ختنه چیست ؟
عمل جراحی ختنه چیست؟
نوزادان پسر با یک پوست شل در قسمت بالای آلت تناسلی خود به دنیا میآیند؛
این پوست از نوک آلت محافظت میکند. به این پوست، ختنهگاه گفته میشود و حاوی
اعصاب، رگهای خونی و بخش کوچکی از ماهیچه است
در ابتدای دوران نوزادی پسران، پوست ختنهگاه به آلت تناسلی چسبیده
اما با رشد کودک به تدریج این پوست از آلت تناسلی جدا شده و اجازه میدهد تا ادرار
بهتر از بدن خارج شود. در طی عمل ختنه این پوست، بریده و برداشته میشود .ختنه یک
عمل جراحی سرپایی محسوب میشود که توسط متخصص جراحی عمومی و متخصص اورولوژی انجام
میپذیرد و گاهی برخی از متخصصان کودکان نیز این عمل را انجام میدهند.
عمل ختنه سابقه بسیار طولانی در تاریخ دارد و بیش از 4000 سال است که
در میان جوامع بسیاری رایج است. در گذشته، ختنه بیشتر به دلایل بهداشتی انجام میشد
ولی امروزه بسیاری از پیروان ادیان مختلف مانند اسلام، مسیحیت و یهود عمل ختنه را
بخشی از واجبات دینی خود میدانند و آن را انجام میدهند. گمان میرود که اثرات
بهداشتی این کار باعث واجب شدن ختنه شده است.
بر اساس نتایج تحقیقات ختنه حتی میتواند از بروز برخی بیماریها مانند سرطان دستگاه تناسلی و انواع عفونت های مقاربتی جلوگیری کند. . همچنین احتمال انتقال عفونت ایدز نیز به این ترتیب کمتر میشود.
چرا پسرها ختنه می شوند؟
جدا از دلایل زیبایی، اجتماعی و فرهنگی، مردان ختنه نشده نیز ممکن است
به دلایل مختلف بهداشتی ختنه شوند. از جمله:
● ضایعات سرطانی یا پیش سرطانی روی پوست ختنه گاه.
● ضایعات زگیلى پوست ختنه گاه. مانند زگیل های ویروسی.
● بالانیت. بالانیت
التهاب آلت تناسلی جلویی (سر آلت تناسلی مرد) است.
● بالانوپوستیت. این حالت
زمانی اتفاق میفتد که هم سر و هم پوست ختنه آلت تناسلی ملتهب شوند.
● فیموز. فیموز
زمانی رخ می دهد پوست ختنه گاه بیش از حد محکم است و نمی توان آن را از سر آلت
تناسلی عقب کشید.
● پارافیموز. پارافیموز
زمانی است که پوست ختنه یک آلت تناسلی نتواند از بالای آلت تناسلی عقب برود. این
وضعیت بیشتر در پسران و مردان مسن رخ می دهد.
انواع روش های ختنه کردن
ختنه به دو روش انجام میشود: ختنه با
حلقه (Pelastibell) و ختنه
به روش جراحی و بخیه. البته انواع ختنه دارای روشهای دیگری مثل ختنه لیزر هم میشود
اما همانطور که مشخص است ما به دو روش مرسوم این عمل خواهیم پرداخت.
● عمل ختنه به روش حلقه
استفاده
از روش حلقه یا رینگ است که در اصطلاح پزشکی به آن
Plastibell گفته میشود. برای انجام عمل ختنه حلقه ابتدا پزشک یک حلقه نسبتاً تنگ
را در قسمت کلاهک آلت قرار میدهد و با استفاده از نخ، آن را به خوبی محکم کرده و
گره میزند. در نتیجه این کار به قسمت بالایی آلت خون نمیرسد و به تدریج به رنگ
کبودی در میآید. پوست ختنهگاه توسط پزشک بریده میشود و حلقه حدود 6 الی 12 روز
بعد به صورت خود به خود از آلت جدا میشود. همانگونه که بند ناف بعد از بریدن توسط
یک گیره بسته میشود و به علت عدم خونرسانی به آن، خشک شده و میافتد، ختنه به روش
حلقه هم به همین شکل باعث جدا شدن پوست ختنهگاه میشود. محل قرار گرفتن حلقه روی
آلت تناسلی و میزان بریده شدن پوست بسیار مهم است که کم یا زیاد نباشد به همین جهت
برای این کار حتما باید به متخصص این کار مراجعه نمایید.
● عمل ختنه سنتی
در روش ختنه با جراحی و بخیه که به آن عمل ختنه به روش سنتی هم میگویند،
این عمل به ر.ش قدیمیتر و کلاسیک آن انجام میشود. در ختنه سنتی، پزشک ابتدا پوست
ختنهگاه را بریده و سپس با استفاده از تکنیکهای بخیه، محل برش را بخیه زده و از
خونریزی بیشتر جلوگیری مینماید. پس از بریدن پوست، این ناحیه از آلت کودک خونریزی
میکند. برای قطع خونریزی قسمت بریده شده آلت باید با دستگاه سوزانده و بخیه شود.
معمولا خونریزی در این روش بیش از روش حلقه است ولی مراقبتهای بعد از عمل راحتتر
از روش حلقه هستند.
عوارض هر روش چیست؟
یکی از عوارضی که در مورد ختنه میتوان به آن اشاره کرد خونریزی است
که در روش جراحی بیشتر اتفاق میافتد. گاهی ممکن است در زمان ختنه با بیاحتیاطی
بخشی از سر آلت نیز بریده شود که این نیز در روش اول بیشتر دیده میشود.
گاهی نیز ممکن است چسبندگیهای بعد از عمل اتفاق بیفتد و کودک را از
لحاظ ادرار دچار مشکل کند. در روش حلقه نیز ممکن است پوست به اندازه کافی برداشته
نشود یا برعکس به مقدار زیاد برداشته شود یا با جابهجا شدن حلقه در ادرار کودک
فشار ایجاد شود.
ختنه چگونه انجام میشود؟
بیهوشی یا بیحسی! با اینکه هر ۲ روش جراحی و حلقه با بیهوشی عمومی و
بیحسی موضعی انجام میشوند ولی بهترین حالت این است که بیهوشی عمومی اتفاق بیفتد
زیرا در این حالت کودک آرام خوابیده و پزشک بهراحتی و با تمرکز میتواند کارش را
انجام دهد. در بیحسی ممکن است کودک بترسد، گریه کند، حرکت کند، اضطراب داشته باشد
و علاوه بر تاثیر روانی بد، درنتیجه عمل نیز ممکن است اختلال ایجاد کند.
به طور کلی برای کودکان کمتر از ۲ ماه معمولا از بیحسی استفاده میشود
و برای کودکان بالای ۶ ماه میتوان روش بیهوشی را انتخاب کرد.
زمان مناسب برای ختنه
در مورد زمان مناسب برای ختنه کودک اختلافنظرهایی وجود دارد. برخی اورولوژیستها و جراحان عمومی و اطفال معتقدند که این کار باید بعد از ۲ سالگی انجام شود اما متخصصان اطفال، هفتههای اول تولد را مناسب میدانند.
یعنی بهتر است ختنه را بعد از۳۰ روزگی کودک انجام داد. اما آنچه
اهمیت دارد این است که بهتر است ختنه تا قبل از ۱۸ ماهگی انجام شود زیرا احتمال
عفونت ادرار در این زمان زیاد است و در صورتی که ختنه انجام نشود، این احتمال
بالاتر هم میرود.
در گذشته عمل ختنه معمولا در سنین 5-6 سالگی و حتی سنین مدرسه اتفاق
میافتاد که البته با آثار روحی و ضربههای روانی زیادی برای پسربچه ها همراه بود.
انجام ختنه در این سن همراه با خونریزی و احتمال بالای عفونت بود. اما امروزه
بسیاری از پدران و مادران، یک یا دو روز پس از تولد در بیمارستان، عمل ختنه نوزاد
را انجام میدهند. لازم به ذکر است که برخی تا 40 روزگی این کار را به تعویق میاندازند
که البته در عمل، تفاوت چندانی باهم ندارند. در هر صورت بهتر است ختنه را در اسرع
وقت انجام دهید زیرا در سنین نوزادی، آثار روحی و تبعات روانی این عمل برای بچه ها
به حداقل میرسد. همچنین به دلیل شل بودن بافت آلت تناسلی در نوزاد، این عمل راحتتر
انجام میشود. البته مراقبتهای بعد از عمل ختنه هم برای والدین راحتتر و احتمال
عفونت نیز کاهش پیدا میکند.
فواید عمل ختنه
● کاهش خطر ابتلا به سرطان آلت تناسلی
● جلوگیری از بروز بیماری بالانوپوستیت (التهاب غده و پوست ختنه گاه)
● کاهش خطر ابتلا به بیماریهای مقاربتی مانند STD و HIV
● کاهش خطر ابتلا به عفونت ادراری عفونت های شدید در اوایل زندگی می تواند بعدا منجر به مشکلات کلیوی شود
● جلوگیری از بیماری فیموز (چسبیدن بسیار شدید و سفت پوست ختنهگاه به
آلت تناسلی)
● کاهش خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم برای شریک جنسی به دنبال کاهش عفونتها و آلودگیها در آلت تناسلی
عوارض ختنه
معمولا عوارضی که به دنبال عمل ختنه مخصوصا به سراغ کودک میآیند،
بسیار نادر هستند اما بعضی از آنها عبارتند از:
● خونریزی
● انسداد مجرای ادرار
● عفونت
● تحریک نوک آلت تناسلی
● برداشتن بیش از حد یا خیلی کم پوست ختنهگاه
● میاتیت (التهاب دهانه آلت تناسلی).
● چسبندگی در آلت تناسلی
ختنه با
روش حلقه بهتر است یا ختنه با روش جراحی و بخیه؟
هر یک از
این روشها اگر توسط یک پزشک توانمند و با تجربه انجام شوند، میتوانند نتایج مثبت
و خوبی را به دنبال داشته باشند و عوارض زیادی برای کودک دلبند شما به همراه
ندارند. تنها تفاوتی که در ختنه به روش حلقه و ختنه با روش جراحی وجود دارد، نوع
انجام آن است و هیچ تفاوتی در میزان برش پوست در این دو روش وجود ندارد. نکته مورد
توجه برای انتخاب روش ختنه سن نوزاد یا کودک برای ختنه است. معمولا در نوزادان زیر
6 ماه، روش حلقه بیش از روش جراحی توصیه میشود زیرا خونریزی در روش جراحی بیشتر
است. اما در کودکان بالای یک سال، روش جراحی ارجحیت دارد. بسیاری از طرفداران
انجام ختنه به روش کلاسیک، اظهار میکنند که استفاده از حلقه برای انجام عمل ختنه
باعث مسدود شدن عروق خونی و توقف رشد آلت تناسلی کودک میشود و این مساله باعث
مشکلاتی مانند کوچک ماندن آلت تناسلی در سنین بالاتر یا میکروپنیس میشود.
اقدامات قبل از عمل ختنه
قبل از عمل ختنه با توجه به سن کودک، از نظر روحی و روانی او را برای
این کار آماده کنید و علت این کار را برای او توضیح دهید و به او اطمینان دهید که
در کنارش باقی خواهید ماند و این کار هیچ آسیب جبران ناپذیری به او وارد نمیکند.
برای کمک به تسکین درد در هنگام جراحی و بعد از آن، قبل از مراجعه به
مطب پزشک، باتوجه به سن و وزن کودک به او قطره استامینوفن بدهید.
پس از مراجعه به مطب، ابتدا پزشک کودک را به پشت روی تخت خوابانده و
به آرامی دستها و پاهای او را مهار میکنند و برای این کار از شما نیز کمک خواهد
گرفت. آلت تناسلی را با پنبه آغشته به مواد ضدعفونی کننده تمیز کرده و از یک داروی
بی حسی تزریقی یا موضعی استفاده میکند. سپس با استفاده از یک چاقوی جراحی، پوست
دور تا دور آلت تناسلی را برش داده و جدا میکند. این عمل معمولا بین 10 الی 20
دقیقه به طول انجامد.
اقدامات بهداشتی بعد از عمل ختنه
مراقبت بعد از ختنه بسیار مهم است. برای این که فرد پس از این عمل هر
چه سریعتر بهبود پیدا کند، باید به موراد مختلفی توجه شود که عبارتند از:
● حتما مراقب اولین ادرار نوزاد خود باشید. باید ادرار کردن او را از
لحاظ شدت و همچنین مسیر بیرون آمدن ادرار، بررسی کنید تا اطمینان حاصل کنید که
انسدادی در مسیر خروج ادرار به وجود نیامده و ادرار به صورت مستقیم از آلت تناسلی
خارج میشود.
● ممکن است اولین ادرار نوزاد با کمی درد و سوزش همراه باشد و منجر به
گریه و ناآرامی او شود. این مساله طبیعی است و نباید باعث نگران شدن شما شود.
● در هر بار تعویض پوشک بنا بر صلاحدید پزشک از وازلین یا پمادهای
استریل چشمی برای ضدعفونی کردن محل برش پوست استفاده کنید. اگر از روش حلقه
استفاده شده، زیر حلقه و اطراف آن را به دقت با پماد چرب کنید.
● پس از انجام عمل بنا بر تجویز پزشک به صورت 4 ساعتی یا 6 ساعتی از قطرههای
استامینوفن و یا سایر مسکنهای مناسب برای نوزادان و کودکان استفاده کنید.
● شیر دادن مکرر به نوزاد هم در آرامش و تسکین درد او بسیار موثر است.
● مراقب
ایجاد عفونت که همراه با ترشحات بدبو و زردرنگ است، باشید و در صورت تورم در آلت
تناسلی، انسداد مجاری ادراری یا ایجاد عفونت حتما به پزشک مراجعه نمایید.
● در صورت خونریزی و عدم توقف آن حتما به پزشک مراجعه نمایید.
● اگر از روش حلقه استفاده شده است، در صورت باقی ماندن حلقه در سر جای
خود پس از گذشت 12 روز، به پزشک مراجعه کنید تا علت را مورد بررسی قرار دهد و
اقدامات لازم را انجام دهد.
● اگر روی محل برش پانسمان وجود دارد، پس از هر بار تعویض پوشک، پانسمان
را به صورت بهداشتی عوض کنید و از پمادهای ضدعفونی کننده استفاده نمایید. این
پمادها علاوه بر ضدعفونی کردن محل جراحی، درد را تسکین میدهند.
● در دوره نقاهت، مراقب تب و دمای بدن نوزاد هم باشید. زیرا تب یکی از
اولین علامتهای بروز عفونت در بدن است. در صورت تب نوزاد، حتما به پزشک مراجعه
کنید.
● در صورت تداوم درد در نوزاد و بی قراریهای او بعد از گذشتن 12 ساعت
از عمل جراحی، مراتب را به پزشک اطلاع دهید تا بررسیهای بیشتری روی محل جراحی
صورت پذیرد.
آخرین دیدگاه ها
فعلا موردی یافت نشد!