سندرم خشکی چشم چیست ؟

خشکی چشم یک بیماری شایعی است و زمانی رخ می‌دهد که اشک چشم شما قادر به فراهم کردن رطوبت کافی برای چشم شما نباشد. اشک می‌تواند به دلایل زیادی ناکافی باشد. برای مثال، خشکی چشم ممکن است در صورتی که اشک کافی برای ریکاوری  وتغذیه چشم  تولید نشود و یا اگر چشم شما اشک با کیفیت پایینی تولید کند، ایجاد گردد. . اشک برای حفظ سلامت سطح جلوی چشم و ایجاد دید واضح لازم است. خشکی چشم یک مشکل معمول و اغلب مزمن در افراد مسن می باشد. با هر پلک زدن پلک ، اشک در سطح جلوی چشم که به قرنیه معروف است پخش می شود. اشک ، خطر عفونت چشم را کاهش می دهد و مواد خارجی موجود در چشم را می شوید. همچنین سطح چشم را صاف و شفاف نگه می دارد.اگر مبتلا به خشکی چشم باشید، ممکن است احساس سوزش چشم داشته باشید. انواعی از خشکی چشم به علت انسداد غدد چربی ریز در امتداد لبه پلک های شما می باشد. این غده های چربی که به  اصطلاح غدد میبومین نام دارند، مانع از خشک شدن سریع اشک شما می شود.

علائم و نشانه‌ها، که معمولا هر دو چشم را تحت تاثیر قرار می‌دهد

●احساس نیش زدن، سوزش، و خارش در چشم‌ها

● مخاط غلیظ و زیاد در اطراف چشم‌ها

● حساسیت به نور

● قرمزی چشم‌ها

● احساس خراشیدگی و وجود جسم خارجی در چشم

● مشکل در استفاده از لنزهای تماسی

● مشکل در رانندگی در شب

● اشک‌ریزی چشم، که بدلیل پاسخ بدن به خشکی چشم صورت می‌پذیرد.

● تاری دید

● خستگی چشم

● قرمزی چشم

●حساسیت به نور

● اشک ریزش (گاهی علامت خشکی چشم اشک ریزش زیاد است. به این خاطر که اشک فرد خاصیت پوشانندگی کافی را ندارد.) 

اگر علائم طولانی مدت داشتید، به متخصص چشم پزشک  مراجعه کنید .

دلایل خشکی چشم

علل متداول کاهش تولید اشک عبارتند از:

◆ پیر شدن

◆ کم آبی بدن

◆ برخی شرایط پزشکی خاص، شامل دیابت، آرتریت روماتوئید، لوپوس، تصلب پوست، سندرم اسیوگرن، اختلالات تیروئید و کمبود ویتامین A ،مشکلات تیروئید و اختلالات خودایمنی 

◆ برخی داروها شامل، آنتی‌هیستامین‌ها، ضد احتقان‌ها، درمان به روش جایگزینی هورمون، ضد افسردگی‌ها، و داروهای فشارخون، آکنه، و داروهایی برای کنترل تولید‌مثل و بیماری پارکینسون

◆جراحی لیزر چشم، اگرچه بسیاری از علائم خشکی چشم مربوط به این جراحی، موقتی هستند

◆ آسیب غدد اشکی ناشی از التهاب یا قرار گرفتن در معرض تشعشع

◆ مشکلات هورمونی در زنان

◆ استفاده از لنزهای تماسی

◆  کاهش تولید اشک

خشکی چشم زمانی رخ می‌دهد که قادر به تولید اشک کافی نباشید. اشک شما حاوی ترکیب پیچیده‌ای از آب، ترشحات چرب و مخاط است. این ترکیب به نرم و تمیز کردن سطح چشم شما کمک می‌کند، و چشم شما را از آلودگی حفظ می‌نماید.

◆  افزایش تبخیر اشک

علل متداول افزایش تبخیر اشک عبارتند از:

● باد، دود یا هوای خشک باد

● پلک زدن کم، که در زمان تمرکز، بیشتر رخ می‌دهد، برای مثال، در حین مطالعه، رانندگی یا کار با کامپیوتر

● مشکلات پلک، نظیر برگشت پلک به بیرون (اکتروپیون) و برگشت پلک به داخل (انتروپیون)

◆  عدم تعادل در ترکیبات اشک

 لایه اشکی دارای سه لایه اصلی می‌باشد: چربی، آب و مخاط.  هرگونه مشکل در هر یک از این لایه‌ها می‌تواند سبب خشکی چشم گردد. برای مثال، لایه چربی تولید شده توسط غدد کوچک موجود در لبه پلک شما (غدد میبومین) ممکن است مسدود شود. غدد میبومین مسدود شده در افراد مبتلا به التهاب لبه پلک‌ها (بلفاریتیس)، رزاسه یا اختلالات پوستی، بسیار متداول‌تر است.

افرادی که مبتلا به خشکی چشم هستند ممکن است این عوارض را تجربه کنند:

● عفونت چشمی  :  اشک شما از سطح چشم‌های شما در برابر عفونت محافظت می‌کند. بدون وجود اشک کافی، ممکن است

● ریسک بالای عفونت چشم را داشته باشید.

● آسیب به سطح چشم  : اگر خشکی چشم بدون درمان بماند، ممکن است سبب التهاب چشم، انحراف سطح قرنیه، آسیب قرنیه و مشکلات بینایی گردد.

● کیفیت پایین زندگی  : خشکی چشم، انجام کارهای روزمره نظیر مطالعه را دشوار می‌سازد. 

● آسیب به سطح چشم : عدم درمان این مشکل ممکن است منجر به التهاب چشم ، سایش سطح قرنیه ، زخم های قرنیه و کاهش بینایی شود.

کاهش کیفیت زندگی : این خشکی مزمن چشم می تواند انجام فعالیت های روزمره مانند خواندن را دشوار کند●

تشخیص خشکی چشم

تست‌ها و عملیات پزشکی که ممکن است برای تعیین علت خشکی چشم بکار رود، شامل موارد زیر است:

● معاینه کلی چشم

معاینه چشمی که شامل تاریخچه کامل پزشکی شما و چشم شما باشد، می‌تواند به چشم پزشک در تشخیص علت خشکی چشم شما کمک کند.

● سنجش حجم اشک

 پزشک شما ممکن است تولید اشک شما را با استفاده از تست شریمر بسنجد. در این تست، نوار کاغذی با قدرت جذب بالا در زیر پلک پایینی شما قرار داده می‌شود. بعد از پنج دقیقه، پزشک شما مقدار نوار خیس شده توسط اشک شما را اندازه‌ می‌گیرد.

● تعیین کیفیت اشک

سایر تست‌ها از رنگ‌های خاصی استفاده می‌کنند تا شرایط سطحی چشم شما را بسنجند. پزشک شما به دنبال الگوهایی از لکه‌های رنگی بر روی قرنیه می‌گردد و مدت زمانی را که طول می‌کشد تا اشک تبخیر شود، می‌سنجد.

درمان خشکی چشم چیست؟

درمان خشکی چشم معمولاً بستگی به این دارد که چه چیزی باعث علائم ما شده باشد. درمان‌های مختلفی وجود دارند که می‌توانند علائم ما را کاهش داده و به حفظ سلامت چشم کمک کنند.

◆ دارو و قطره های چشمی 

● قطره‌های چشمی

رایج‌ترین درمان برای خشکی خفیف چشم، استفاده از قطره‌های چشم اشک مصنوعی است. می‌توانیم این قطره‌ها را بدون نیاز به نسخه پزشک تهیه کنیم. علاوه بر اشک مصنوعی، ژل‌ها و پمادهای مرطوب‌کننده چشم نیز ممکن است با برطرف کردن علائم خشکی چشم، باعث داشتن احساس بهتر شوند.

● داروهای تجویزی برای خشکی چشم

اگر خشکی چشم ما جدی‌تر باشد، ممکن است چشم‌پزشک برای ما داروهایی مانند سیکلوسپورین تجویز کند. این داروها، قطره‌های چشمی هستند که می‌توانند به چشم کمک کنند تا اشک بیشتری تولید کنند.

● داروهایی برای کاهش تورم چشمی

 تورم در لبه‌های پلک‌های شما می‌تواند غدد چربی را از ترشح چربی در اشک شما بازدارد. پزشک شما ممکن است آنتی‌بیوتیک را برای کاهش تورم تجویز نماید. آنتی‌بیوتیک برای چشم‌های خشک معمولا از طریق دهان مصرف می‌شوند، اگرچه برخی از آن‌ها نیز از طریق قطره و یا پماد مصرف می‌وشند.

● قطره‌های چشمی برای کنترل التهاب قرنیه

 التهاب در سطح چشم شما (قرنیه) ممکن است با قطره‌های چشمی تجویز شده کنترل گردد، قطره‌هایی که شامل داروی سرکوب‌کننده سیستم ایمنی سیکلوسپورین (رستاسیس) یا کورتیکواستروئیدها است. کورتیکواستروئیدها بدلیل اثرات جانبی احتمالی، برای استفاده طولانی مدت مناسب نیستند.

● مواد استریلی که در چشم قرار می‌گیرند و همانند اشک مصنوعی عمل می‌کنند

 اگر مبتلا به علائم خشکی چشم متوسط تا شدید هستید و اشک مصنوعی کمکی به شما نمی‌کند، گزینه دیگر ممکن است استفاده از مواد استریل کوچکی باشد که شبیه به دانه برنج است. هیدروکسی پروپیل سلولز را یک بار در روز بین پلک پایینی و چشم خود قرار می‌دهید. این دانه ریز به آرامی حل می‌شود، و ماده‌ای را ترشح می‌کند که در قطره‌ای چشمی برای لیز کردن چشم استفاده می‌شود.

● داروهای محرک اشک

 داروهایی بنام کولینرژیک (پیلوکارپین، سویملین) به افزایش تولید اشک کمک می‌کند. این داروها بصورت قرص، ژل یا قطرات چشمی در دسترس هستند. اثرات جانبی ممکن، شامل تعریق هستند.

● قطره‌های چشمی که از خون خود شما ساخته شده است

این قطره‌ها، قطره‌های سرم خونی اتولوگ نامیده می‌شوند. اگر علائم شدید خشکی چشم داشته باشید، ممکن است به سایر درمان‌ها پاسخ ندهید. برای ساختن این قطره‌ها، نمونه‌ای از خون شما فرآوری می‌شوند تا گلبول‌های قرمز آن خارج شده و با محلول نمک ترکیب گردد.

◆ عمل جراحی

 در برخی موارد، خشکی چشم ممکن است به این دلیل باشد که پلک پایینی بیش از حد شل است و باعث می‌شود اشک‌ها خیلی سریع از چشم خارج شوند. اگر این دلیل خشکی چشم ما باشد، ممکن است چشم پزشک جراحی را برای اصلاح پلک‌ها و کمک به ماندن طولانی‌تر اشک روی چشم‌ها پیشنهاد دهد.

● بستن مجرای اشکی

 اگر پزشک تشخیص دهد که اشک‌ خیلی سریع از چشم ما خارج می‌شود، ممکن است توصیه کند که مجرای اشک‌ (سوراخ‌های کوچک در گوشه‌های داخلی چشم) به کمک پلاک‌های مخصوص این کار بسته شود. این پلاک‌ها می‌توانند به حفظ اشک در چشم کمک کنند.

● استفاده از لنزهای تماسی خاص

 از پزشک خود درباره لنزهای تماسی جدید که برای کمک به افراد مبتلا به خشکی چشم طراحی شده‌اند، سوال کنید.

برخی افراد ممکن است لنزهای تماسی خاصی را انتخاب کنند که سطح چشم را محافظت کرده و رطوبت آن را حفظ می‌کنند.

● بازکردن غدد چربی

 کمگرس‌های گرم و یا ماسک‌های چشمی که بطور روزانه استفاده می‌شوند، می‌توانند به تمیز کردن غدد چربی کمک کنند. دستگاه پالس حرارتی راه دیگری برای بازکردن غدد چربی است، اما مشخص نیست که آیا این روش مزیتی نسبت به کمپرس‌های گرم دارد.

● استفاده از نوردرمانی و ماساژ پلک

ثابت شده است، تکنیکی که نور شدید درمانی نامیده می‌شود و بعد از ماساژ پلک‌ها صورت می‌پذیرد، به افراد مبتلا به خشکی چشم کمک می‌کند.

اگر به بیماری پلکی مبتلا باشید، نظیر برگشت پلک به بیرون (اکتروپیون)، چشم پزشک شما ممکن است شما را به جراح چشم ارجاع دهد، کسی که در جراحی پلاستیک پلک‌ها تخصص دارد (جراح چشم).

◆ تغییر سبک زندگی

 اگر چیزی در زندگی یا محیط ما باعث خشکی چشم شده یا آن را بدتر می‌کند، ممکن است پزشک تغییراتی را برای کمک به محافظت از چشم پیشنهاد دهد. برای مثال، اگر دارویی که برای بیماری دیگری مصرف می‌کنیم، باعث خشکی چشم می‌شود، ممکن است پزشک توصیه کند که آن را با داروی دیگری جایگزین کنیم.

● رعایت موارد زیر کمک می‌کند که چشمان ما احساس بهتری داشته باشند:

● سعی کنیم در معرض دود، باد و تهویه مطبوع قرار نگیریم

● برای جلوگیری از خشک شدن بیش از حد هوای خانه، از مرطوب‌کننده استفاده کنیم

● زمان کار با صفحه نمایش، شامل رایانه و تبلت، را محدود کنیم

●در حین کار با صفحه نمایش به چشمان خود استراحت دهیم

● در محیط بیرون از عینک آفتابی مناسب استفاده کنیم

●مقدار زیادی آب بنوشیم، سعی کنیم روزانه 8 تا 10 لیوان آب بنوشیم

● به اندازه کافی (حدود 7 تا 8 ساعت در شب) بخوابیم

● باید در مورد گزینه‌های پیش روی خود با پزشک صحبت کنیم. اگر بیماری دیگری باعث خشکی چشم شده است، ممکن است درمان آن، علائم خشکی چشم ما را بهبود بخشد.

● کارهای زیادی وجود دارد که می‌توانیم برای حفظ سلامت چشمان خود انجام دهیم.

● اضافه کردن اسیدهای چرب امگا 3 به رژیم غذایی می‌تواند در بهبود نشانه‌ها و علائم خشکی چشم کمک کند. این اسیدهای چرب در قالب مکمل‌ها و نیز در غذاهایی نظیر دانه کتان، ماهی قزل آلا و ساردین در دسترس هستند.

● باید به خاطر داشته باشیم که:

● دستورات پزشک خود را برای استفاده از قطره‌های چشمی به دقت دنبال کنیم

● اگر خشکی چشم مانع از انجام فعالیت‌های روزمره ما شده است، به پزشک خود اطلاع دهیم

چگونه از خشکی چشم پیشگیری کنیم؟

برای کاهش علائم خشکی چشم می‌توانیم اقدامات زیر را انجام دهیم:

● به یاد داشته باشیم که هنگام مطالعه یا کار با صفحه نمایش کامپیوتر یا تبلت برای مدت طولانی، به طور مرتب پلک بزنیم.

● محیط کار و خانه را مرطوب کنیم.

● از عینک آفتابی مناسب در فضای باز استفاده کنیم.

● مصرف مکمل‌های غذایی حاوی اسیدهای چرب ضروری ممکن است به کاهش علائم خشکی چشم در برخی افراد کمک کنند. بهتر است درباره اینکه آیا مصرف این مکمل‌ها می‌تواند به مشکل خشکی چشم ما کمک کند، با پزشک خود مشورت کنیم.

● با نوشیدن آب فراوان (8 تا 10 لیوان) در روز از کم آب شدن بدن پیشگیری کنیم.

● در معرض جریان مستقیم بخاری خودرو قرار نگیریم.

● از محیط‌هایی که خشک‌تر از حد معمول هستند، مانند بیابان‌ها، هواپیماها و مکان‌های مرتفع اجتناب کنیم.

● از وزیدن هوا به چشم‌های خود دوری کنید: سشوار‌، بخاری ماشین، تهویه‌های هوا یا فن‌ها را مستقیما به سمت چشم خود نگیرید.

● هوا را مرطوب کنید.

● از عینک‌های آفتابی محافظ یا سایر محافظت‌کننده‌های چشمی استفاده کنید.

● از دخانیات و دود دوری کنید.