گلودرد استرپتوکوکی

گلودرد استرپتوکوکی یک بیماری میکروبی است که توسط باکتری‌هایی به نام استرپتوکوک پیوژنز یا استرپتوکوک گروه A ایجاد می‌شود. «گلودرد» اصطلاح کلی برای هر بیماری است که در آن خارش گلو، سوزش و درد گلو احساس شود. با این حال، درد گلو استرپتوکوکی، گلودردی است که توسط نوع خاصی از باکتری ایجاد می‌شود.

گلودرد استرپتوکوکی یک عفونت نسبتاً شایع است که گلو را دردناک و ملتهب می کند و به ویژه در کودکان در سنین مدرسه یعنی بین پنج تا ۱۵ سال است. با این حال این عفونت در کودکان زیر سه سال بسیار نادر است.

عفونت استرپتوکوک گروه A به ندرت می تواند منجر به بیماری شدید شده و به سایر قسمت های بدن مانند خون یا مغز سرایت کند.

معمولاً ۲ تا ۵ روز طول می‌کشد تا اگر در معرض استرپتوکوک گروه A قرار گرفته‌اید، به گلودرد استرپتوکوکی مبتلا شوید.

آیا گلو درد استرپتوکوکی قابل سرایت است ؟

این باکتری‌ها قابلیت سرایت بسیار بالایی دارند ، فرد در هر زمانی از سال ممکن است به درد گلو استرپتوکوکی مبتلا شود، عفونت باکتریایی در زمستان و اوایل بهار به اوج خود می‌رسد. گاهی اوقات به آن فصل درد گلو استرپتوکوکی می‌گویند.

اغلب اوقات، گلودرد استرپتوکوکی جدی نیست و علائم آن در عرض ۱ تا ۳ روز از بین می‌رود.

● این باکتری ها می‌توانند از طریق قطرات تنفسی سرایت پیدا کنند که هنگام عطسه، سرفه یا صحبت‌کردن پخش می‌شوند.

● همچنین ممکن است با لمس سطوحی که فرد مبتلا به گلودرد استرپتوکوکی قبلاً آن‌ها را لمس کرده است، مانند دستگیره‌های در، ظروف آشپزخانه یا اشیاء حمام و سپس لمس‌کردن دهان یا بینی خود به درد گلو استرپتوکوکی مبتلا شوید.

● استفاده از یک لیوان یا بشقاب مشترک با فرد مبتلا به استرپتوکوک گروه A استفاده کنید.

● با زخم‌های پوستی ناشی از استرپتوکوک گروه A (ایپتیگو) یا مایع زخم‌ها تماس داشته باشید.

علائم گلودرد استرپتوکوکی 

علائم گلودرد استرپتوکوکی بین دو تا پنج روز و گاهی نیز تا ۷ روز ادامه دارد، گلودرد استرپتوکوکی در دوران کودکی با گلودرد شدید و معمولاً با شروع بسیار سریع همراه است علائم گلودرد استرپتوکوکی از فردی به فرد دیگر بسته به شدت متفاوت است اما به طور معمول آن ها عبارتند از:

● گلو درد شدید و ناگهانی بدون سرفه، عطسه، و یا دیگر علائم سرماخوردگی

● تب ناگهانی و گاهی لرزبه علت عفونت

● از دست دادن اشتها

● درد یا دشواری در بلع به علت عفونت

● تورم غدد لنفاوی  و حساس شدن گردن

● پشت گلو قرمز به نظر برسد

● لکه های سفید یا زرد بر روی گلو و لوزه

● عفونت لوزه ها

● حالت تهوع و استفراغ مخصوصا در کودکان نوپا

در این بیماری فرد درگیر علائمی مانند سرفه، عطسه یا آبریزش بینی نمی‌‎شود زیرا این موارد علائم عفونت های ویروسی مانند سرماخوردگی هستند.

علل ابتلا به گلودرد استرپتوکوکی

باکتری استرپتوکوک گروه A در بینی و گلو زندگی کرده و به راحتی به افراد دیگر سرایت می‌کند. افرادی که مبتلا هستند، با صحبت‌کردن، سرفه‌کردن یا عطسه‌کردن، باکتری را پخش می‌کنند. همچنین اگر سطوحی را لمس کنید که قبلاً فرد مبتلا آن را لمس کرده است، به این عفونت باکتریایی مبتلا خواهید شد.

باید بدانید که برخی از افراد آلوده علائمی ندارند یا به نظر بیمار نمی‌رسند؛ اما باز هم می‌توانند بیماری را به فرد دیگری منتقل کنند.

پیشگیری از گلودرد استرپتوکوکی در بزرگسالان و کودکان

هیچ واکسنی برای جلوگیری از عفونت استرپتوکوک گروه A وجود ندارد اما راه‌هایی برای کمک به جلوگیری از انتشار میکروب‌ها و باکتری‌ها وجود دارد.هر فردی در مقطعی از زندگی خود به گلودرد مبتلا می‌شود؛ چه به دلیل عفونت باکتریایی یا ویروسی یا هر علت دیگری.

نکات زیر ممکن است به کاهش دفعات گلودرد، از جمله موارد ناشی از درد گلو استرپتوکوکی کمک کند:

● دست‌ها را تمیز نگه دارید

● شستن مرتب دست‌ها با آب و صابون یک راه مؤثر برای جلوگیری از اکثر عفونت‌ها است.

● هنگام سرفه جلوی دهان خود را بگیرید

●  این کار از افراد دیگر محافظت می‌کند. سرفه در داخل آرنج، به جای دست، ممکن است از انتقال عفونت جلوگیری کند.

● وسایل شخصی را از سایر افراد جدا کنید

●  افراد مبتلا به گلودرد نباید وسایلی مانند لیوان نوشیدنی و ظروف غذا را با دیگران به اشتراک بگذارند.

● سطوح را تمیز کنید

● به طور مرتب سطوح مختلف، از جمله دستگیره درها، میزهای پیشخوان و دستگیره‌های لوازم خانگی را تمیز کنید.

● از تماس نزدیک با افراد بیمار خودداری کنید

●  اگر فردی مبتلا به گلودرد است، تا زمانی که احساس بهتری پیدا کند از تماس نزدیک با او خودداری کنید.

● در زمان بیماری در منزل بمانید

● به منظور پیشگیری از انتقال آن به دیگران بهتر است در خانه بمانید

● همچنین سبک زندگی خود را طوری تغییر دهید که می‌تواند سیستم ایمنی بدن را تقویت کند:

● داشتن یک رژیم غذایی متعادل

● انجام دادن ورزش به طور منظم

● داشتن خواب زیاد

● یافتن راه‌هایی برای کاهش سطح استرس

● ترک سیگار

● عدم مصرف الکل

تفاوت بین یک گلودرد استرپتوکوکی و التهاب لوزه ها

این گلو درد و التهاب لوزه ها اغلب با یکدیگر اشتباه گرفته می شوند اما باید بدانید این دو از هم متفاوتند. التهاب لوزه ها لوزه را ملتهب می کند اما گلودرد استرپتوکوکی یک عفونت ناشی از یک نوع خاص از باکتری ها، به نام استرپتوکوک است. هنگامی که التهاب لوزه دارید ممکن است این التهاب در اطراف گلو نیز مشاهده شود. علت دیگر گلو دردها ویروس ها هستند که تنها موجب التهاب نواحی اطراف لوزه می شوند نه خود لوزه.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

در بیشتر موارد، گلودرد یکی از علائم سرماخوردگی است و ظرف مدت چند روز، خود به خود برطرف می‌شود.

با این حال، اگر شاهده موارد زیر بودید، باید به دکتر گلودرد مراجعه کنید:

● علائم پس از چند روز مراقبت در منزل بهبود نمی‌یابند یا بدتر می‌شوند.

● گلودرد ادامه‌دار است و به داروهای مسکن پاسخ نمی‌دهد.

● تب مداوم وجود دارد، زیرا اغلب نشان‌دهنده عفونتی است که پزشک باید در اسرع وقت آن را تشخیص داده و درمان کند.

● مشکلات تنفسی به وجود آمده‌ است.

تشخیص گلو درد استرپتوکوکی

● پزشک بیمار را معاینه کرده و به دنبال علائم گلودرد استرپتوکوکی یا عفونت گلو می گردد.

در واقع ابتدا تشخیص آلودگی توسط ویروس یا باکتری بسیار مشکل است.

برخی از عفونت‌ های ویروسی گلو ممکن است علائم بد تری نسبت به گلو درد ایجاد شده توسط باکتری استرپتوکوکی داشته باشند.

متعاقباً پزشک یک دو یا دو مورد از تست های زیر را تجویز می کند تا بفهمد علت بروز عفونت چیست:

● کشت گلو

در این روش سوابی استریل ( گوش پاک کن )  به انتهای گلو و لوزه ها مالیده می شود تا نمونه ای از ترشحات برداشته شود. این روش دردناک نیست اما ممکن است کمی سبب ناراحتی  و یا قلقلک بیمار شود و بیمار به طور موقت احساس تهوع پیدا خواهد کرد. نمونه سپس در شرایط آزمایشگاهی کشت داده می شود تا حضور باکتری در آن مشخص شود. آماده شدن نتیجه حاصل از این تست برای تشخیص گلودرد استرپتوکوکی، ممکن است کمی زمان برد.

● تست سریع آنتی ژن

این تست طی چند دقیقه باکتری استرپتوکوکی را با بررسی آنتی ژن ها ( بخش هایی از باکتری) موجود در گلو را تشخیص می دهد.

در این روش پزشک با استفاده از نمونه برداری که توسط سواب انجام می شود وجود آنتی ژن را به سرعت تست می کند. این تست نشان می دهد آیا آنتی ژن باکتری استرپتوکوک در گلو وجود دارد یا خیر. اگر نتیجه تست منفی باشد اما پزشک هنوز به وجود عفونت گلودرد استرپتوکوکی مشکوک باشد در آن صورت کشت گلو برای تشخیص گلودرد استرپتوکوکی انجام خواهد شد.

● تست سریع DNA

تکنولوژی DNA برای تشخیص عفونت استرپتوکوکی استفاده می شود.

انتشار عفونت گلودرد استرپتوکوکی

برخی باکتری های استرپتوکوک می توانند سبب بروز عفونت در بخش های زیر شوند:

● لوزه ها

● سینوس ها

● پوست

● خون

● گوش میانی

● واکنش های التهابی

عفونت های ناشی از استرپتوکوک می تواند احتمال بروز برخی بیماری های التهابی را به دنبال داشته باشد:

● تب اسکارلت: مشخصه این نوع از عفونت استرپتوکوکی بروز راش می باشد.

● التهاب کلیه ها یا گلومرولونفریت پست استرپتوکوکوس

● تب روماتیک: نوعی شرایط التهابی شدید می باشد که بر قلب، مفاصل، سیستم عصبی و پوست تاثیر می گذارد.

درمان گلودرد استرپتوکوکی

برای درمان درد گلو استرپتوکوکی روش‌های مختلفی وجود دارد:

● روش دارویی

از آنجایی که درد گلو استرپتوکوکی یک عفونت باکتریایی است، پزشک معمولاً از آنتی بیوتیک برای درمان گلودرد استرپتوکوکی استفاده می‌کند. این داروها از گسترش باکتری‌ها و عفونت‌ها جلوگیری می‌کنند.

هشت آنتی بیوتیک مختلف توسط مرکز کنترل بیماری (CDC) برای درمان گلودرد استرپتوکوکی توصیه شده است که عبارت‌اند از:

○ پنی سیلین (خوراکی یا عضلانی)

○ آموکسی سیلین (خوراکی)

○ سفالکسین (خوراکی)

○ سفادروکسیل (خوراکی)

○ کلیندامایسین (خوراکی)

○ کلاریترومایسین (خوراکی)

○ گلودرد استرپتوکوکی آزیترومایسین (خوراکی)

پنی سیلین و آموکسی سیلین رایج‌ترین داروهایی هستند که برای عفونت استرپتوکوکی تجویز می‌شوند. اگر به پنی سیلین یا آموکسی سیلین حساسیت دارید، این موضوع را با پزشک در میان بگذارید تا داروی دیگری مانند آزیترومایسین تجویز کند.

از جمله فواید آنتی بیوتیک برای درمان گلودرد استرپتوکوکی می‌توان موارد زیر را نام برد:

○ کوتاه‌کردن مدت زمان بیماری

○ کاهش علائم گلودرد استرپتوکوکی

○ جلوگیری از گسترش باکتری استرپتوکوک

○ جلوگیری از تب روماتیسمی که یک پاسخ ایمنی التهابی جدی است و سایر عوارض جدی مانند آبسه پری لوزه

توجه داشته باشید که باید دوره درمان آنتی بیوتیکی خود را برای غلبه کامل بر عفونت به پایان برسانید. برخی از افراد با بهبود علائم، مصرف داروهای خود را قطع می‌کنند که می‌تواند باعث عود بیماری شود. اگر این اتفاق بیفتد، علائم بازمی‌گردند و همچنین می‌تواند به مقاومت آنتی بیوتیکی کمک کند. البته آنتی بیوتیک‌ها بدون نسخه پزشک هم در دسترس هستند و اگر متوجه شوید که مشکل‌تان چیست، می‌توانید خودتان به داروخانه مراجعه کرده و قرص آنتی بیوتیک را تهیه کنید.

● روشهای درمان‌ خانگی

علاوه بر آنتی بیوتیک برای درمان گلودرد استرپتوکوکی، درمان‌های خانگی هم می‌تواند به تسکین علائم درد گلو استرپتوکوکی کمک کند.

○ استراحت زیاد

○ نوشیدن مایعات گرم مانند آب لیمو و چای

○ خوردن غذاهایی مانند سوپ و آش

○ استفاده از یک دستگاه بخور سرد

○ مصرف مسکن‌های بدون نسخه مانند ایبوپروفن یا استامینوفن

○ غرغره‌کردن آب نمک

مصرف داروهای طبیعی مانند عسل که باید یک قاشق چای‌خوری عسل را در یک فنجان آب گرم حل کرده و میل کنید.

● مواد غذایی

برای درمان این نوع از گلو درد پیشنهاد می شود مواد غذایی زیر را بخورید:

○ مواد غذایی تخمیر شده مانند ماست، کلم ترش، کفیر و پروبیوتیک ها

○ فلفل قرمز

○ عصاره انار

○ روغن های و عصاره های مفید برای گلو درد مانند اکالیپتوس، درخت چای، آویشن، اسطوخدوس، لیمو، سنبل هندی، دارچین، گریپ فروت، جوانه میخک، چوب صندل، نعناع و مریم گلی

○ پیاز و سیر

○ زنجبیل

○ عسل

نکات درمان  گلودرد چرکی استرپتوکوکی در کودک

درمان گلودرد استرپتوکوکی در کودکان تقریباً مانند بزرگسالان است. پزشکان برای کودک مبتلا به درد گلو استرپتوکوکی یک دوره آنتی بیوتیک تجویز می‌کنند.

برای درمان درد گلو استرپتوکوکی در کودکان، روش‌های زیر را امتحان کنید:

● به آن‌ها خوراکی‌های خنک مانند بستنی ندهید

● غرغره کردن با آب نمک

● استفاده از آنتی بیوتیک‌ها

● مصرف استامینوفن یا ایبوپروفن برای کودکان کوچک‌تر در صورت نیاز، برای کمک به درد، تورم و تب

● مصرف مایعات گرم مانند سوپ