانند خشکی پوست، قرمزی پوست، تحریک، حساسیت پوست و یا لایه برداری شدید با پزشک خود مشورت کنید. همچنین می توانید از مشتقات ویتامین A استفاده کنید .

● مزوتراپی

مزوتراپی روشی است که در آن مواد مغذی، ویتامین‌ها، آنتی اکسیدان‌ها و مواد مورد نیاز پوست به صورت مستقیم و مکرر به صورت تزریق می‌شود. این داروها از طریق سوزن‌های بسیار ریزی، در حجم کم و در دفعات زیاد به صورت تزریق می‌شود. در این روش مواد مورد نیاز پوست از طریق سوزن‌های بسیار نازک به زیر پوست تزریق می‌شود و همین باعث می‌شود تا تمامی ویتامین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز پوست تامین شود و مشکلات پوستی بیمار سریعا بهبود یابد.

●میکرونیدلینگ

میکرونیدلینگ یا القای کلاژن سازی، ابزار دستی است که دارای سوزن‌های ریزی بوده و سوراخ‌های بسیار کوچک میکروسکوپی با عمق کنترل شده روی پوست ایجاد می‌کند. با کمک این روش، پوست تحریک شده و فرآیند ترمیم طبیعی پوست خود را آغاز می‌کند. این روند با التهاب آغاز شده، سپس پوست را تحریک کرده تا کلاژن سازی جدید را تولید کند. در این فرآیند پوست شما ضخیم‌تر، منسجم‌تر و نرم‌تر خواهد شد.یکی از مزایای میکرونیدلینگ کاهش جای جوش و لک‌های پوستی است که درمان آنها بسیار مشکل است .

● درمان خانگی برای کاهش لک صورت

از لحاظ علمی اثبات نشده است اما بسیاری از مردم استفاده از میوه‌ها و مواد غذایی زیر را در کاهش لک‌های صورت موثر می‌دانند.